Category Archives: Φωτογραφική Τεχνική

Μικρά μαθήματα φωτογραφικής τεχνικής. Πως χρησιμοποιούμε τον φωτογραφικό εξοπλισμό

Crop και Full Frame αισθητήρες στις DSLR φωτογραφικές μηχανές

Δύο μεγάλες κατηγορίες φωτογραφικών μηχανών (DSLR) ανάλογα με το μέγεθος του ψηφιακού αισθητήρα

Οι σύγχρονες ψηφιακές μονοοοπτικές φωτογραφικές μηχανές με καθρέπτη (DSLR )χωρίζονται σε 2 μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με το μέγεθος του ψηφιακού αισθητήρα που διαθέτουν, δηλαδή του φωτοευαίσθητου υλικού που έχει αντικαταστήσει το φιλμ. Η μια κατηγορία ονομάζεται FULL FRAME (ολόκληρου κάδρου)επειδή το μέγεθος του αισθητήρα είναι ίδιο με το μέγεθος του φιλμ 135 δηλαδή 24mmX36mm, ενώ η άλλη κατηγορία ονομάζεται CROP (κομμένου κάδρου) επειδή το μέγεθος του αισθητήρα είναι μικρότερο (περίπου το μισό) από το μέγεθος του καρέ στο φιλμ 135. Μερικές εταιρείες έχουν διαφορετικό χαρακτηριστικό όνομα για κάθε κατηγορία (για παράδειγμα η Nikon ονομάζει DX τις μηχανές crop και τους φακούς τους, ενώ FX τα full frame σώματα).

Παρόλο που οι FULL FRAME φωτογραφικές μηχανές είναι αυτές που θεωρούνται επαγγελματικές και σε γενικές γραμμές διαθέτουν καλύτερα χαρακτηριστικά από τις CROP, μερικά από τα χαρακτηριστικά τους μπορεί να είναι και μειονεκτήματα για κάποιους φωτογράφους. Για αυτό τον λόγο θα αναλύσουμε τα χαρακτηριστικά κάθε κατηγορίας ώστε να μπορείτε να αποφασίσετε ποια κατηγορία ταιριάζει καλύτερα στο είδος της φωτογραφίας που θέλετε να κάνετε και πρώτα και κύρια στο πορτοφόλι σας.

Crop και Full Frame αισθητήρες στις DSLR φωτογραφικές μηχανές

Φωτογραφικές μηχανές Full Frame (μεγαλύτερου αισθητήρα)

Οι φωτογραφικές μηχανές πλήρους κάδρου είναι σε όλες τις εταιρείες οι φωτογραφικές μηχανές που απευθύνονται στους επαγγελματίες φωτογράφους. Οι τιμές τους είναι πολύ υψηλές. Αν και τα τελευταία χρόνια οι φωτογραφικές εταιρείες έχουν βάλει νερό στο κρασί τους με αποτέλεσμα τα φθηνά μοντέλα FULL FRAME να πλησιάζουν τις τιμές των ακριβών μοντέλων CROP, το θέμα της τιμής είναι σημαντικό γιατί με 300 ευρώ μπορεί κάποιος να αποκτήσει την πιο φθηνή DSLR με crop αισθητήρα, ενώ θέλει τουλάχιστον το τετραπλάσιο με πενταπλάσιο ποσό για να αποκτήσει την πιο φθηνή full frame. To σημαντικότερο πλεονέκτημα των full frame φωτογραφικών μηχανών είναι ότι διαθέτουν καλύτερα χαρακτηριστικά στην καταγραφή της εικόνας καθώς με μεγαλύτερο μέγεθος αισθητήρα μπορούν είτε να διαθέτουν μεγαλύτερο μέγεθος εικονοστοιχείων (pixel) για την ίδια ανάλυση, είτε μεγαλύτερο σύνολο εικονοστοιχείων με αποτέλεσμα την μεγαλύτερη ανάλυση. Αυτό οδηγεί σε καλύτερο εύρος έκθεσης, σε μεγαλύτερο δυναμικό εύρος έκθεσης, αλλά και σε μεγαλύτερο βάθος χρώματος, ενώ πολύ σημαντική παράμετρος είναι ο χαμηλότερος ψηφιακός θόρυβος για υψηλές ρυθμίσεις ISO, γενικά καλύτερες δυνατότητες καταγραφής φωτογραφιών σε χαμηλό φωτισμό. Όλα τα παραπάνω συνδυάζονται με πιο ανθεκτικά σώματα περισσότερο προστατευμένα σε σχέση με τις περιβαλλοντικές συνθήκες (θερμοκρασία, σκόνη, υγρασία), με μεγαλύτερη αντοχή σε μηχανικές καταπονήσεις, ενώ το σύστημα καθρέπτη φωτοφράχτη είναι κατασκευασμένο για περισσότερες χιλιάδες φωτογραφίες (κλικ). Αυτά όλα όμως οδηγούν και σε δυο χαρακτηριστικά που μπορεί για κάποιους να είναι μειονεκτήματα. Σε μεγαλύτερο όγκο και βάρος. Μια άλλη σημαντική παράμετρος είναι οι φακοί. Όλες οι εταιρείες κατασκευάζουν πλήρες σύστημα εναλλακτικών φακών για τις full frame, αλλά για να έχει κανείς καλούς φακούς για τις full frame χρειάζεται και αρκετά χρήματα. Επίσης ένα ακόμη σημαντικό χαρακτηριστικό είναι ότι όταν χρειαζόμαστε μικρό βάθος πεδίου, οι full frame είναι ιδανικές καθώς μπορούμε να το πετύχουμε ευκολότερα.

Crop και Full Frame αισθητήρες στις DSLR φωτογραφικές μηχανές

Χαρακτηριστική διαφορά σε μέγεθος ανάμεσα σε μια crop και σε μια full frame φωτογραφική μηχανή της Canon

Φωτογραφικές μηχανές Crop (μικρότερου αισθητήρα)

Οι φωτογραφικές μηχανές μικρότερου κάδρου (crop) έχουν σαν σημαντικότερο χαρακτηριστικό τους την χαμηλή τιμή. Ενώ μπορεί να πλησιάζουν ή ναι είναι εξίσου καλές όσο αφορά τον εύρος έκθεσης, τα χαρακτηριστικά της ευαισθησίας (ISO), την προστασία από τις περιβαλλοντικές συνθήκες και τα υπόλοιπα, είναι σε γενικές γραμμές λιγότερο ογκώδεις και ελαφρύτερες από τις full frame. Λόγω του μικρότερου αισθητήρα η εστιακή απόσταση τω φακών πολλαπλασιάζεται με τον λόγο της μεγέθυνσης (για παράδειγμα Χ1.5 στις Nikon και Χ1,6 στις Canon). Αυτό ενώ αποδεικνύεται μειονέκτημα για τους ευρυγώνιους φακούς, για τους τηλεφακούς είναι μεγάλο πλεονέκτημα μιας και όλοι οι τηλεφακοί γίνονται μεγαλύτεροι λες και τους έχεις τοποθετήσει τηλεμετατροπέα (teleconverter) χωρίς να χάνουν σε φωτεινότητα. Ακριβώς επειδή έχουν μικρότερο μέγεθος οι crop φωτογραφικές μηχανές έχουν μεγαλύτερο βάθος πεδίου για ίδια διαφράγματα και μπορεί είναι μειονέκτημα ή πλεονέκτημα ανάλογα το είδος της φωτογραφίας που κάνεις.  Όλες οι φωτογραφικές εταιρείες κατασκευάζουν φακούς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο σε crop φωτογραφικές μηχανές (και σε full frame αλλά χρησιμοποιώντας μόνο το αντίστοιχο τμήμα του αισθητήρα), αλλά στις crop φωτογραφικές μηχανές μπορούν να χρησιμοποιηθούν και οι φακοί για τις full frame. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα ο φωτογράφος με crop μηχανή να έχει στην διάθεση του μεγαλύτερη ποικιλία εναλλακτικών φωτογραφικών φακών.

Συνοψίζοντας, σαφέστατα οι full frameDSLR φωτογραφικές μηχανές είναι οι ιδανικές για την μέγιστη φωτογραφική ποιότητα αλλά με το αντίστοιχο πολύ μεγάλο κόστος. Διαθέτουν πιο προηγμένες τεχνολογίες και ποιότητα κατασκευής , χαρακτηριστικά που όλο και περισσότερο περνάνε και στις crop DSLR, ενώ είναι μεγαλύτερες σε όγκο και βάρος.  Από την άλλη οι crop είναι ιδανικές για να χτίσεις ένα φωτογραφικό σύστημα με μικρότερο κόστος, αλλά και πλεονεκτήματα όσο αφορά το μεγαλύτερο βάθος πεδίου ή αν κάποιος  χρειάζεται μεγάλους τηλεφακούς, ενώ είναι ελαφρύτερες και μικρότερες σε διαστάσεις.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Ισορροπία Λευκού (White Balance)

Ρυθμίσεις ισορροπίας λευκού (WB) στην ψηφιακή φωτογραφική μηχανή

Το χρώμα ενός αντικειμένου εξαρτάται από το χρώμα του φωτός που το φωτίζει. Η όραση μας με ένα εξαιρετικό τρόπο τις περισσότερες φορές εξισορροπεί τις διαφορές και έτσι ένα λευκό αντικείμενο εξακολουθούμε να το βλέπουμε λευκό παρά τις διαφορές που μπορεί να υπάρχουν στις φωτιστικές πηγές όσο αφορά την θερμοκρασία χρώματος. Οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές όπως και τα φιλμ παλιότερα, χρειάζονται βοήθεια για να χειριστούν αυτές τις διαφορές και αυτή την βοήθεια την προσφέρουν οι ρυθμίσεις της ισορροπίας λευκού (WB )στην ίδια την μηχανή κατά την διάρκεια της λήψης ή στα προγράμματα ψηφιακής επεξεργασίας αργότερα.

Ισορροπία Λευκού (White Balance)

Επιλογές ισορροπίας λευκού στην Canon EOS 5D Mark II

Οι φωτογραφικές μηχανές διαθέτουν μια σειρά επιλογών που μας βοηθάνε να πετύχουμε την όσο το δυνατόν καλύτερη ισορροπία λευκού ανάλογα με την σκηνή που έχουμε να φωτογραφίσουμε. Στην κάθε μια από αυτές τις επιλογές η κάθε φωτογραφική μηχανή τοποθετεί την ισορροπία λευκού σε συγκεκριμένη θερμοκρασία χρώματος στην κλίμακα Kelvin. Ας τις δούμε αναλυτικά.

Ισορροπία Λευκού (White Balance)

Επιλογές στην ισορροπία λευκού στην Nikon D810

AUTOWB

Σε αυτή την επιλογή η μηχανή βρίσκει μόνη της την κατάλληλη ισορροπία λευκού και τα καταφέρνει σχετικά καλά αν υπάρχει μόνο μια φωτιστική πηγή και μεγάλες φωτεινές επιφάνειες. Αν ο φωτισμός είναι μικτός τότε αρχίζουν τα προβλήματα και πρέπει να περάσουμε στις ρυθμίσεις που την επιλογή την κάνουμε μόνοι μας. Κάποιες φωτογραφικές μηχανές διαθέτουν έξτρα προγράμματα στο Auto WB, όπως την επιλογή για αυτόματη ισορροπία λευκού αλλά με διατήρηση των θερμών αποχρώσεων (αν για παράδειγμα δεν θέλουμε η μηχανή να μας διορθώνει τα ζεστά χρώματα του ηλιοβασιλέματος).

ΑΜΕΣΟ ΗΛΙΑΚΟ ΦΩΣ

Είναι η ρύθμιση στην ισορροπία λευκού που πρέπει να χρησιμοποιούμε όταν φωτογραφίζουμε με φως ημέρας στο επίπεδο της θάλασσας, όσο ανεβαίνουμε σε υψόμετρο το φως γίνεται πιο μπλε και αν δεν το θέλουμε στις φωτογραφίες μας πρέπει να το διορθώσουμε.

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΦΛΑΣ

Είναι η κατάλληλη ρύθμιση για την ισορροπία χρώματος για όταν χρησιμοποιούμε το ενσωματωμένο φλας της φωτογραφικής μηχανής ή εξωτερικά ηλεκτρονικά φλας

ΛΑΜΠΕΣ ΠΥΡΑΚΤΩΣΕΩΣ

Όταν ο φωτισμός μας προέρχεται από οικιακές λάμπες ή φωτισμό που ξέρουμε ότι είναι ισορροπημένος γύρω στα 3000 kelvin αυτή είναι η σωστή επιλογή.

ΛΑΜΠΕΣ ΦΘΟΡΙΟΥ

Αν την σκηνή μας φωτίζουν λαμπτήρες φθορισμού ή λαμπτήρες οικονομίας που δεν είναι ισορροπημένοι αυτή είναι η κατάλληλη ρύθμιση στην ισορροπία λευκού στην φωτογραφική μας μηχανή.

ΣΥΝΝΕΦΙΑ

Όταν έχουμε συννεφιά το φως είναι πιο μπλε και έτσι πρέπει να χρησιμοποιούμε αυτή την ρύθμιση στην μηχανή για σωστή απόδοση των χρωμάτων στις φωτογραφίες μας

ΣΚΙΑ

Το ίδιο γίνεται όταν φωτογραφίζουμε στην σκιά. Οι σκιές είναι μπλε. Οπότε είναι η κατάλληλη ρύθμιση για όσο το δυνατόν καλύτερη ισορροπία λευκού.

ΚΛΙΜΑΚΑ KELVIN

Μερικές φωτογραφικές μηχανές διαθέτουν χειροκίνητη τοποθέτηση επιλογών της ισορροπίας λευκού σε μονάδες της κλίμακας Kelvin συνήθως από 2500 μέχρι 10000 Kelvin. Με αυτές τις ρυθμίσεις μπορούμε να πετύχουμε με απόλυτο τρόπο τον έλεγχο της ισορροπίας λευκού στις φωτογραφίες μας.

PRE-CUSTOM

Πολλές φωτογραφικές μηχανές μας δίνουν την δυνατότητα να τραβήξουμε μια φωτογραφία από μια φωτεινή περιοχή στη σκηνή μας και να ορίσουμε αυτή σαν την περιοχή που η μηχανή θα ρυθμίσει αυτόματα το WB. Μια ρύθμιση που μας ήρθε προίκα από τις βιντεοκάμερες. Αν πρόκειται να φωτογραφίσουμε για ώρα σε συνθήκες τεχνητού φωτισμού που δεν αλλάζουν, ειδικά σε μικτό φωτισμό είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να βοηθάμε την μηχανή να ρυθμίσει σωστά την ισορροπία λευκού.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Τι είναι το stop στην φωτογραφία;

Φωτογραφικό Stop

Τα περισσότερα που αφορούν τον όρο stop στην καθημερινή ζωή προέρχονται από το σήμα της τροχαίας, αλλά στην φωτογραφία το stop σημαίνει κάτι διαφορετικό και είναι ένας καθιερωμένος όρος στην φωτογραφική γλώσσα που στους περισσότερους φαίνεται μπερδεμένος και δημιουργεί σύγχυση, παρόλο που είναι ένας απλός όρος που έχει δημιουργηθεί για να μας βοηθήσει να συνεννοούμαστε σε ζητήματα που αφορούν την φωτογραφική έκθεση (E ή Ev) και στην σχέση που έχουν μεταξύ τους οι παράγοντες που επηρεάζουν την έκθεση, το φως, η ευαισθησία (ISO), η ταχύτητα και το διάφραγμα.

Ένα stop (1) στην φωτογραφία ονομάζουμε οποιαδήποτε αλλαγή στις ρυθμίσεις κάνουμε και είτε διπλασιάζουμε (+1 στοπ), είτε υποδιπλασιάζουμε (-1 στοπ), το φως που πέφτει στο φιλμ ή στον αισθητήρα της φωτογραφικής μας μηχανής. Υπό αυτή την έννοια μπορούν να υπάρξουν αλλαγές που είναι μεγαλύτερες του ενός στοπ. Για παράδειγμα ,+2,+3,+4 στοπ ή μεγαλύτερες που 4πλασιάζουν,8πλασιάζουν,16πλασιάζουν ή γενικότερα πολλαπλασιάζουν το φως ή αλλαγές που μειώνουν το φως περισσότερο από ένα stop -2,-3,-4 και ακόμη περισσότερο με αποτέλεσμα την μείωση του φωτός στο 1/4,1/8,1/16 ή ακόμη λιγότερο.

stop στη φωτογραφία

Τα στοπ του διαφράγματος σε ολόκληρα, τρίτα (1/3) και μισά (1/2)

Με τις εξαιρετικές δυνατότητες ρυθμίσεων που μας προσφέρουν οι σύγχρονες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές μπορούμε να κάνουμε αλλαγές 1/3 του στοπ σε κάθε ρύθμιση της μηχανής και αυτό είναι κυρίως που έχει δημιουργήσει την σύγχυση καθώς στις παλιότερες αναλογικές μηχανές κάθε σταμάτημα των κουμπιών στις ρυθμίσεις της μηχανής στον επιλογέα της ταχύτητας και στον επιλογέα του διαφράγματος ήταν ένα ολόκληρο stop (σπανιότερα 1/2). Εκτός όμως από τις βασικές ρυθμίσεις της μηχανής (ΙSO,Ταχύτητα, Διάφραγμα) και αρκετές άλλες ορίζονται σε διαφορές stop. Για παράδειγμα η αντιστάθμιση της έκθεσης (+/-) ρυθμίζεται σε stop, ότι έχει να κάνει με το φλας ρυθμίζεται σε stop, ότι έχει να κάνει με το κάθε είδους bracketing ρυθμίζεται σε stop, το HDR πάλι σε stop ρυθμίζεται και φυσικά οι ενδείξεις του φωτόμετρου αντιστοιχούν πάντα σε stop. Γενικά ότι έχει να κάνει με την υποέκθεση και την υπερέκθεση, οποιαδήποτε διαφορά στην έκθεση στην φωτογραφία (ο ίδιος ο λογάριθμος της έκθεσης, το εύρος έκθεσης και το δυναμικό εύρος έκθεσης των αισθητήρων, τα πάντα), αναφέρονται σε stop.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, αλλά κυρίως για να κάνω την κατανόηση του stop λίγο πιο εύκολη, θα σας παραθέσω πίνακες ρυθμίσεων στην ευαισθησία, στην ταχύτητα και στο διάφραγμα που έχουν διαφορές μεταξύ τους ένα stop. Είναι αυτές οι ρυθμίσεις που πιστεύω ότι ο φωτογράφος πρέπει να τις ξέρει απέξω, ώστε να μπορεί τουλάχιστον γρήγορα και χωρίς να μπερδεύεται να βρίσκει διαφορές ολόκληρων stop στην αμοιβαιότητα, στην αντιστάθμιση και σε οποιαδήποτε άλλη ρύθμιση θέλει να κάνει στις λήψεις του.

Πίνακας ρυθμίσεων της ευαισθησίας (ISO) σε διαφορές ολόκληρων stop

25 Από εδώ ξεκινούσαν συνήθως τα φιλμ της παλιάς εποχής

50

100

200

400

800

1600

3200

6400

12500 ή 12800

25000 ή 25800

50000 ή 51200

100000 ή 102400

200000 ή 204800

400000 ή 409600

Τα “ή” αφορούν διάφορους τύπους DSLR για να καλύψουμε κάθε περίπτωση

Πίνακας ρυθμίσεων της ταχύτητας του φωτοφράχτη (κλείστρου) σε διαφορές ολόκληρων stop

30”

15”

8”

4”

2”

1”

1/2

1/4

1/8

1/15

1/30

1/60

1/125

1/250

1/500

1/1000

1/2000

1/4000

1/8000

1/16000

όπως βλέπετε υπάρχει ένα πρόβλημα σε ένα δύο σημεία αλλά τα έχουμε αλλάξει για την “στρογγυλοποίηση” των αριθμών (από τα 15” στο 8” αντί στο 7,5” το ίδιο στα 1/8-1/15 και στο 1/60 και 1/125)

Πίνακας των ρυθμίσεων του διαφράγματος στους φωτογραφικούς φακούς σε διαφορές ολόκληρων stop που ονομάζονται και f-stop

1

1,4

2

2,8

4

5,6

8

11

16

22

32

45

64 (από αυτό το διάφραγμα πήρε το όνομα του το περίφημο γκρουπ φωτογράφων f64)

Αυτά είναι αυτά διαφράγματα που συναντάμε συνήθως. Έχουν υπάρξει και φακοί στην ιστορία της φωτογραφίας με πιο κλειστά και πιο ανοιχτά.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Επιλογές φωτομέτρησης στην φωτογραφική μηχανή

Οι τρόποι λειτουργίας του Φωτόμετρου

Στην εποχή μας όλες οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές διαθέτουν φωτόμετρα, παρόλο που υπάρχουν ακόμη φωτογράφοι που όταν ξεκίνησαν να φωτογραφίζουν έπρεπε να χρησιμοποιούν εξωτερικά φωτόμετρα ή έπρεπε να έχουν μαντικές ικανότητες (κανόνας του 16 και άλλοι συγγενείς) για να τραβήξουν μια σωστή φωτογραφία. Σήμερα οι όλες οι φωτογραφικές μηχανές όχι μόνο διαθέτουν φωτόμετρα με υψηλή πιστότητα αλλά δίνουν στον φωτογράφο την δυνατότητα να επιλέξει ανάμεσα σε διαφορετικούς τρόπους λειτουργίας του φωτόμετρου.

Επιλογές φωτομέτρησης στην ψηφιακή φωτογραφική μηχανή

Υπάρχουν πολλοί και διαφορετικοί τρόποι που μπορεί να ρυθμιστεί το φωτόμετρο της φωτογραφικής μηχανής να κάνει την δουλειά του και μάλιστα οι περισσότεροι κατασκευαστές φωτογραφικών προσπαθώντας να διαφοροποιηθούν από τον ανταγωνισμό προσθέτουν συνέχεια διαφορετικούς τρόπους και με διαφορετικά ονόματα. Όμως οι κύριες κατηγορίες στις επιλογές φωτομέτρησης στην σύγχρονη φωτογραφική μηχανή είναι 3. Η πολυζωνική μέτρηση, η μέτρηση κέντρου βάρους και η σημειακή μέτρηση. Αυτές τις 3 επιλογές θα σας παρουσιάσω σήμερα που ενδιαφέρουν τους περισσότερους φωτογράφους, μιας και είναι επιλογές που διαθέτουν οι περισσότερες φωτογραφικές μηχανές.

Στην πολυζωνική μέτρηση (Multi-segment ή Multi-zone Metering) που θα την συναντήσετε με διάφορα ονόματα (Nikon – Martix, Canon – Με αποτίμηση, κλπ), το φωτόμετρο χρησιμοποιεί πληροφορίες σχετικά με το φως από όλο το κάδρο, αλλά όχι μόνο πληροφορίες για το φως, αλλά και για το που έχει εστιάσει η μηχανή ή τις αποστάσεις ανάμεσα στο αντικείμενα. Όλα αυτά σε μια προσπάθεια για μια όσο το δυνατόν ισορροπημένη έκθεση. Πολλές φωτογραφικές μηχανές στην επιλογή της πολυζωνικής μέτρησης δίνουν επιπλέον δυνατότητες ρύθμισης για το ποια από τις ζώνες θα ληφθεί υπόψη περισσότερο στον τελικό υπολογισμό. Η πολυζωνική μέτρηση είναι ο πιο μοντέρνος και εξελιγμένος τρόπος φωτομέτρησης και είναι και αυτός που δίνει σε γενικές γραμμές τα καλύτερα αποτελέσματα.

Στην φωτομέτρηση κέντρου βάρους (Center-Weighted Metering) το φωτόμετρο αξιοποιεί το φως από την κεντρική περιοχή του κάδρου μας. Είναι ο πιο παλιός τρόπος φωτομέτρησης μιας και τον διέθεταν και οι αναλογικές φωτογραφικές μηχανές στα ενσωματωμένα τους φωτόμετρα και είναι ο τρόπος φωτομέτρησης που έχουν συνηθίσει οι παλιοί φωτογράφοι. Αυτός ο τρόπος φωτομέτρησης είναι ιδανικός  όταν μας ενδιαφέρει η κεντρική περιοχή της εικόνας μας και δεν θέλουμε το φωτόμετρο να υπολογίζει το φως που βρίσκεται στις άκρες του καρέ.

Η σημειακή φωτομέτρηση (Spot Metering) που σε μερικές φωτογραφικές μηχανές ονομάζεται και μερική (Partial Metering), μετράει μια πολύ μικρή περιοχή της εικόνας, συνήθως στο κέντρο, που καθορίζεται από τον κατασκευαστή σε μοίρες, ενώ σε κάποιες φωτογραφικές μηχανές μπορεί να ρυθμιστεί μεγαλύτερη ή μικρότερη γωνία, αλλά αξιοποιώντας και  τα σημεία εστίασης της μηχανής μπορεί η σημειακή φωτομέτρηση να γίνει σε όποια περιοχή της εικόνας μας ενδιαφέρει. Η σημειακή φωτομέτρηση είναι η πιο ακριβής, αλλά για να μπορέσει ο φωτογράφος να την αξιοποιήσει θα πρέπει να έχει κατανοήσει πως λειτουργεί το φωτόμετρο και να έχει μελετήσει λιγάκι το ζωνικό σύστημα.

Επιλογές φωτομέτρησης στην ψηφιακή φωτογραφική μηχανή

Εκτός από αυτές τις τρεις γενικές κατηγορίες στους τρόπους λειτουργίας του φωτόμετρου υπάρχουν και πιο εξειδικευμένες (Για παράδειγμα το Highlight-Weighted Metering που διαθέτουν οι Nikon D750 και Nikon D810 και δίνει έμφαση στα φωτεινά σημεία της εικόνας). Για τέτοιες περιπτώσεις αλλά και για τις δυνατότητες που δίνει το κάθε μοντέλο φωτογραφικής μηχανής, θα αναφερθώ σε ξεχωριστές αναρτήσεις.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Αντιστάθμιση έκθεσης (+/-)

Λειτουργία της φωτογραφικής μηχανής με αντιστάθμιση της έκθεσης

H αντιστάθμιση έκθεσης (μετάφραση του όρου exposure compensation ) είναι μια πολύ σημαντική ρύθμιση στις φωτογραφικές μηχανές. Μας επιτρέπει να υποεκθέσουμε ή να υπερεκθέσουμε μια φωτογραφία, σε σχέση με αυτό που μας δίνει η φωτογραφική μηχανή σε όλες τις αυτόματες ή ιμιχειροκίνητες λειτουργίες της φωτογραφικής μηχανής. Μας επιτρέπει δηλαδή να παρακάμψουμε τις ενδείξεις του φωτόμετρου. Συνηθισμένες φωτογραφικές περιπτώσεις που σίγουρα θα χρησιμοποιήσουμε την αντιστάθμιση έκθεσης είναι η φωτογράφιση του φεγγαριού και η φωτογράφιση χιονισμένων τοπίων.

Αντιστάθμιση έκθεσης

Η αντιστάθμιση έκθεσης (που εμένα μερικές φορές μου αρέσει να την λέω εξισορρόπηση έκθεσης) ρυθμίζεται σε βήματα stop από -5 εως +5 (αν και υπάρχουν φωτογραφικές μηχανές που έχουν μικρότερο εύρος -3 εως +3), ενώ όταν η αντιστάθμιση της έκθεσης αφορά την λήψη βίντεο συνήθως έχει μικρότερο εύρος. Η αντιστάθμιση της έκθεσης επιτρέπει στον φωτογράφο τον έλεγχο της έκθεσης με απόλυτο τρόπο, όπως γίνεται και στην χειροκίνητη λειτουργία έκθεσης (Μ), ενώ χρησιμοποιεί τις ευκολία κάποιας άλλης λειτουργίας (A, S,P ή ΑUTO). Οι περισσότερες φωτογραφικές μηχανές επιτρέπουν ρυθμίσεις αντιστάθμισης έκθεσης και στην χειροκίνητη λειτουργία (Μ), όταν έχουμε ρυθμίσει την κλίμακα ευαισθησίας στην αυτόματη λειτουργία (AUTO ISO).

Αντιστάθμιση έκθεσης

Η αντιστάθμιση έκθεσης ρυθμίζεται από το μενού της φωτογραφικής μηχανής ή από ένα εξωτερικό κουμπί με την ένδειξη +/-. Στις παλιές φωτογραφικές μηχανές που έπαιρναν φιλμ η αντιστάθμιση έκθεσης συνδυάζονταν συνήθως με τις ενδείξεις της ευαισθησίας. Η διαφορά στην Έκθεση όταν επιλέγουμε το κουμπί +/-, ρυθμίζεται σε βήματα του 1/3 του στοπ. Την αντιστάθμιση έκθεσης την χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να επηρεάσουμε την έκθεση για τον οποιοδήποτε λόγο, αλλά συνηθέστερα στις περιπτώσεις που το φωτόμετρο της φωτογραφικής μας μηχανής κάνει λάθος.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Μια μικρή φωτογραφική επανάληψη

Άρθρα για την τεχνική της φωτογραφίας που ζητάνε την προσοχή σας

Από τον Σεπτέμβριο που ενεργοποίησα το blog έχω δημοσιεύσει ανάμεσα στα άλλα και αρκετά άρθρα που αφορούν την τεχνική της ψηφιακής φωτογραφίας. Η δημοσίευση τους ακολούθησε τους ρυθμούς που διδάσκονταν τα αντίστοιχα μαθήματα  στα τμήματα του φετινού εξάμηνου Κύκλου Μαθημάτων Φωτογραφίας και έτσι τώρα που έφτασε η ώρα του πρώτου τεστ μπορούν να αξιοποιηθούν σαν βοηθήματα για την ύλη που έχουμε καλύψει ως τώρα. Επανάληψη λοιπόν σήμερα και έτσι σας παραθέτω αυτά τα σημεία που πρέπει να δώσετε προσοχή.

Ο νόμος της Αμοιβαιότητας στην Φωτογραφία

Έκθεση με προτεραιότητα διαφράγματος Α ή Αv

Η κλίμακα Ευαισθησίας του ψηφιακού αισθητήρα (ISO)

Ταχύτητα Φωτοφράχτη ή Χρόνος Έκθεσης

Φωτογραφίστε το Φεγγάρι

Το Διάφραγμα στη Φωτογραφία

Μπόκε (Bokeh) στην φωτογραφία

Creative Style (Δημιουργικό Στυλ) στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές της Sony

Picture Style (Στυλ εικόνας) στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές της Canon

Ορισμός Picture control στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές της Nikon

Η επιλογή του αρχείου αποθήκευσης των φωτογραφιών μας στην φωτογραφική μας μηχανή. RAW ή JPEG;  

Προστατευτικό Φίλτρο UV για τον Φακό μας

Ζωνικό σύστημα και προαπεικόνιση

Πως να φωτογραφίσετε σιλουέτες

Οι φωτογραφικοί φακοί

Το βάθος πεδίου στη φωτογραφία

Από τι εξαρτάται το βάθος πεδίου;

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

 

Αρχεία Εικόνας με κατάληξη .NEF (Nikon Electronic Format)

Αρχεία Εικόνας  .NEF

Τα αρχεία εικόνας με κατάληξη .NEF είναι ένα είδος RAW αρχείου εικόνας που έχει δημιουργήσει η Nikon αποκλειστικά για τις ψηφιακές φωτογραφικές της μηχανές. Αυτά τα αρχεία που καλούνται και ψηφιακά αρνητικά περιέχουν όλες τις πληροφορίες που έχει καταγράψει ο ψηφιακός αισθητήρας της φωτογραφικής μηχανής μαζί με τα μεταδεδομένα της φωτογραφίας, την ταυτότητα της μηχανής, τις ρυθμίσεις, πληροφορίες για τον φακό και μερικές ακόμη χρήσιμές πληροφορίες. Η ονομασία των αρχείων .NEF προέρχεται όπως είναι φανερό και από τον τίτλο της σημερινής ανάρτησης από τα αρχικά γράμματα των λέξεων Nikon Electronic Format.

NEF

Τα αρχεία .NEF στις φωτογραφικές μηχανές Nikon υπάρχει η επιλογή να γράφονται σε ασυμπίεστη μορφή ή συμπιεσμένη χωρίς απώλειες. Το κύριο όφελος της καταγραφής των φωτογραφιών σε αρχεία .NEF είναι ότι ο επεξεργαστής της μηχανής δεν πειράζει τίποτε όσο αφορά την ισορροπία λευκού, τις αποχρώσεις, την τονικότητα και την όξυνση και οι αξίες αυτές διατηρούνται ως ένα σύνολο οδηγιών που περιλαμβάνονται στο αρχείο .NEF. Όταν επεξεργαζόμαστε τα αρχεία .NEF μπορούμε να αλλάξουμε τις παραμέτρους της φωτογραφίας όσες φορές θέλουμε χωρίς να πειράξουμε στο ελάχιστο τα αρχικά δεδομένα της εικόνας. Ένα άλλο πλεονέκτημα των .NEF αρχείων είναι ότι ανάλογα με την φωτογραφική μηχανή είναι 12-bit ή 14-bit που σημαίνει πολύ μεγαλύτερο τονικό εύρος σε σχέση με τα 8-bit αρχεία .JPG ή .TIFF.

Με την επεξεργασία τους τα αρχεία .NEF παραμένουν αναλλοίωτα και έτσι μπορούμε να επανερχόμαστε όσες φορές θέλουμε και να αλλάζουμε τις αρχικές ρυθμίσεις των φωτογραφιών μας. Για να μπορούμε να βλέπουμε τα αρχεία .NEF στους υπολογιστές μας σαν εικονίδια ή σαν μεγάλες εικόνες για γενική χρήση, πρέπει να προσθέσουμε ένα μικρό αρχείο που είναι διαθέσιμο δωρεάν από την Nikon και ονομάζεται NEF Codec.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Η Αμοιβαιότητα στην Φωτογραφική Έκθεση

Ο νόμος της Αμοιβαιότητας στην Φωτογραφία

Αμοιβαιότητα στην φωτογραφία ονομάζουμε την αναλογία που υπάρχει ανάμεσα στις ρυθμίσεις της ευαισθησίας, της ταχύτητας του φωτοφράχτη και του ανοίγματος του διαφράγματος του φακού. Αλλά και την αναλογία που υπάρχει ανάμεσα στην ένταση των φωτιστικών πηγών και στις ρυθμίσεις της φωτογραφικής μηχανής. Αυτό σημαίνει δηλαδή ότι αν χάσουμε φωτεινότητα από την μία ρύθμιση στην φωτογραφική μηχανή , μπορούμε να την κερδίσουμε ισόβαθμα από μια άλλη. Αυτή την αναλογία την ονομάζουμε νόμο της Αμοιβαιότητας στην Φωτογραφία. Από ιστορική άποψη η αμοιβαιότητα σαν χαρακτηριστικό της έκθεσης των  φωτοευαίσθητων υλικών, πρωτοαναφέρθηκε στο έργο των χημικών Robert Bunsen και  Henry Roscoe το 1862.

Για παράδειγμα αν σε μια δεδομένη φωτογραφική σκηνή με αξία έκθεσης 13 (ΕV) χρησιμοποιήσουμε ISO 100 Ταχύτητα 1/125 και διάφραγμα F 8, τότε μπορούμε να έχουμε τα ίδια φωτιστικά αποτελέσματα με ISO 200, ταχύτητα 1/250 και διάφραγμα 8, ή με ISO 200, ταχύτητα 1/125 και διάφραγμα F11. Οι συνδυασμοί στην πραγματικότητα είναι πάρα πολλοί, ειδικά αν προσθέσουμε φίλτρα ουδέτερης πυκνότητας ή αυξομειώσουμε την ένταση του φωτισμού, που και αυτά υπακούουν στον νόμο της φωτογραφικής αμοιβαιότητας. Ότι χάνω από τον έναν παράγοντα που επηρεάζει την Έκθεση, μπορώ να το κερδίσω από έναν άλλο παράγοντα.

Οι συνδυασμοί που μας δίνει η αμοιβαιότητα για μια δεδομένη φωτογραφική σκηνή είναι βέβαια πάρα πολλοί, αλλά μόνο κάποιοι από αυτούς τους συνδυασμούς είναι ιδανικοί για την κάθε φωτογραφική περίπτωση. Για αυτό πρέπει πάντοτε για να έχουμε καλές φωτογραφίες , να λαμβάνουμε υπόψη μας τους περιορισμούς που έχει ο εξοπλισμός μας. Οι κύριοι περιορισμοί είναι η αυξομείωση του ψηφιακού θορύβου σε σχέση με την ρύθμιση της ευαισθησίας μέσω των ISO, ο έλεγχος του βάθους πεδίου σε σχέση με το ανοιγοκλείσιμο του διαφράγματος του φακού και το πάγωμα της κίνησης της μηχανής ή του θέματος, σε σχέση με την ρύθμιση της ταχύτητας του φωτοφράχτη.

Ο νόμος της Αμοιβαιότητας στην Φωτογραφία

Σε αυτόν τον πίνακα με τις αξίες έκθεσης για ISO 100 (Ev), είναι σημειωμένες με κίτρινο οι περιοχές όπου έχουμε σφάλμα του νόμου της αμοιβαιότητας για τα φωτογραφικά φιλμ

Σφάλμα αμοιβαιότητας

Όλα τα φωτογραφικά φωτοευαίσθητα υλικά, τα φιλμ και τα φωτογραφικά χαρτιά την παλιότερη εποχή, αλλά και οι φωτογραφικοί αισθητήρες στην εποχή μας έχουν κάποια όρια μέσα στα οποία ισχύει ο νόμος της Αμοιβαιότητας. Πέρα από αυτά τα όρια ο φωτογράφος βρίσκεται αντιμέτωπος με το λεγόμενο σφάλμα αμοιβαιότητας και συνήθως πρέπει να διορθώσει την έκθεση και μερικές φορές εκτός από την έκθεση πρέπει να αλλάξει και τους χρόνους εμφάνισης, αλλά να διορθώσει και την χρωματική απόδοση με τα ανάλογα φίλτρα.

Χαρακτηριστικό είναι ότι για τα φωτογραφικά φιλμ, η αμοιβαιότητα ισχύει συνήθως για ταχύτητες φωτοφράχτη 1 δευτερόλεπτο μέχρι 1/1000, ενώ για πιο γρήγορες ταχύτητες ή πιο αργές, η έκθεση θέλει διόρθωση ακριβώς λόγω του σφάλματος  της αμοιβαιότητας.  Για τα φωτογραφικά χαρτιά ο νόμος της αμοιβαιότητας παύει να ισχύει για χρόνους έκθεσης μεγαλύτερους από 30 δευτερόλεπτα. Ενώ για τους ψηφιακούς αισθητήρες σημαντικό ρόλο παίζει το εύρος έκθεσης που διαθέτουν από την κατασκευή τους ώστε να ανταποκρίνονται σωστά στον νόμο της αμοιβαιότητας, αλλά κι αυτοί συνήθως σε αργούς χρόνους έκθεσης και σε μεγάλες ρυθμίσεις ευαισθησίας(ISO), επηρεάζονται από το σφάλμα της αμοιβαιότητας και χρειάζονται διόρθωση της έκθεσης.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Τα Ιερά Βιβλία της Φωτογραφίας

Βίβλία για την Φωτογραφική Τεχνική από τον Ansel Adams

Έρχεται κάποια στιγμή που πρέπει να μιλήσουμε για βιβλία της Φωτογραφίας που αφορούν την τεχνική. Υπάρχουν όπως είναι αναμενόμενο αρκετά. Κυρίως στην Αγγλική Γλώσσα. Αλλά δεν μπορεί να γίνει οποιαδήποτε αναφορά σε βιβλία τεχνικής χωρίς την αναφορά στην Ιερή Πεντάδα. Εντάξει ο τίτλος είναι ανίερος, αλλά ότι είναι τα Ιερά Βιβλία για κάθε θρησκεία, το ίδιο είναι αυτά τα 5 βιβλία του Ansel Adams για την Φωτογραφία. Είναι 5 βιβλία που περιλαμβάνουν όλα όσα πρέπει να ξέρει ένας φωτογράφος για την φωτογραφική τεχνική. Η σειρά ξεκίνησε να εκδίδεται από τον εκδοτικό οίκο Morgan and Lester στην Νέα Υόρκη το 1948.

Τα Ιερά Βιβλία της Φωτογραφίας

1 Camera & Lens The Creative Approach

2 The Negative EXPOSURE -DEVELOPMENT

3 The Print CONTACT PRINTING AND ENLARGING

4 Natural Light Photography

5 Artificial Light Photography

Αυτά τα 5 βιβλία περιέχουν όλη η βασική γνώση της τεχνικής της φωτογραφίας συγκεντρωμένη. Βέβαια από την πρώτη έκδοση και μετά βγήκαν πολλές αναθεωρημένες εκδόσεις και συμπληρωμένες καθώς τα πράγματα εξελίσσονταν στην φωτογραφία για να καταλήξουμε στην Ιερή Τριάδα, The Camera, The Negative, The Print , στην δεκαετία του 80′. Ο Ansel Adams ειδικά προς τα τελευταία του χρόνια (πέθανε το 1984), που ήταν πια διάσημος είχε κυκλοφορήσει αρκετά βιβλία καθώς οι εκδοτικοί οίκοι του ζητούσαν επίμονα να εκδώσουν οτιδήποτε με το όνομα του. Όλα τα βιβλία του, ειδικά για όποιον ασχολείται με την αναλογική φωτογραφία και ειδικότερα με την ασπρόμαυρη φωτογραφία και τον σκοτεινό θάλαμο ( αλλά και με την ψηφιακή φωτογραφία μιας και στηρίζεται στις ίδιες βασικές αρχές), δεν πρόκειται να χάσουν ποτέ την αξία τους. Όμως αυτά τα 5 (και η τελική έκδοση των τριών), θα μείνουν για πάντα μαζί με το φωτογραφικό του έργο, η σημαντική του παρακαταθήκη.

Τα Ιερά Βιβλία της Φωτογραφίας

Θα αναφερθώ σίγουρα με ξεχωριστές αναρτήσεις σε καθένα από τα βιβλία του Ansel Adams, αλλά και σε άλλα σημαντικά βιβλία για την τεχνική της φωτογραφίας που αξίζει να τα μελετήσετε και να τα έχετε στην φωτογραφική βιβλιοθήκη σας μαζί με τα λευκώματα με φωτογραφίες από τους μεγάλους δασκάλους της φωτογραφίας.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397

Φωτογραφικά Φίλτρα Close-up

Φίλτρα Close-up για Μακροφωτογραφία

Στην φωτογραφία φίλτρα Close-up, φίλτρα μάκρο ή φακούς Close-up, λέμε συσκευές που βιδώνουν στο μπροστινό στοιχείο των φακών, ακριβώς όπως και τα φίλτρα και επιτρέπουν στους φακούς να εστιάσουν πιο κοντά. Είναι δηλαδή φίλτρα που μετατρέπουν όλους τους φακούς σε macro/micro. Τα φίλτρα Close-up είναι στην ουσία μικροί μεγεθυντικοί φακοί που έχουν την μορφή φίλτρων (συνήθως τα κατασκευάζουν και οι εταιρείες κατασκευής φίλτρων) και  είναι ένας φτηνός τρόπος για να μπορέσει κανείς να ασχοληθεί με την μακροφωτογραφία χωρίς να χρειάζεται να αγοράσει έναν ειδικό φακό macro/micro.

Φωτογραφικά Φίλτρα Close Up

Τα φίλτρα Close-up χαρακτηρίζονται από την ισχύ τους που συμβολίζεται με το γράμμα D (Διοπτρία) ή με την μέγιστη απόσταση εστίασης (ανάλογα τον κατασκευαστή) και συνήθως πουλιούνται σε πακέτα που περιλαμβάνουν 3 ή 4 φίλτρα , βαθμολογημένα με +1, +2 , +3, +4 ή +10, αλλά και ξεχωριστά ένα-ένα. Υπάρχουν φίλτρα Close-up ενός απλού στοιχείου που όπως είναι λογικό έχουν, πολλά από τα σφάλματα των φακών (εκτροπές και παραμορφώσεις), αλλά και δύο στοιχείων που είναι πιο διορθωμένα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν φτάνουν την οπτική ποιότητα ενός κανονικού φακού μάκρο που είναι σχεδιασμένος και διορθωμένος να εστιάζει σε κοντινές αποστάσεις προσφέροντας μεγάλο λόγο μεγέθυνσης.

Φωτογραφικά Φίλτρα Close Up

Τα φίλτρα Close-up επειδή μας δίνουν μια συγκεκριμένη απόσταση εστίασης σε όποιον φακό τα τοποθετήσουμε, προσπαθούμε με το να κάνουμε διάφορους συνδυασμούς από  το πακέτο των φίλτρων, ώστε  να φτάσουμε στην επιθυμητή απόσταση. Ιδανικότεροι φακοί που μπορούμε να τοποθετήσουμε φίλτρα Close-up ώστε να έχουμε ευκολία με το καδράρισμα είναι οι φακοί ζουμ, ενώ καλύτερη ποιότητα όπως και στις κανονικές φωτογραφίες θα πάρουμε αν τα τοποθετήσουμε σε φακούς σταθερής εστιακής απόστασης, με τους κανονικούς-νορμάλ φακούς να δίνουν τα καλύτερα αποτελέσματα.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis.Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.