Category Archives: Μαθήματα Φωτογραφίας

Εδώ θα βρείτε τα ψηφιακά μαθήματα φωτογραφίας. Άρθρα που είναι μικρά αυτόνομα μαθήματα φωτογραφίας. Όλα τα μαθήματα που θα βρείτε εδώ αφορούν την ιστορία, την αισθητική και την τεχνική της Φωτογραφίας. Οπότε τα μαθήματα φωτογραφίας είναι δομημένα σε 3 άξονες. Μαθήματα για την ιστορία της Φωτογραφίας από το ξεκίνημα της μέχρι σήμερα. Σημαντικούς σταθμούς στην ιστορία της τεχνικής και της αισθητικής του μέσου, αλλά και παρουσιάσεις λευκωμάτων σημαντικών λευκωμάτων και βιβλίων φωτογραφίας. Σε αυτά εδώ τα μαθήματα φωτογραφίας ανεβάζω και άρθρα για τον φωτογραφικό εξοπλισμό. Κυρίως άρθρα για τα χαρακτηριστικά των φωτογραφικών μηχανών και των φακών. Γενικά χρήσιμα μαθήματα Φωτογραφίας. Θα προστίθενται σιγά-σιγά και άλλες υποκατηγορίες όσο πληθαίνουν να άρθρα-μαθήματα.

Sebastião Salgado – Genesis

Αυτό το βιβλίο και η τελευταία από ότι φαίνεται δουλειά του μεγάλου φωτογράφου και ανθρωπιστή είναι όντως όπως ο ίδιος το χαρακτηρίζει το magnum opus του. Κλείνοντας την τεράστια φωτογραφική του καριέρα με έναν ύμνο στη Γη, τον πλανήτη μας που με τόσο βάναυσο τρόπο έχουμε ασελγήσει πάνω του. Genesis ονομάζεται αυτό το οκτάχρονο project του Sebastião Salgado που μας παρουσιάζει το ανέγγιχτο ακόμη από τον σύγχρονο ανθρώπινο πολιτισμό κομμάτι του πλανήτη μας, με την δική του ξεχωριστή ματιά.

salgadogenesis

Όσοι γνωρίζαμε λίγα πράγματα για τον Salgado ξέραμε ότι γεννήθηκε μεγάλωσε σε ένα αγρόκτημα στην Βραζιλία που του ενέπνευσε την αγάπη του και τον σεβασμό του για την φύση. Ξέραμε ακόμη πριν από το ντοκυμαντέρ “Το αλάτι της Γης” που αφορούσε την ζωή του, για την δημιουργία του Instituto Terra και την προσπάθεια έκαναν μαζί με την γυναίκα του Lélia Wanick Salgado, για την αναγέννηση των τροπικών δασών. Όμως πιστεύω ότι ειδικά μετά την προτελευταία δουλειά του που αφορούσε τους πρόσφυγες, κανείς δεν περίμενε αυτή την στροφή του Salgado στην φωτογραφία του τοπίου και της άγριας φύσης.

salgadogenesis1

Χρειάστηκαν πάνω από 30 ταξίδια με κάθε είδους μέσο, με τα πόδια, με αεροπλάνα, ελικόπτερα, πλοία, αυτοκίνητα, κανό και αερόστατα. Από το υπερβολικό κρύο των πόλων,  στην  πύρινη κόλαση των ηφαιστείων και των ερήμων ο Salgado με την ενέργεια ενός έφηβου μας παρουσιάζει μια μοναδική συλλογή από εικόνες της φύσης, της άγριας ζωής, αλλά και ανθρώπινων φυλών  που ζουν απομονωμένες μακριά από τον πολιτισμό.  Μια μοναδική ερωτική επιστολή προς τον πλανήτη μας όπως την χαρακτηρίζει ο ίδιος ο φωτογράφος.

salgadogenesis2

Η επιλογή στην ασπρόμαυρη φωτογραφία παραμένει σταθερή και σε αυτό το γιγάντιο έργο του Salgado, ο οποίος και με την βοήθεια της τεχνολογίας καταφέρνει το απίστευτο. Να ξεπεράσει τον μεγάλο δάσκαλο μας και το σημείο αναφορά μας στην ασπρόμαυρη φωτογραφία τοπίου τον Ansel Easton Adams και πιστεύω ότι κι αυτός ο δάσκαλος θα ήταν περήφανος για αυτόν τον μαθητή. Η δεδομένη δεξιοτεχνία του Salgado στην ασπρόμαυρη φωτογραφία φτάνει σε δυσθεώρητα ύψη όσο αφορά την φόρμα, τις τονικές παραλλαγές αλλά και τις αντιθέσεις του φωτός και της σκιάς. Κοιτάς τις φωτογραφίες και μένεις με το στόμα ανοιχτό και με ανυπομονησία πηγαίνεις στην επόμενη.

salgadogenesis3

Το λεύκωμα είναι συγκλονιστικό. Σε αρκετές φωτογραφίες είναι φανερή η ψηφιακή επεξεργασία, αλλά έτσι δεν γίνονταν πάντα στις φωτογραφίες του Salgado, δεν φαίνονταν οι τοπικές υπερυποεκθέσεις στον σκοτεινό θάλαμο; Το μόνο που με ενοχλεί όπως και σε όλα τα φωτογραφικά άλμπουμ είναι οι φωτογραφίες σαλόνια που δεν βρίσκω το λόγο της υπάρξης τους ειδικά σε τόσο μεγάλα σε μέγεθος λευκώματα που μια χαρά φαίνονται και στην μια σελίδα οι φωτογραφίες.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Kodak Pocket Instamatic & φιλμ 110

Το 1972 η Kodak πάλι προξένησε στο πάταγο στον φωτογραφικό κόσμο, δημιουργώντας ένα καινούργιο φωτογραφικό κοινό (που σήμαινε καινούργια μερίδια στην αγορά). Ενώ όλες οι ανερχόμενες εταιρείες φωτογραφικών ειδικά οι γιαπωνέζικές έριχναν το βάρος τους σε όλο και πιο επαγγελματικά μοντέλα, η Kodak πιστή στην προσπάθεια της να προσελκύει πλατύτερο κοινό στην φωτογραφία , παρουσίασε την σειρά φωτογραφικών μηχανών Pocket Instamatic και το μικρό σε μέγεθος φιλμ σε κασέτα, το 110.

Pocket Instamatic 110

Η Pocket Instamatic ήταν η εξέλιξη μπορούμε να πούμε της σειράς instamatic με το φιλμ 126 αλλά σε ακόμη πιο μικρό μέγεθος και με ακόμη πιο ελαφριές και μικρές σε μέγεθος μηχανές, για αυτό και ο χαρακτηρισμός μηχανή τσέπης.

Pocket Instamatic 110

Σε όλη αυτή τη σειρά μηχανών κατασκευάστηκαν μόνο από την Kodak πάνω από 25 εκατομμύρια κομμάτια σε διάφορες εκδόσεις και το 110 φορμά του φιλμ παρόλο το μικρό μέγεθος και τις όχι τόσο ποιοτικές εκτυπώσεις του, παρέμεινε δημοφιλές μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 90′.

kodakpocket110b

Το κασετάκι του 110 φιλμ έδωσε την ευκαιρία και σε άλλους κατασκευαστές να δημιουργήσουν τα δικά τους μοντέλα που να το δέχονται και έτσι φτιάχτηκαν πολλά και διαφορετικά μοντέλα pocket μηχανών από όλους τους κατασκευαστές φωτογραφικών μηχανών, με πολλά και διαφορετικά χαρακτηριστικά, όπως ακολούθησαν φυσικά και στην παραγωγή του φιλμ 110. Η Kodak έκανε για μια ακόμη φορά το θαύμα της.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Sebastião Salgado – Other Americas

Μιας που ξεκίνησα να παρουσιάζω τα βιβλία του Sebastião Salgado ας τα πάρω από την αρχή. Το πρώτο βιβλίο-λεύκωμα του Salgado εκδόθηκε στην Γαλλία από τον εκδοτικό οίκο Contrejour και περιελάμβανε φωτογραφίες από ταξίδια που είχε κάνει ο Salgado από το 1977 ως το 1984,  στη Βραζιλία, στο Εκουαδόρ, στη Βολιβία,  στη Γουατεμάλα και στο Μεξικό. Το βιβλίο είχε τίτλο Other Americas.

other americas

Το βιβλίο έγινε αμέσως κλασικό και έκανε άπειρες επανεκδόσεις σε όλο τον κόσμο. Από τις προδημοσίευσεις σε περιοδικά στις αρχές της δεκαετίας του 80 είχαμε καταλάβει ότι ο Salgado ήταν εκπληκτικός φωτογράφος, άλλωστε είχε γίνει μέλος του Magnum από το 1979, οπότε όλοι οι Μαγκνουμικοί παρακολουθούσαμε το έργο του από το ξεκίνημα.

other americas

Κανείς όμως πιστεύω δεν περίμενε αυτό που θα ακολουθούσε τις επόμενες δεκαετίες και το τεράστιο φωτογραφικό έργο που θα δημιουργούσε και θα άφηνε παρακαταθήκη στην ανθρωπότητα αυτός ο αγγελικός (να πω δαιμόνιος δεν μου πάει). Η φωτογραφία του Salgado έρχεται από αλλού. Έχουμε δει εξαιρετικό έργο από πολλούς φωτογράφους στο ας πούμε κοινωνικό ρεπορτάζ-ντοκουμέντο (αν και o Sebastião Salgado δεν κατηγοριοποιείται έτσι εύκολα), αλλά οι φωτογραφίες του Salgado παρόλο που είναι κατεξοχήν γήινες, μοιάζουν να είναι από άλλο πλανήτη.

other americas

Στο  Other Americas ο Salgado κάνει ένα οδοιπορικό στην γη των προγόνων του με μια ματιά που σπάνια την είχαμε δει μέχρι τότε. Ψήγματα του φωτογραφικού μεγαλείου του Salgado είχαμε δει και σε άλλους φωτογράφους και πριν και μετά ειδικά στο Magnum, αλλά κανείς δεν συγκεντρώνει την δύναμη που έχει η παναθρώπινη ματιά του. Ενώ πλησιάζει τόσο κοντά για να φωτογραφίσει τον ανθρώπινο πόνο, ανασαίνει στην κυριολεξία την ανάσα των θεμάτων του είτε κάνει τοπία, είτε κάνει πορτραίτα,  ταυτόχρονα είναι σαν να μας δίνει και την συνολική εικόνα,  ένας παντοκράτορας στον θόλο της στρατόσφαιρας.

otheramericas2

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Το πρώτο πορτραίτο 1840

Ο John William Draper ήταν ένας Αμερικάνος επιστήμονας γεννημένος στην Αγγλία το 1811. Όπως και τους περισσότερους επιστήμονες του καιρού του, τον απασχολούσαν διάφορα επιστημονικά πεδία. Γιατρός, Χημικός, Φιλόσοφος και Ιστορικός ο Draper, ήταν ένας από τους πρώτους που ασχολήθηκαν στην Αμερική με την καινούργια εφεύρεση, την Φωτογραφία. Αμέσως μετά την ανακοίνωση της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών χάρη στις γνώσεις του στην χημεία κατορθώνει να φτιάξει πλάκες νταγκεροτυπίας πιο ευαίσθητες από τις γαλλικές και μειώνει τον απαραίτητο χρόνο έκθεσης στα 60 δευτερόλεπτα.

Ανάμεσα στις πρώτες του φωτογραφίες ήταν και ένα πορτραίτο της αδερφής του Dorothy Catherine Draper που θεωρείται ότι είναι το πρώτο πορτραίτο στην ιστορία της φωτογραφίας. Αυτή η φωτογραφία έγινε από νωρίς γνωστή στο κοινό καθώς ο Draper είχε στείλει ένα αντίγραφο το 1840 στον Sir John Frederick William Herschel για να τον ενημερώσει για τις βελτιώσεις που είχε κάνει στην μέθοδο της νταγκεροτυπίας.

39-firstportrait

Ο John William Draper ήταν επίσης ο πρώτος φωτογράφος που τράβηξε το φεγγάρι. Μερικές από τις φωτογραφίες του είναι εκπληκτικές για τα μέσα της εποχής. Εδώ σας παρουσιάζω την πρώτη χρονικά (Μάρτιος του 1840) που είναι αρκετά ταλαιπωρημένη, αλλά είναι ιστορική όπως και να το κάνουμε.

40-martios1840draper-moon-daguerreotype

Sebastião Salgado – Workers: An Archaeology of the Industrial Age

Ανάμεσα σε όλα τα φωτογραφικά λευκώματα ξεχωριστή θέση έχει για μένα αυτό το βιβλίο-έπος του σημαντικότερου φωτογράφου της εποχής μας. Οι “Εργάτες” του Sebastião Salgado κυκλοφόρησαν το 1993 και προκάλεσαν μεγάλη αίσθηση. Παρόλο που και τα προηγούμενα λευκώματα του Salgado ήταν συγκλονιστικά, με τους “Έργάτες” του μας παραδίδει ένα μοναδικό φωτογραφικό ντοκουμέντο, μια αρχαιολογία της χειρωνακτικής εργασίας σε όλες τις εκφάνσεις της.

salgadoworkers

Οι κριτικές για την υποδοχή του βιβλίου ήταν διθυραμβικές. Ακόμη και εκείνοι που στις προδημοσιεύσεις τολμούσαν να ψελλίζουν κάτι αρνητικό όχι για τις εικόνες αλλά για την παραδοχή του ίδιου του  Sebastião Salgado ότι δημιουργεί “στρατευμένη τέχνη”, σιώπησαν. Η στράτευση του Salgado στο αδάμαστο πανανθρώπινο πνεύμα δεν χωράει αμφισβητήσεις. Ο Άρθουρ Μίλλερ έγραψε σε μια παρουσίαση του έργου ” Ο Salgado αποκαλύπτει τον πόνο, την ομορφιά και τη βαρβαρότητα του κόσμου της εργασίας στον οποίο στηρίζονται τα  πάντα. Μια συλλογή από εικόνες με βαθιά αφοσίωση και εντυπωσιακή ικανότητα, μια ελεγεία  στις παραδοσιακές  μεθόδους εργασίας και παραγωγής”.

salgadoworkers1

Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε έξι ενότητες-κεφάλαια Agriculture, Food, Mining, Industry, Oil και Construction. Υπάρχει ένα μεγάλο εισαγωγικό κείμενο αλλά και μεγάλες επεξηγηματικές λεζάντες, αλλά το σημαντικότερο είναι οι πάνω από 350 φωτογραφίες από ανθρώπινες δραστηριότητες που είναι ο ορισμός της σκληρής δουλειάς από την Λίθινη εποχή μέχρι της μέρες της Βιομηχανικής-Τεχνολογικής επανάστασης. Από τις εικόνες της κόλασης στις πετρελαιοπηγές του Κουβέιτ που καίγονται ή στο ορυχείο-ηφαίστειο στην Ινδονησία ή στο ορυχείο χρυσού στην Βραζιλία, μέχρι τους Σικελούς ψαράδες και τους εργαζόμενους στο τούνελ της Μάγχης, ο Salgado αποκαλύπτει την τόσο διαφορετική, αλλά στην ουσία ίδια ανθρώπινη δραστηριότητα που δημιουργεί τον σύγχρονο πολιτισμό εδώ και αιώνες.

salgadoworkers2

Το λεύκωμα αυτό του Sebastião Salgado θυμάμαι ότι το απόκτησα σε μια φωτογραφική έκθεση πληρώνοντας το ακριβά (όσο ήταν το τότε ενοίκιο του σπιτιού που έμενα). Αλλά θεωρώ ότι είναι από τα σημαντικά βιβλία που αγόρασα ποτέ . Σήμερα μπορείτε να το βρείτε καινούργιο στο ίντερνετ γύρω στα 200 ευρώ αλλά και μεταχειρισμένο γύρω στα 100.

salgadoworkers3

Advanced Photo System (APS) μια ιστορία αποτυχίας

Φωτογραφικό σύστημα αποτυχία

Η ιστορία της φωτογραφίας δεν είναι γεμάτη μόνο από πρωτιές και εμπορικές επιτυχίες, αλλά και από πολλές αποτυχίες. Μια από τις μεγαλύτερες θεωρώ ότι ήταν ένα καινούργιο φορμά φιλμ αλλά και λογικής που αφορούσε το ερασιτεχνικό κοινό, το Advanced Photo System (APS). Το APS ανακοινώθηκε με πολλά ταρατατζούμ το 1996 αλλά πολύ γρήγορα φάνηκε ότι ήταν ένας εντελώς λάθος σχεδιασμός και είχε υπερεκτιμηθεί το μερίδιο της αγοράς που θα μπορούσε να κατακτήσει. Αυτό που σάρωσε τα περισσότερα σχέδια των εταιρειών την δεκαετία του 90′  ανάμεσα τους και το  APS, ήταν η γρήγορη εξέλιξη της ψηφιακής φωτογραφίας.

aps

Το APS  αναπτύχθηκε στην λογική του 126 και του 110 προσφέροντας μερικές έξτρα δυνατότητες. Τα κυριότερα χαρακτηριστικά του ήταν ότι το φιλμ ακόμη και όταν εμφανιζόταν παρέμενε μέσα στο καρούλι του, ενώ ήταν το πρώτο φιλμ που μπορούσες να το βγάλεις από την μηχανή μισοτραβηγμένο και να το ξαναβάλεις κάποια στιγμή και να συνεχίσεις να τραβάς από εκεί που είχες σταματήσει.
Το φιλμ μπορούσε να δημιουργήσει τα παρακάτω αρνητικά
H for “High Definition” (30.2 mm  × 16.7 mm αναλογία 16:9)
C for “Classic” (25.1 mm  × 16.7 mm αναλογία 3:2)
P for “Panoramic” (30.2 mm  × 9.5 mm αναλογία 3:1)
Ταυτόχρονα μπορούσε να αποθηκεύσει μερικές πληροφορίες για την λήψη με ψηφιακό τρόπο, ανάλογα με τις δυνατότητες της μηχανής. Θεωρητικά για τις μεγάλες φωτογραφικές εταιρείες ήταν ένα φορμά γέφυρα ανάμεσα στην αναλογική και την ψηφιακή φωτογραφία. Τα φιλμ που κυκλοφόρησαν αρχικά ήταν  το Advantix για την Kodak, το Nexia για την FujiFilm,  το Futura για την Agfa, ενώ για την Konica το Centuria. Μόνο από τα ονόματα φαίνεται η διαφημιστική προσπάθεια να προσδώσουν τεχνολογικά χαρακτηριστικά του μέλλοντος στην όλη προσπάθεια, αλλά δυστυχώς δεν τα κατάφεραν.

apsfilm

Πρώτα από όλα είχε μικρότερο μέγεθος αρνητικού από το 135 φιλμ οπότε ένας ερασιτέχνης που είχε ήδη τέτοια μηχανή δεν είχε λόγο να αλλάξει σύστημα. Ακόμη και το για το κοινό που το συγκινούσε η τεχνολογία (ακόμη και αν θεωρήσουμε ότι το φιλμ έφερνε κάτι νέο), οι μηχανές δεν ήταν αντίστοιχα εξελιγμένες, γιατί κυρίως ήταν μηχανές για το πιο ερασιτεχνικό κοινό. Το APS δεν είχε μεγάλη διάρκεια ζωής. Η Kodak που το πρώτη το δημιούργησε το εγκατέλειψε εντελώς μετά από 8 μόλις χρόνια το 2004. Είχα φτάσει η εποχή της ψηφιακής φωτογραφίας που διέλυσε τις ψευδαισθήσεις και έκανε να καταρρεύσουν φωτογραφικές εταιρείες γίγαντες που δεν μπόρεσαν να προβλέψουν την καθολική αποδοχή της.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

RAW ή JPEG;

Η επιλογή του αρχείου αποθήκευσης των φωτογραφιών μας στην φωτογραφική μας μηχανή

Άλλος ένας λόγος να χωριστούν οι φωτογράφοι σε αντίπαλα στρατόπεδα είναι η προτίμηση τους στον τύπο αρχείου που επιλέγουν για να καταγράφονται οι φωτογραφίες τους την στιγμή που τις τραβάνε στην φωτογραφική τους μηχανή. Αλλά για μια ακόμη φορά είναι ένα πλαστό ερώτημα και η απάντηση του είναι πολύ απλή και RAW και JPEG. Όλες οι σοβαρές ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές επιτρέπουν αυτή την επιλογή από το μενού τους και έτσι ο φωτογράφος τη στιγμή που πατάει το κουμπί γράφει στην κάρτα μνήμης ταυτόχρονα 2 αρχεία.

raw

Ας πούμε όμως δύο λόγια για το τι είναι αυτά τα δυο αρχεία. RAW ή ωμό ψηφιακό αρχείο είναι το ασυμπίεστο αρχείο εικόνας που περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες της σκηνής και των ρυθμίσεων της μηχανής. Είναι ένα αρχείο που θα πρέπει να το επεξεργαστούμε με κάποιο πρόγραμμα για να μπορέσουμε να το κάνουμε κάτι εκτός από το να το δούμε στην οθόνη της μηχανής ή στην οθόνη του υπολογιστή μας. Ο σύγχρονος φωτογράφος πρέπει να έχει οπωσδήποτε τα RAW αρχεία από τις φωτογραφίες του αποθηκευμένα στο προσωπικό του φωτογραφικό αρχείο. Μιας και κατά την άποψη μου το αρχείο RAW είναι σαν το τραβηγμένο αλλά ακόμη ανεμφάνιστο φιλμ της παλιάς εποχής (σαν να έχουμε καταγραμμένη κάπου την λανθάνουσα εικόνα μόνιμα), θα μας δίνει πάντα την δυνατότητα ανάλογα με τις γνώσεις μας, την διάθεση και τις προτιμήσεις μας, να επανερχόμαστε και να δημιουργούμε ακριβώς τις εικόνες που θέλουμε. Έτσι χωρίς κανένα συμβιβασμό στην ποιότητα θα έχουμε διαθέσιμες τις φωτογραφίες μας να έχουν την μεγαλύτερη δυνατή πληροφορία που μπορούσε να μας δώσει η φωτογραφική μας μηχανή.

jpeg

Αν είναι όμως έτσι τα πράγματα τι χρειαζόμαστε το αρχείο JPEG θα αναρωτηθεί κάποιος και σωστά. Αυτό το αρχείο είναι ένα συμπιεσμένο αρχείο που έχει χάσει ακόμη και στην μεγάλη του ανάλυση (Fine ή Large) αρκετή από αρχική πληροφορία της εικόνας. Είναι όμως ένα μικρότερο και εύκολα διαχειρίσιμο αρχείο στο να το δώσουμε/μοιράσουμε, να το χρησιμοποιήσουμε στα social media, σε δημοσιεύσεις και για εκτυπώσεις, χωρίς να χρειάζεται να του κάνουμε κανενός είδους επεξεργασία. Αυτή την δουλειά την κάνει για εμάς ο επεξεργαστής της φωτογραφικής μας μηχανής και όσο πιο καλός είναι ο επεξεργαστής και η μηχανή μας, τόσο πιο καλή δουλειά κάνει και έτσι μας απαλλάσσει από τον κόπο της διπλής δουλειάς (φωτογράφιση και χρόνο στον υπολογιστή για την επεξεργασία). Το αρχείο JPEG όμως κάνει και κάτι άλλο. Μας μαθαίνει φωτογραφία. Όταν η προσπάθεια μας είναι να έχουμε όσο το δυνατόν καλύτερες τελικές JPEG φωτογραφίες στην φωτογραφική μας μηχανή που δεν χρειάζονται περαιτέρω επεξεργασία, πιστεύω ότι προσέχουμε πιο πολύ κατά τη στιγμή της φωτογράφισης και δεν μπαίνουμε εύκολα στη λογική το τραβάω όπως όπως και θα το φτιάξω αργότερα στον υπολογιστή. Ειδικά στις περιπτώσεις που έχω τον χρόνο να ασχοληθώ με το θέμα μου.

Υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις που θα τραβήξουμε μόνο RAW, αλλά και περιπτώσεις που αναγκαστικά θα πρέπει να τραβήξουμε μόνο JPEG, και θα σας τις αναλύσω σε άλλα μου άρθρα, αλλά όταν οι συνθήκες και ο εξοπλισμός μας το επιτρέπουν θα πρέπει να τραβάμε και τα δύο. Η ουσία στο θέμα της επιλογής ανάμεσα στα RAW και τα JPEG αρχεία (που τουλάχιστον εμένα μου φαίνεται πλαστό), είναι ότι ένα αρκετά μεγάλο τμήμα από το κόστος μιας σύγχρονης ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής αφορά την δυνατότητα της να καταγράφει σωστά τα RAW αρχεία, αλλά και μέσω της επεξεργασίας και της συμπίεσης να μας δώσει ταυτόχρονα όσο το δυνατόν πιο ικανοποιητικά αρχεία JPEG και μάλιστα σε διαφορετικούς βαθμούς συμπίεσης. Δεν καταλαβαίνω γιατί δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούμε στο έπακρο τις δυνατότητες ενός εργαλείου που έχουμε χρυσοπληρώσει;

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Προστατευτικό Φίλτρο UV για τον Φακό μας

Φίλτρο προστασίας για τους φωτογραφικούς μας φακούς

Στους φωτογραφικούς μας φακούς πρέπει πάντα να φοράμε από την πρώτη στιγμή που τους αγοράζουμε ένα προστατευτικό φίλτρο. Το φίλτρο που στους περισσότερους φακούς βιδώνει στο μπροστινό μέρος* προστατεύει τον φακό μας από σκόνες, σταγόνες, κηλίδες και δαχτυλιές αλλά κυρίως από γρατζουνιές και χτυπήματα. Το προστατευτικό φίλτρο πρέπει να είναι πάντα βιδωμένο επάνω στον φωτογραφικό φακό μας. Η πιο συνηθισμένη επιλογή είναι ένα προστατευτικό φίλτρο UV (Ultra Violet). Όταν φωτογραφίζαμε με φιλμ υπήρχαν και άλλα δημοφιλή προστατευτικά φίλτρα όπως τα SKYLIGHT που όμως δεν ήταν χρωματικά ουδέτερα, αλλά έκοβαν λίγο μπλε. Τα UV φίλτρα που είναι φτιαγμένα για να κόβουν την υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά είναι ουδέτερα χρωματικά, είναι ιδανικότερα ως προστατευτικά φίλτρα και γι’αυτό έχουν κερδίσει την προτίμηση των φωτογράφων και την ψηφιακή εποχή. Τα προστατευτικά φίλτρα μπορεί να τα συναντήσουμε και ως απλά PROTECTOR χωρίς να δίνεται έμφαση στο φιλτράρισμα της UV ακτινοβολίας.

uvfiltro

Η επιλογή του φίλτρου UV πρέπει να γίνει με προσοχή γιατί όσο κι αν είναι ουδέτερο φωτογραφικά μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα των φωτογραφιών σας (μιας που μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του φακού) αν δεν είναι από έναν αξιόπιστο κατασκευαστή. Τα φίλτρα UV κυκλοφορούν σε διαβαθμίσεις όσο αφορά την ποιότητα τους και ανάλογη είναι και η τιμή τους. Συνήθως τα καλύτερα της κάθε εταιρείας και τα ακριβότερα έχουν τον χαρακτηρισμό PRO. Οι εταιρείες με την καλύτερη φήμη όσο αφορά τα φίλτρα τους είναι η HOYA, η B+W και η NISI, παρόλο που μπορείτε να βρείτε φίλτρα που κατασκευάζουν και οι μεγάλες εταιρείες φωτογραφικών όπως η NIKON και η CANON, ενώ υπάρχουν και εταιρείες με φθηνότερα φίλτρα αρκετά αξιόπιστες όπως η MARUMI, η KENCO, η WALIMEX, η VISICO κ.α.

uvfiltroprostateftiko

Είναι προτιμότερο σε ένα ατύχημα να σπάσει το προστατευτικό φίλτρο παρά το μπροστινό στοιχείο του πολύτιμου φακού μας

Μια άλλη παράμετρος που είναι σημαντική στα προστατευτικά φίλτρα UV είναι το πάχος τους γιατί στους ευρυγώνιους φακούς ή στα ανοιχτά διαφράγματα σε κάποιους άλλους, ένα παχύ φίλτρο μπορεί να προκαλέσει βινιετάρισμα (σκοτείνιασμα στις άκρες του καρέ). Για αυτή την περίπτωση επιλέγουμε ένα φίλτρο SLIM που είναι πιο λεπτό από τα συνηθισμένα φίλτρα ακριβώς για αυτούς τους φακούς. Τα φίλτρα SLIM UV τα χρειαζόμαστε όταν πρόκειται να χρησιμοποιήσουμε κάποια έξτρα φίλτρα στους φακούς μας, για παράδειγμα ένα πολωτικό φίλτρο (PL) ή ένα φίλτρο ουδέτερης πυκνότητας(ND). Σε αυτές τις περιπτώσεις αν δεν θέλουμε (που δεν πρέπει να θέλουμε) να ξεβιδώνουμε και να ξαναβιδώνουμε συνέχεια το UV φίλτρο από τους φακούς μας, είναι καλό τa UV φίλτρα μας να είναι λεπτά ώστε να βιδώνουμε άνετα κι άλλα φίλτρα επάνω τους.

* Υπάρχουν φακοί (συνήθως οι υπερευρυγώνιοι και οι fisheye) που εξαιτίας του καμπύλου μπροστινού στοιχείου που εξέχει πολύ, δεν έχουν σπείρωμα για να μπορούμε να βιδώνουμε φίλτρα. Σε αυτούς τους φακούς συνήθως προσαρμόζουμε ένα σύστημα με φορέα φίλτρων. Σε κάποιους άλλους ειδικούς φακούς υπάρχει σπείρωμα στην πίσω πλευρά τους και εκεί μπορούμε να βιδώσουμε κάποια φίλτρα, ενώ κάποιοι άλλοι ειδικοί φακοί έχουν έναν φορέα φίλτρων ενσωματωμένο κάπου στο κύριο σώμα τους. Πρόσφατα (2018) είδαμε κάτι τέτοιο σε ένα αντάπτορα της Canon για το σύστημα R.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Η εμφάνιση του Ασπρόμαυρου Φωτογραφικού Φιλμ

Η εμφάνιση του φιλμ

Σήμερα ξεκινάω και κάποιες αναρτήσεις που θα έχουν σχέση με την παλιά (την και αναλογική ονομαζόμενη για να δείξουμε την αντίθεση της με την ψηφιακή) φωτογραφία. Μια από τις πιο αγαπημένες δραστηριότητες των παλιών φωτογράφων ήταν και η εμφάνιση από τους ίδιους των ασπρόμαυρων φιλμ που τραβούσαν. Σαν διαδικασία δεν είχε κάτι το εξαιρετικά δύσκολο και περίεργο και σου πρόσφερε την ικανοποίηση, μαζί με την εκτύπωση στον σκοτεινό θάλαμο,  ότι είχες τον απόλυτο έλεγχο των φωτογραφιών σου. Από την λήψη μέχρι να έχεις στα χέρια σου το τελικό αρνητικό και τις φωτογραφίες. Μια διαδικασία που και σήμερα μπορεί να κάνει εύκολα ένας φωτογράφος, αρκεί να διαθέτει μια αναλογική φωτογραφική μηχανή και να τραβάει ασπρόμαυρα (όχι χρωμογενή) φωτογραφικά φιλμ.

doxeioemfanisisaspromavroufilm

Τα στάδια της εμφάνισης του ασπρόμαυρου φιλμ είναι:

Φόρτωμα του φιλμ στο ειδικό δοχείο που θα δεχθεί τα χημικά διαλύματα κατά την διάρκεια της χημικής επεξεργασίας και του πλυσίματος. Χρειαζόμαστε έναν σκοτεινό χώρο ή ένα σάκο αλλαγής. Το δοχείο που φορτώνουμε το φιλμ στα ειδικά του καρούλια ονομάζεται τανκ στην κοινή φωτογραφική γλώσσα. Αυτή είναι και η μοναδική στιγμή που χρειαζόμαστε σκοτάδι σε όλη την διαδικασία εμφάνισης του φιλμ (προσοχή όχι φως ασφαλείας, απόλυτο σκοτάδι).

Πρώτο χημικό μπάνιο είναι ο εμφανιστής. Ο εμφανιστής περιέχει μια ισχυρή αναγωγική ουσία ποθ μετατρέπει την λανθάνουσα εικόνα του φιλμ σε πραγματική εικόνα που σχηματίζεται από κόκκους μαύρου μεταλλικού αργύρου. Το πρώτο διάλυμα στην εμφάνιση του φιλμ είναι αλκαλικό.

Δεύτερο χημικό μπάνιο είναι το stop bath ή μεσαίο λουτρό. Ένα όξινο διάλυμα συνήθως οξικού οξέως που σταματάει ακαριαία την διαδικασία της εμφάνισης του φιλμ και εμποδίζει τα υπολείμματα του εμφανιστή να μολύνουν και να εξαντλήσουν το επόμενο διάλυμα αυτό της στερέωσης. Πολλές φορές το stop bath περιέχει έναν δείκτη PH για να καταλαβαίνουμε πότε εξαντλείται και πρέπει να το αντικαταστήσουμε με φρέσκο.

Τρίτο χημικό μπάνιο κατά την διαδικασία της εμφάνισης του φιλμ είναι η στερέωση. Κατά την διάρκεια της στερέωσης διαλύονται τα αφώτιστα αλογονίδια του αργύρου που βρίσκονται ακόμη στο φιλμ και παραμένει μόνο η σχηματισμένη αρνητική εικόνα από τον μαύρο μεταλλικό άργυρο. Η πιο συνηθισμένη στερέωση στην ιστορία της φωτογραφίας υπήρξε το διάλυμα του θειοθειικού οξέως (hypo).

Σε αυτό το στάδιο κάποιος μπορεί να παρεμβάλει ένα διάλυμα που καθαρίζει τα υπολείμματα της στερέωσης από το φιλμ με σκοπό να μειώσει τον χρόνο πλυσίματος του φιλμ. Ένα χημικό διάλυμα που ονομάζεται hypo clearing. Αυτό το στάδιο μπορεί να παραληφθεί με ασφάλεια αρκεί να επεκτείνουμε τον χρόνο πλυσίματος.

Πλύσιμο του φιλμ σε τρεχούμενο νερό είναι το στάδιο που ακολουθεί. Αν έχουμε χρησιμοποιήσει hypo clearing 10 λεπτά είναι αρκετά. Αλλιώς το φιλμ χρειάζεται πλύσιμο τουλάχιστον για μισή ώρα. Υπάρχει και ο εναλλακτικός οικολογικός  τρόπος για οικονομία στο νερό, με 10 αλλαγές νερού και συνεχείς αναδεύσεις.

Το επόμενο στάδιο είναι το βάπτισμα του φιλμ σε ένα υγρό διαβροχής ή υγρό μείωσης της επιφανειακής τάσης που θα επιτρέψει στο φιλμ στο επόμενο στάδιο να στεγνώσει ομοιόμορφα, χωρίς κηλίδες και άλατα.

Κρεμάμε το φιλμ σε κατακόρυφη θέση σε ένα χώρο προστατευμένο από την σκόνη για να στεγνώσει. Για να στεγνώσει το φιλμ πιο γρήγορα υπάρχουν και ειδικές καμπίνες στεγνώματος με θερμαντικά στοιχεία.

selidesfilaxisarnitikon

Τελευταίο στάδιο στην διαδικασία της εμφάνισης είναι να κόψουμε το φιλμ σε εξάδες  (ανά έξι καρέ) ξεκινώντας από το τέλος και να το αποθηκεύσουμε στις ειδικές σελίδες φύλαξης του φιλμ από ριζόχαρτο ή πλαστικό, φυσικά μέσα στο ειδικό ντοσιέ ή κουτί που θα το προφυλάξουμε, μέχρι την στιγμή που θα θελήσουμε να τυπώσουμε φωτογραφίες από αυτό.

Αναλυτικά για την διαδικασία της εμφάνισης του ασπρόμαυρου  μπορείτε να διαβάσετε σε μια πιο ολοκληρωμένη ανάρτηση Η εμφάνιση του ασπρόμαυρου αρνητικού φιλμ 

Επίσης μπορείτε να διαβάσετε για την εκτύπωσης της φωτογραφίας το άρθρο

Η εκτύπωση της ασπρόμαυρης φωτογραφίας στον σκοτεινό θάλαμο

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

O Lucien Clergue και οι περσίδες

O Lucien Clergue (1934-2014) είναι ένας από τους πιο διάσημους Γάλλους φωτογράφους. Με ένα εντυπωσιακό φωτογραφικό έργο (φωτογράφιζε πάνω από 60 χρόνια), υπήρξε πανεπιστημιακός δάσκαλος και ο εμπνευστής του φωτογραφικού φεστιβάλ της Άρλ, που ήταν η γενέτειρα του.

Lucien Clergue

Πνευματικό παιδί του Πάμπλο Πικάσο που υπήρξε μέντορας, καθοδηγητής και φίλος του, ο Lucien Clergue ανάμεσα στο πολυποίκιλο έργο του ύμνησε το γυναικείο σώμα με εξαιρετικές φωτογραφίες γυμνού ήδη από τα πρώτα χρόνια που ξεκίνησε να φωτογραφίζει. Τότε που ακόμη δούλευε σε ένα εργοστάσιο και δεν είχε γίνει ακόμη επαγγελματίας φωτογράφος.

Lucien Clergue

Από τα γυμνά του αυτά που είναι πιο γνωστά στο πλατύ κοινό και τα πιο εμπορικά όπως έχει παραδεχτεί και ο ίδιος σε συνεντεύξεις του, είναι μια σειρά που την ονόμασε Zebra Nudes. Αυτή τη σειρά που την φωτογράφιζε σχεδόν για 30 χρόνια, την ξεκίνησε σε ένα ταξίδι του στην Αμερική και είναι από τα πιο γνωστά γυμνά στην ιστορία της φωτογραφίας. Είναι αυτά που το γυμνό γυναικείο σώμα φωτίζεται με φως που περνάει ανάμεσα από περσίδες.

Lucien Clergue

Φυσικά δεν είναι μόνο το φως από τις περσίδες που έχει κάνει τις φωτογραφίες του από τα Zebra Nudes εξαιρετικές, αλλά και τα κάδρα, οι γωνίες λήψης, το στήσιμο του μοντέλου, γενικά η διάνοια του φωτογράφου. Ο Lucien Clergue έχει κάνει και ασπρόμαυρες και έγχρωμες φωτογραφίες σε αυτή τη σειρά, αλλά οι ασπρόμαυρες είναι που αρέσουν, που έχουν εμπνεύσει (και έχουν αντιγραφεί) περισσότερο.

Lucien Clergue

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis