Category Archives: Ιστορία της Φωτογραφίας

Άρθρα σχετικά με την ιστορία της Φωτογραφίας

Οι φωτογραφικές μηχανές της Αγίας Βαρβάρας (Ταιβάν)

Ψεύτικες (προσομοιώσεις)  φωτογραφικές μηχανές και βιντεοκάμερες

Η ερώτηση μιας φίλης για μια φωτογραφική μηχανή και για το πόσο μπορεί να την πουλήσει μου έδωσε αφορμή να σας γράψω για κάποιες φωτογραφικές  μηχανές με πιθανότερη χώρα προέλευσης την Ταιβάν,  που κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα σε διάφορες εκδόσεις και εκδοχές από τα τέλη της δεκαετίας του 80 μέχρι τις αρχές του 2000. Αυτές οι φωτογραφικές μηχανές δεν ήταν κανονικές φωτογραφικές μηχανές (μιας και οι περισσότερες δεν δούλευαν ), αλλά ο σκοπός τους ήταν να κοροϊδέψουν με διάφορους τρόπους τον τελικό αγοραστή και να δώσουν την δυνατότητα στον πωλητή να την πουλήσει σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη τιμή. Αυτό το λέω γιατί έχουν υπάρξει  και υπάρχουν προϊόντα αντίγραφα που αυτό που πόνταραν ήταν η φθηνή τους τιμή. Υπήρξαν φωτογραφικές μηχανές σαν τις σοβιετικές που ήταν αντίγραφα γερμανικών πρωτότυπων αλλά αυτές δούλευαν και είχαν και ανεκτή ποιότητα και φυσικά οι σοβιετικοί τις είχαν κυκλοφορήσει με τα δικά τους brand, για παράδειγμα  Zorki και Kiev. Όπως υπήρξαν φωτογραφικές μηχανές κινέζικές από εκείνη την εποχή, αντίγραφα της Minolta που όμως δούλευαν και ήταν καλές και αξιόπιστες (Seagull).

Σε αυτές τις μηχανές που αναφέρομαι σήμερα μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική περίπτωση. Δεν μιλάμε για πιστά ή όχι αντίγραφα. Μιλάμε για μια ευφάνταστη σχεδίαση και παρουσίαση που σκοπό από την αρχή της κατασκευής είχε να κοροϊδέψει τους αδαείς περί τα φωτογραφικά και να τους πάρει όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα. Για αυτό  το λόγο αυτές οι φωτογραφικές μηχανές δεν πουλήθηκαν ποτέ μέσα από επίσημα κανάλια και τα  φωτογραφικά καταστήματα, αλλά από περιφερόμενους πωλητές που ισχυρίζονταν ότι ήταν -ναυτικοί, ταξιδιώτες, αλλοδαποί – και πουλούσαν λαθραίες και αφορολόγητες  φωτογραφικές μηχανές υψηλής τεχνολογίας μάλιστα και αυτό προσπαθούσε η σχεδιαστική τους γραμμή να το υποστηρίξει με διάφορους τρόπους.

Αυτές τις φωτογραφικές μηχανές τις πρωτομάθαμε όταν άρχισαν οι αγοραστές/θύματα να παρουσιάζονται στα φωτογραφεία της γειτονιάς είτε για να αγοράσουν φιλμ ή και ακόμη για να ζητήσουν μια εκτίμηση για την αξία τους. Πολλές φορές για να τους δείξει ο φωτογράφος ως ειδικός τον τρόπο για να την χειριστούν. Το χειρότερο όμως ήταν ότι τις περισσότερες φορές αυτές οι μηχανές δεν δούλευαν καθόλου και οι άνθρωποι απελπισμένοι  πήγαιναν σε φωτογραφεία ή τεχνικούς για να τις επισκευάσουν. Βέβαια μετά από τις σχετικές αποκαλύψεις σχεδόν κανένας δεν έλεγε ότι την αγόρασε και μάλιστα με απίστευτα υψηλό αντίτιμο, αλλά τους την είχε χαρίσει ένας ξάδερφος ή ένας φίλος. Από τους λίγους που είχαν παραδεχτεί ότι τους είχαν κοροϊδέψει είχαμε μάθει αρκετά από τα μοτίβα των πωλητών. Ένας καλοντυμένος και με ένα ακριβό αυτοκίνητο πλησίαζε ανθρώπους σε παρκινγκ, σούπερ μάρκετ, λιμάνια αεροδρόμια (εμένα με είχαν πλησιάσει ένας σε μεγάλο καφέ της εθνικής οδού που κάνουν στάση τα ΚΤΕΛ).  Αυτή η μέθοδος ήταν για να τις πουλήσουν πολύ ακριβά σαν αντικείμενα μεγάλης αξίας. Η άλλη συνηθισμένη μέθοδος ήταν  η πώληση σε καφενεία οικοδομές χώρους συνάθροισης ακόμη και σε εκκλησίες, αλλά από ανθρώπους πλέον όχι καλοντυμένους αλλά με πιο φτωχική εμφάνιση που πλέον τις πάσαραν σαν αμφιβόλου προελεύσεως (μπορεί να άφηναν να εννοηθεί ότι ήταν και κλεμμένες), πάντως μεγάλης αξίας που τις ξεπουλούσαν όσο-όσο και περισσότεροι ήταν και βιαστικοί για να μην έχει χρόνο όποιος τσιμπούσε, να το σκεφτεί περισσότερο.

Πως να αντισταθείς σε αυτό το βαλιτσάκι και στο τρίποδο;

Λογικό είναι ότι τα μοντέλα αυτών των φωτογραφικών μηχανών προσπαθούσαν να θυμίσουν τις μεγάλες εταιρείες της εποχής (και σήμερα), Sony, Nikon, Canon με διάφορους τρόπους. Μάλιστα επειδή η Sony ήταν γνωστή από τις βιντεοκάμερες εκείνη την περίοδο, αυτές που πουλιόταν ως Sony, έγραφαν στις συσκευασίες τους κάτι για βίντεο, αλλά ποτέ δεν ήταν βιντεοκάμερες αλλά σκέτες φωτογραφικές μηχανές.  Τώρα αυτές οι ψεύτικες φωτογραφικές μηχανές έχουν μια δεύτερη καριέρα ως μεταχειρισμένα αντικείμενα vintage σε marketplaces,  στο ebay και στις αγγελίες  μεταχειρισμένων.  Στην περίπτωση των ψεύτικων SONY πιστεύω ότι η πηγή των μηχανών που απλά αντικαθιστούσαν την ετικέτα εδώ στην Ελλάδα είναι οι  φωτογραφικές μηχανές  Odette από την Ταιβάν. Μόνο εδώ στην Ελλάδα είχαν το θράσος να βάλουν στεγνά ετικέτα SONY (ποιός θα τους εμποδίσει;). Στον υπόλοιπο κόσμο είχαν μάρκες που θύμιζαν τις Γιαπωνέζικες MINOLTA, TOKINA,  SONY,  OLYMPUS, NIKON, CANON.  Δείτε την εικόνα παρακάτω και θα καταλάβετε τι λέω. Σε κάθε περίπτωση αυτές οι μηχανές έχουν παίξει το ρόλο τους στην ιστορία της ελληνικής φωτογραφίας, έστω και αν απέτρεψαν κάποιους ενθουσιώδεις αρχικά θιασώτες της τεχνολογίας και της φωτογραφίας, με το να ασχοληθούν τελικά  και με την μια και με την άλλη.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

 

Η Μάργκαρετ Μπουρκ-Ουάιτ με την φωτογραφική της μηχανή

Η Μάργκαρετ Μπουρκ-Ουάιτ  (Margaret Bourke-White) με φωτογραφική μηχανή για αεροφωτογραφίες

Σήμερα σας παρουσιάζω την Μάργκαρετ Μπουρκ-Ουάιτ  με μια εντυπωσιακή φωτογραφική μηχανή. Η Margaret Bourke-White (1904 – 1971) γεννήθηκε στην νέα Υόρκη και υπήρξε μια από τις γνωστότερες αμερικανίδες φωτογράφους και η πρώτη αμερικανίδα πολεμική φωτορεπόρτερ.  Είναι γνωστή για τις φωτογραφίες που είχε τραβήξει τα πρώτα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, για το περίφημο πρώτο εξώφυλλο του περιοδικού LIFE και για τις φωτογραφίες του Γκάντι. Έχει φωτογραφίσει στην μακροχρόνια καριέρα της με όλες τις φωτογραφικές μηχανές της εποχής.  Εδώ την φωτογραφίζει ένας επίσης σπουδαίος φωτογράφος Alfred Eisenstaedt (1898 – 1995).

Στις 2 φωτογραφίες που παραθέτω σήμερα κρατάει μια  φωτογραφική μηχανή Fairchild F-8  μια μηχανή που σχεδιάστηκε το 1929, κυκλοφόρησε το 1930 και χρησιμοποιήθηκε συνήθως για αεροφωτογραφίες. Η  Fairchild διέθετε φακό  Schneider Xenar 240mm / f8, ενώ κατά την διάρκεια του 2ου παγκόσμιου πολέμου υπήρξε μια εκδοχή από την εταιρεία Keystone εξοπλισμένη με φακό  Wollensak 375mm /5.6. Εκτός από την  Μάργκαρετ Μπουρκ-Ουάιτ   την μηχανή την χρησιμοποίησαν και την έκαναν γνωστή ο Bradford Washburn που φωτογράφησε παγετώνες της Αλάσκας το 1934-36 και  η Mary Upjohn Meader (Mary Light), η οποία φωτογράφησε από ψηλά  περιοχές και πόλεις στη Νότια Αμερική και την Αφρική το 1937-38. Η  Margaret Bourke-White  τράβηξε  κυρίως αεροφωτογραφίες  για διαφημιστικούς σκοπούς για αρκετές αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες  και αεροφωτογραφίες  κατά την διάρκεια του 2ου παγκόσμιου πολέμου. Σας παραθέτω και μια φωτογραφία της τραβηγμένη με την Fairchild F-8 το 1939.

Margaret Bourke-White,  ένα αεροπλάνο DC-4 σε πτήση πάνω από την Νέα Υόρκη, 1939

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Δημήτρης Παπαδήμος Φωτογράφος

Δημήτρης Παπαδήμος Ταξιδιώτης Φωτογράφος

O Δημήτρης Παπαδήμος με την Rolleiflex του

Ο Δημήτρης Παπαδήμος  (1918-1994) είναι ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες φωτογράφους, αλλά δυστυχώς το έργο του δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό. Γεννήθηκε στο Κάιρο της Αιγύπτου και ασχολήθηκε εκτός από την φωτογραφία και με τον κινηματογράφο κυρίως σαν βοηθός παραγωγής σε διεθνείς παραγωγές. Η φωτογραφική του καριέρα μπορεί να χωριστεί σε 3 περιόδους. Η πρώτη περίοδος είναι μέχρι το 1945 που υπήρξε στρατιωτικός φωτογράφος των ελληνικών δυνάμεων της μέσης ανατολής  και εργάζονταν στο γραφείο τύπου της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης . Σε αυτή την περίοδο φωτογράφισε και τα Δεκεμβριανά.

Φωτογραφίες Δημήτρης Παπαδήμος

Αμέσως μετά την λήξη του πολέμου ξεκινάει μια καινούργια περίοδος 1945-1956 με πολλά ταξίδια στην Μεσόγειο, στην Μέση Ανατολή και την Αίγυπτο σε συνεργασία με σπουδαίους συγγραφείς. Αυτό το διάστημα εργάστηκε σαν φωτογράφος και βοηθός παραγωγής για τον κινηματογράφο. Από το 1956 που εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα  ξεκινάει η τρίτη και για μένα η πιο δημιουργική του περίοδος που σε συνεργασία με Ελληνικά περιοδικά και με οργανισμούς όπως ο ΕΟΤ και το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης, φωτογράφισε συστηματικά την Ελλάδα μέχρι το 1980. Από αυτή την περίοδο εκδόθηκε το πρώτο γνωστό φωτογραφικό λεύκωμα του το 1974 με επανέκδοση το 1981. “Η Ελλάδα που φεύγει”., οπου πρωτοείδα φωτογραφίες του. Την δεκαετία του 90 το αρχείο του πέρασε στον Ε.Λ.Ι.Α. και περιλαμβάνει 65000 φωτογραφίες. Το  2011 είχαμε μια σπουδαία έκδοση από το Μορφωτικό ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας, το λεύκωμα “Δημήτρης Παπαδήμος. Ταξιδιώτης φωτογράφος”.

Φωτογραφίες Δημήτρης Παπαδήμος

Είναι κρίμα που δεν υπάρχει ένας ιστοχώρος αφιερωμένος στο φωτογραφικό του έργο όπως υπάρχουν για αντίστοιχους φωτογράφους στο εξωτερικό. Γιατί καλές είναι οι εκδόσεις και τα λευκώματα, αλλά πρώτον έχουν τον περιορισμό του μεγέθους και του αριθμού των σελίδων και δεύτερον συνήθως είναι πανάκριβα και ειδικά οι νέοι άνθρωποι είναι δύσκολο ή αδύνατο να τα αποκτήσουν. Την λύση για να γίνει γνωστό το έργο του Δημήτρη Παπαδήμου θα έδινε ένας ιστοχώρος με πολλές φωτογραφίες σε μεγάλη ανάλυση και μιας και στο αρχείο του περιλαμβάνεται και η αλληλογραφία του με σπουδαίους συγγραφείς που συνεργάστηκε, πιστεύω ότι θα είχε ενδιαφέρον να δούμε κάποιες από αυτές τις επιστολές δημοσιευμένες.

Φωτογραφία Δημήτρης Παπαδήμος

Το Φωτογραφικό λεύκωμα “Δημήτρης Παπαδήμος. Ταξιδιώτης φωτογράφος”

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Η Νταϊάν Άρμπους με την φωτογραφική της μηχανή

Η Νταϊάν Άρμπους (Diane Arbus) με διοπτική ρεφλέξ  (με καθρέπτη)

Στην σημερινή φωτογράφο με την φωτογραφική της μηχανή σας παρουσιάζω την Νταϊάν Άρμπους ( 1923 – 1971). Η Diane Arbus  ήταν Αμερικανίδα φωτογράφος.  Συμμετείχε στην έκθεση ορόσημο για την ιστορία της φωτογραφίας  “New Documents ” του ΜΟΜΑ to 1967, μαζί με άλλους 2 νέους και άγνωστους φωτογράφους τότε,  τους Lee Friedlander και Garry Winogrand.  Ήταν η πρώτη γυναίκα φωτογράφος που πήρε μέρος στην μπιενάλε της Βενετίας. Αυτοκτόνησε το 1971. Το 1972 εκδόθηκε ένα από σπουδαιότερα φωτογραφικά λευκώματα με φωτογραφίες της,  το Diane Arbus: An Aperture Monograph. Έμεινε γνωστή για φωτογραφίες ανθρώπων του περιθωρίου και της νύχτας (Περισσότερα στο άρθρο μου για την Diane Arbus ).

Η Diane Arbus  με  Mamiya C33 Professional

H φωτογραφική μηχανή που κρατάει σε αυτή την φωτογραφία η Diane Arbus είναι μια διοπτική με καθρέπτη της σειράς C της Mamiya συγκεκριμένα η Mamiya C33 Professional που κατασκευάζονταν από το 1965 μέχρι το 1969. Από το 1962 η Arbus είχε αντικαταστήσει την 35mm Nikon της με μια Rolleiflex, αλλά την κέρδισε από το 1964 η σειρά C μεσαίου φορμά της Mamiya με τους εναλλακτικούς φακούς και την δυνατότητα κοντινής εστίασης. Σας παρουσιάζω μια όχι και τόσο γνωστή φωτογραφία της Diane Arbus που απεικονίζει την συγγραφέα Susan Sontag με τον γιό της David το 1965 στην Νέα Υόρκη. Φωτογραφία τραβηγμένη πιθανότατα με την  Mamiya C33 Professional.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

 

Ο Γιουσούφ Καρς με τη φωτογραφική του μηχανή

Ο Γιουσούφ Καρς (Yousuf Karsh) με φωτογραφική μηχανή στούντιο

Με την σημερινή ανάρτηση ξεκινάει μια καινούργια στήλη όπου θα παρουσιάζω  φωτογράφους μαζί με τις φωτογραφικές τους μηχανές. Είναι ένα αίτημα αρκετών φίλων ειδικά από το facebook που μου ζήτησαν εκτός από τις φωτογραφίες των φωτογράφων με τις φωτογραφικές τους μηχανές να γράφω δύο λόγια και για τις ίδιες τις φωτογραφικές μηχανές. Αφορμή ήταν οι αναρτήσεις μου Σπουδαίοι Φωτογράφοι με τις φωτογραφικές τους μηχανές και Διάσημες και διάσημοι με μια φωτογραφική μηχανή που τις συμπληρώνω συνέχεια, αλλά πολλοί με έχουν ρωτήσει αν ξέρω ποια είναι η μηχανή που κρατάει κάποιος.

O Γιουσούφ Καρς  ήταν ένας σπουδαίος φωτογράφος πορτρέτου. Αρμένικης καταγωγής γεννήθηκε στην Τουρκία το 1908, αλλά απόκτησε καναδική υπηκοότητα.  Πέθανε το 2002. Έγινε γνωστός για τα ασπρόμαυρα πορτρέτα πολλών μεγάλων προσωπικοτήτων της εποχής του. Σε αυτή την φωτογραφία είναι μαζί με μια φωτογραφική μηχανή στούντιο (view camera) Calumet C Series 8 X 10. Οι συγκεκριμένες φωτογραφικές μηχανές ήταν μια συνηθισμένη επιλογή για τα αμερικάνικα φωτογραφικά στούντιο εκείνες τις δεκαετίες. Οι συγκεκριμένη σειρά φωτογραφικών μηχανών κατασκευάζονταν από τις αρχές του 1960 μέχρι το 1984. Σας παρουσιάζω και ένα πορτραίτο του Γιουσούφ Καρς από το 1970 που είναι πολύ πιθανό να έχει τραβηχτεί με αυτή την φωτογραφική μηχανή.

Muhammad Ali, 1970

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Ο καλπασμός του Αλόγου – Eadweard Muybridge 1878

Η κίνηση του αλόγου σε διαδοχικές φωτογραφίες

Μια ακόμη  ιστορική φωτογραφία (ή μάλλον φωτογραφίες) αφορά η  σημερινή ανάρτηση. Έναςν μεγάλο σταθμό στην φωτογραφική εξερεύνηση της κίνησης. Ο φωτογράφος που την  τράβηξε είναι ο Eadweard Muybridge που οι μελέτες του για την κίνηση των ζώων και των ανθρώπων οδήγησαν στην κινούμενη εικόνα και σε μια συσκευή που αναπαρήγαγε αυτή την κίνηση το ζωοτρόπιο, ένα ακόμη βήμα πριν την εφεύρεση του κινηματογράφου.

The Horse in Motion 1878

Ας έρθουμε όμως στην σημερινή φωτογραφία. Το 1878 ο πάμπλουτος  πρώην κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Leland Stanford που λάτρευε τα άλογα, πίστευε ότι υπάρχει κάποια στιγμή που όταν το άλογο τρέχει ή καλπάζει, όπου και τα 4 πόδια του βρίσκονται στον αέρα. Ζήτησε από τον Eadweard Muybridge να αποδείξει φωτογραφικά αυτή του την γνώμη και του παρείχε τα χρήματα και τα μέσα που χρειάστηκε.

Η επίδειξη έγινε με την παρουσία δημοσιογράφων στο κτήμα του Leland Stanford  με τον Eadweard Muybridge να στήνει 12 φωτογραφικές μηχανές και μια κατασκευή με σκοινιά  που απελευθέρωνε διαδοχικά τους 12  φωτοφράχτες. Οι φωτογραφίες τυπώθηκαν επιτόπου και ο Leland Stanford   είχε την απόδειξη του. Όντως το άλογο σε κάποια στιγμή του καλπασμού του βρίσκεται εντελώς στον αέρα. Αυτό που δύσκολα διακρίνει κανείς με γυμνό μάτι αποκαλύφθηκε χάρη στην φωτογραφία

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

O Θικ Κουάνγκ Ντουκ φλέγεται στην στάση του Λωτού 1963

Η ιστορική φωτογραφία του Malcolm Browne από το Βιετνάμ

Το 1963 ο  Νγκο Ντιν Ντιέμ,  ο τότε  λαομίσητος πρόεδρος του νότιου Βιετνάμ  είχε επιδοθεί σε ένα ανελέητο κυνήγι εναντίον του Βουδισμού και υπέρ της καθολικής εκκλησίας. Στα πλαίσια των συχνών διαμαρτυριών και των κινητοποιήσεων των βουδιστών το πρωί της 11 Ιουνίου του 1963, σε ένα κεντρικό σημείο της πρωτεύουσας  Σαϊγκόν ο Θικ Κουάνγκ Ντουκ (Thích Quảng Đức)  κατέβηκε με 2 ακόμη βουδιστές μοναχούς από ένα αυτοκίνητο. Ο ένας μοναχός τοποθέτησε ένα μαξιλάρι στο οποίο κάθισε ο Θικ Κουάνγκ Ντουκ   και άρχισε να διαλογίζεται.  Ο άλλος μοναχός εβγαλε ένα μεγάλο μπιτόνι με βενζίνη  από το αυτοκίνητο και άρχισε να περιλούζει τον Θικ Κουάνγκ Ντουκ  με την βενζίνη στάθηκε λίγο  πιο μακριά, άναψε ένα σπίρτο, και το πέταξε στην βενζίνη.  Αμέσως ο Θικ Κουάνγκ Ντουκ   άρχισε να καίγεται αλλά παρέμεινε σε αυτή την στάση του Λωτού  ατάραχος μέχρι που το σώμα του έγειρε καμένο έπειτα από μερικά λεπτά. Είναι μια από τις συγκλονιστικότερες στιγμές που έχω δει να καταγράφει η φωτογραφία.

Την πιο διάσημη φωτογραφία από την πράξη του Θικ Κουάνγκ Ντουκ   την τράβηξε  ο Malcolm Browne φωτογράφος του Associated Press (AP) που βρίσκονταν στο Βιετνάμ για να καλύψει τις διαμαρτυρίες των Βουδιστών. Αυτή η φωτογραφία του πρόσφερε το βραβείο World Press Photo εκείνη την χρονιά, το βραβείο Πούλιτζερ την επόμενη το 1964, αλλά μια σειρά από βραβεύσεις και προτάσεις για δουλειά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Αμερικάνοι είχαν ήδη εμπλακεί στο Βιετνάμ σε ένα πόλεμο που η κορύφωση του θα έρχονταν δύο χρόνια μετά και θα οδηγούσε στην ήττα τους το 1973. Αυτοί είχαν στηρίξει τον ανδρείκελο πρόεδρο Νγκο Ντιν Ντιέμ.  Αυτό επεισόδιο μπορεί να μην είχε σχέση με τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Βιετναμέζων, αλλά επέδρασε στην διεθνή κοινή γνώμη με απίστευτο τρόπο στρέφοντας την προσοχή στις αθλιότητες που έκαναν στο Βιετνάμ οι Γάλλοι για πολλά χρόνια και στην συνέχεια οι Αμερικάνοι. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος Τζον Κέννεντι , που κατά την διάρκεια της θητείας του έγιναν τα γεγονότα, θεωρούσε πως  καμιά φωτογραφία στην ιστορία δεν προκάλεσε τόσο έντονα συναισθήματα στο παγκόσμιο κοινό όσο η συγκεκριμένη.  Βέβαια αυτή του η διαπίστωση δεν τον  έκανε να σταματήσει τον πόλεμο του Βιετνάμ, αν και δολοφονήθηκε τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Η Φωτογραφία μιας Φωτογραφίας, 1989

Richard Prince – Untitled (cowboy)

Για την σημερινή ιστορία μιας φωτογραφίας πρέπει να σας αναφέρω πρώτα από όλα το πλαίσιο της εποχής που ήταν λίγο διαφορετικό από το σημερινό. Οι διαφημίσεις της συγκεκριμένης μάρκας τσιγάρων υπήρχαν παντού, μιας και επιτρέπονταν οι διαφημίσεις των τσιγάρων. Κι όταν λέμε παντού αυτό είναι κυριολεκτικό. Τηλεόραση, εφημερίδες, περιοδικά, γιγαντοαφίσες και στις διαφημίσεις πριν από τις ταινίες στον κινηματογράφο (όπου τις περισσότερες φορές ο άντρας  ήρωας της διαφήμισης κατάφερνε κάτι σημαντικό και βέβαια έπεφτε το σχετικό χειροκρότημα).  Ο Richard Prince απλώς φωτογράφισε ένα τμήμα μιας διαφήμισης από ένα περιοδικό και το παρουσίασε (μαζί με άλλες αντίστοιχες αντιγραφές), σαν αυτόνομο καλλιτεχνικό έργο.

Το έργο τουRichard Prince,  Untitled (cowboy) του 1989

Η πρακτική της “οικειοποίησης”  στην τέχνη, όπως και αυτή της “επαναχρησιμοποίησης” δεν ήταν  κάτι καινούργιο στην τέχνη. Το 1989 είχαν περάσει άλλωστε 62 χρόνια από την “Κρήνη” του Marcel Duchamp. Η διαφορά μάλλον ήταν η μεγάλη δημοσιότητα της συγκεκριμένης σειράς του Richard Prince.  Εννοείται ότι έπαιξε ρόλο ότι ο Richard Prince ήταν συνεργάτης του περιοδικού TIME,  οι μηνύσεις  που δέχτηκε σε σχέση με τα πνευματικά δικαιώματα και την πρακτική του που τις περισσότερες τις κέρδισε (πράγμα που συνέχισε να συμβαίνει και με αντίστοιχες δουλειές που έκανε τα επόμενα χρόνια), αλλά έπαιξε βέβαια σημαντικό ρόλο ότι αυτό το έργο πουλήθηκε σε μια δημοπρασία  το 2005 για 1,2 εκατομμύρια δολάρια. Μέχρι τότε ήταν η ακριβότερη φωτογραφία που είχε πουληθεί ποτέ. Καθόλου άσχημα για μια αντιγραφή από μια σελίδα περιοδικού.

Η πρωτότυπη διαφήμιση

Αυτές οι μικρές και μεγάλες νίκες του  Richard Prince, εκτός των άλλων, στήριξαν και με νομικό-θεωρητικό λόγο αυτή την καλλιτεχνική πρακτική  της φωτογράφισης μιας φωτογραφίας. Επίσης άνοιξαν τον διάλογο  και πρόσθεσαν  προβληματισμούς που τους  βρίσκουμε πολύ χρήσιμους σχετικά με την αυθεντικότητα, την ιδιοκτησία  και την αξία ενός  καλλιτεχνικού έργου, ειδικά στην εποχή μας, την εποχή  της ψηφιακής κοινής χρήσης των φωτογραφιών, αλλά και γενικά των έργων τέχνης.

 

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Μινιμαλισμός και Φωτογραφία

Μινιμαλιστική Φωτογραφία

Ο Μινιμαλισμός σαν μορφή τέχνης είναι ένα κίνημα που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ την δεκαετία του 60′. Σαν πρώτη έκθεση έργων του Μινιμαλισμού θεωρείται μια έκθεση του Frank Stella στο ΜΟΜΑ το 1959 ενώ για την επόμενη 20ετία έχουμε μια άνθιση του κινήματος με κύριους εκπρόσωπους τους Carl Andre, Dan Flavin, Donald Judd, Sol LeWitt, Agnes Martin και τον Robert Morris. Η ανάπτυξη του μινιμαλισμού συνδέεται και με την εννοιολογική τέχνη που άνθισε επίσης το ίδιο διάστημα. Όλες αυτές οι κινήσεις στην τέχνη αμφισβήτησαν τις υπάρχουσες δομές για την δημιουργία την διάδοση, την προώθηση και την προβολή της τέχνης. Υποστήριξαν ότι ο κόσμος της σύγχρονης τέχνης είναι ένας κόσμος ελιτίστικος που μόνο λίγοι προνομιούχοι μπορούν να απολαύσουν.

Φωτογραφία Hiroshi Sugimoto

 Βέβαια παρόλες τις θετικές επισημάνσεις των κινημάτων αυτών δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να ενσωματωθούν στο σύστημα το οποίο κατηγορούσαν. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρόσφεραν και αυτά τα κινήματα στην εξέλιξη της τέχνης κυρίως όσο αφορά την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ελευθερία στην καλλιτεχνική έκφραση. Η μινιμαλιστική τέχνη αναζητά την αλήθεια μέσα από έργα τέχνης που δεν προσποιούνται ότι είναι κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είναι. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Frank Stella για τους πίνακες του που έχει μείνει ιστορική  “What you see is what you see”. Δηλαδή αυτό που βλέπεις είναι αυτό που βλέπεις.

Φωτογραφία Michael Kenna

Φωτογραφία και Μινιμαλισμός

Αν και ο Μινιμαλισμός απόρριψε  τα προηγούμενα κινήματα της τέχνης (αν και κυρίως η αντίθεση του ήταν στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό), είναι σημαντική η επίδραση αυτών των κινημάτων στην εξέλιξη του Μινιμαλισμού. Σημαντική ήταν η έκδοση το 1962 του βιβλίου της Camilla Gray, The Great Experiment in Art: 1863-1922. Με αυτό το βιβλίο ήρθε πρώτη φορά η δύση τόσο ξεκάθαρα σε επαφή  με την ρώσικη πρωτοπορία με τις ανησυχίες των κινημάτων του Σουπρεματισμού και του κονστρουκτιβισμού και καλλιτεχνών όπως οι Tatlin,  Rodchenko και Malevich. Προσωπικά εκεί βρίσκω τις ρίζες του όποιου. Μινιμαλισμού στην Φωτογραφία. Κυρίως στο έργο του Aleksander Mikhailovich Rodchenko (1891 – 1956). Μπορούμε να βρούμε εκφράσεις του μινιμαλισμού στην φωτογραφία στο έργο άπειρων φωτογράφων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι Φωτογράφοι ήταν Μινιμαλιστές φωτογράφοι  ή ήταν ενταγμένοι σε αυτό το κίνημα. Ακόμη περισσότερο καθώς ο Μινιμαλισμός ποτέ δεν έγινε ένα διακριτό κίνημα στην φωτογραφία (όπως ας πούμε έγινε με τον φουτουρισμό, παρόλο που κι αυτός δεν μακροημέρευσε).

Φωτογραφία Edward Weston (1886-1958)

Σήμερα ο όρος Μινιμαλισμός έχει αποκτήσει ξανά μια σχετική δημοτικότητα κυρίως χάρη στο κίνημα που προτείνει τον Μινιμαλισμό σαν τρόπο ζωής σε αντίθεση με τον καταναλωτισμό. Όμως δυστυχώς στην τέχνη ο Μινιμαλισμός είναι ένα συγκεκριμένο κίνημα που δεν έχει σχέση μόνο με την απλότητα που πιστεύουν οι περισσότεροι καθώς τα συγχέουν λίγο τους όρους αυτούς μέσα στο μυαλό τους. Ο μινιμαλισμός παραμένει για τους φωτογράφους μια ακόμη προίκα μέσα από τα κινήματα της τέχνης που κυρίως έχουν να κάνουν με την αμφισβήτηση του όποιου κατεστημένου και της μεγαλύτερης δυνατής ελευθερίας στην καλλιτεχνική έκφραση. Είναι σίγουρο ότι ο όρος Μινιμαλισμός θα μας απασχολήσει και στο μέλλον. Βλέπω φωτογραφικά forum θα δημιουργούνται και μαθήματα  φωτογραφίας να προτείνονται για την “Μινιμαλιστική Φωτογραφία”  υποτίθεται,  όταν δεν μπορούν καλά-καλά να την ορίσουν, όπως δεν μπορούν και να καθορίσουν το ιστορικό της πλαίσιο.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

 

Richard Avedon, η Dovima με τους ελέφαντες

Φωτογραφία μόδας της νέας εποχής

Το Αύγουστο του 1955 ο Richard Avedon τράβηξε αυτή την φωτογραφία για λογαριασμό του περιοδικού μόδας Harpers Bazaar. Η τοποθεσία ήταν το τσίρκο  Cirque d’hiver στο Παρίσι.  Το μοντέλο ήταν  η Dovima, το πρώτο μοντέλο στη ιστορία της μόδας που την αποκαλούσαν με ψευδώνυμο που αποτελούνταν από μια λέξη που είχε σχηματιστεί από τις πρώτες συλλαβές των ονομάτων της.

H Dovima και οι Ελέφαντες  1955

Μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε σαν την φωτογραφία μιας νέας εποχής.  Γιατί ενώ και το μοντέλο και ο φωτογράφος είναι ήδη διάσημοι, ο Avedon ακόμη δεν μπορεί  να επιβάλλει  πλήρως τις επιλογές του και την άποψη του για την φωτογραφία μόδας. Δηλαδή να ακολουθήσει τα βήματα του μεγάλου δασκάλου (όλοι οι φωτογράφοι μόδας είμαστε παιδιά του θα πει ο Avedon σε μια συνέντευξη) Martin Munkacsi.  Αυτό θα συμβεί αργότερα το 1962 με την μετακίνηση του στην VOGUE. Η υψηλή μόδα τότε ακριβώς αρχίζει  να μετασχηματίζεται σε μαζική ψυχαγωγία. Επίσης  είναι σπουδαία συγκυρία ότι το φόρεμα που φοράει η Dovima είναι το πρώτο που σχεδίασε ο νεαρός  Yves Saint Laurent  (19 χρόνων) για τον οίκο Dior.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis