Τι είναι το βάθος πεδίου στην Φωτογραφία

Ένα από τα βασικότερα ζητήματα αφού προσπεράσουμε τα θέματα της έκθεσης στην φωτογραφία,  είναι το βάθος πεδίου. Πολύ κουβέντα γίνεται για το βάθος πεδίου σε σχέση με το διάφραγμα όμως δεν είναι ο μόνος παράγοντας που το επηρεάζει. Πριν δούμε όμως τους παράγοντες που επηρεάζουν το βάθος πεδίου (σε επόμενη ανάρτηση), ας δούμε τι είναι αυτό το ίδιο το βάθος πεδίου.

Μικρό Βάθος Πεδίου

Ορισμός του βάθους πεδίου

Βάθος πεδίου ονομάζουμε στην φωτογραφία όσες περιοχές της εικόνας φαίνονται εστιασμένες και λέω φαίνονται γιατί στην πραγματικότητα δεν είναι. Όταν εστιάζουμε σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο σε μια φωτογραφική σκηνή εστιασμένο είναι μόνο αυτό το επίπεδο. Ανάλογα με την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του φακού μας αυτό το εστιασμένο επίπεδο θα αποδοθεί ως τέτοιο επάνω στο επίπεδο του ψηφιακού αισθητήρα ή του φιλμ.

Μεγάλο Βάθος Πεδίου

Το γιατί εμείς βλέπουμε σε μια φωτογραφία και άλλες περιοχές εστιασμένες εκτός από το την πολύ λεπτή φλούδα του κόσμου που πραγματικά έχουμε εστιάσει, το επίπεδο εστίασης δηλαδή το οποίο έχουμε δημιουργήσει,  έχει να κάνει με την διακριτική ικανότητα του ανθρώπινου  ματιού. Αυτό οδηγεί στην φωτογραφία σε μια περιοχή μπρός και πίσω από το επίπεδο που έχουμε εστιάσει που τα αντικείμενα φαίνονται ανεκτά εστιασμένα. Αυτή η περιοχή που στην φωτογραφία μας φαίνεται ικανοποιητικά εστιασμένη ονομάζεται βάθος πεδίου

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397

Για ποιούς λόγους επιλέγουμε σταθερούς φωτογραφικούς φακούς

Όταν διαλέγουμε φακό για την φωτογραφική μας μηχανή έχουμε τη βασική επιλογή να διαλέξουμε ένα φακό σταθερής εστιακής απόστασης ή ένα φακό ζουμ. Ένας σταθερός φακός καλύπτει μόνο μια συγκεκριμένη εστιακή απόσταση, ενώ ένας ζουμ καλύπτει πολλαπλές εστιακές αποστάσεις. Οι φωτογραφικές μηχανές τις περισσότερες φορές πουλιούνται μαζί με φακούς ζουμ και με δεδομένο ότι έτσι κι αλλιώς ένας ζουμ φακός είναι πιο βολικός, η επιλογή ενός ζουμ μοιάζει να είναι η πιο σωστή επιλογή. Όμως δεν είναι έτσι υπάρχουν αρκετά σημαντικοί λόγοι που μας οδηγούν να επιλέξουμε έναν σταθερό φακό.

Περισσότερο φως και καλύτερο έλεγχο του βάθους πεδίου

Οι σταθεροί φωτογραφικοί φακοί έχουν συνήθως φωτεινότερα τα πιο ανοιχτά τους διαφράγματα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα περισσότερο φως να μπαίνει στη φωτογραφική σας μηχανή. Αυτό με τη σειρά του μας επιτρέπει να φωτογραφίζουμε σε χαμηλότερες φωτιστικές συνθήκες χωρίς την ανάγκη να ανεβάζουμε τα ISO ή να χαμηλώνουμε την ταχύτητα. Σπουδαία είναι τα ανοιχτά διαφράγματα και για όσους χρησιμοποιούν οπτικό σκόπευτρο για να φωτογραφίζουν καθώς η εικόνα φαίνεται καλύτερα με πιο φωτεινούς φακούς, ενώ και τα συστήματα αυτόματης εστίασης δουλεύουν καλύτερα με φακούς με πιο ανοιχτά διαφράγματα. Τα πιο ανοιχτά διαφράγματα μας επιτρέπουν να ελέγχουμε το βάθος πεδίου ακόμη περισσότερο καθώς είναι τα ιδανικά όταν θέλουμε το φόντο μας να είναι θολό.

Μεγαλύτερη οξύτητα και καλύτερη ποιότητα

Σε γενικές γραμμές οι σταθεροί φακοί έχουν μεγαλύτερη οξύτητα και γενικότερα καλύτερη συμπεριφορά στα φωτογραφικά αποτελέσματα που δίνουν. Αυτό έχει να κάνει με την ευκολία στη σχεδίαση και στην κατασκευή σε σχέση με τους ζουμ που δεν έχουν την ίδια απόδοση σε όλη την γκάμα των εστιακών αποστάσεων, ούτε σε όλα τα διαφράγματα. Οι σταθεροί φακοί παρουσιάζουν λιγότερα από σφάλματα των φακών, όπως παραμόρφωση ή χρωματική εκτροπή καθώς ο κατασκευαστής πρέπει να τα διορθώσει μόνο για μια εστιακή απόσταση και όχι για πολλαπλές όπως πρέπει να κάνει στους ζουμ φακούς.

Μικρότερο μέγεθος, μικρότερο βάρος

Οι σταθεροί φακοί είναι γενικά μικρότεροι σε μέγεθος από τους ζουμ αλλά και αρκετά ελαφροί. Σε κάποιες περιπτώσεις όπως στους νορμάλ ή στους φακούς pancake που είναι κατασκευασμένοι να είναι όσο το δυνατόν μικρότεροι και ελαφρύτεροι οι σταθεροί φακοί μπορούν να έχουν μεγάλη διαφορά σε όγκο και βάρος με τους ζουμ, με ευνοϊκά αποτελέσματα μπορεί να έχει αυτό στην χρήση τους κυρίως στην μεταφορά και την αποθήκευση τους.

Καλύτερη σχέση τιμής/ποιότητας

Παρόλο που υπάρχουν πανάκριβοι σταθεροί φακοί (ειδικά στην κατηγορία των σούπερ τηλεφακών) και μπορείς να βρεις μεγάλες διαφορές τιμής ακόμη και μικρές φαινομενικά διαφορές διαφραγμάτων (για παράδειγμα Canon EF 50mm f/1.8 STM στα 120 ευρώ, ενώ ο Canon EF 50mm f/1.2L USM στα 1420 ευρώ), το κάθε ευρώ που δίνεις για ένα σταθερό φακό τα αξίζει τα χρήματα του με το παραπάνω. Το πιο σημαντικό είναι ότι στις χαμηλές κατηγορίες τιμών. Εκεί δηλαδή που ξεκινάει ένας φωτογράφος, δεν υπάρχει πραγματικά σύγκριση. Σε σχέση με την ποιότητα τους οι σταθεροί φακοί είναι πάμφθηνοι (Μερικά παραδείγματα, Canon EF 50mm f/1.8 STM 120 ευρώ,  Nikon AF Nikkor 50mm f/1.8D 135 ευρώ, Sony 35mm f/1.8 SAM 190 ευρώ, Nikon AF-S DX Nikkor 35mm f/1.8G 200 ευρώ).

Οι σταθεροί φακοί σε κάνουν καλύτερο φωτογράφο

Επειδή με ένα σταθερό φακό αναγκαστικά πρέπει να πας πιο κοντά, αλλά κυρίως πιο μακριά από ένα θέμα που θέλεις να συμπεριλάβεις περισσότερα στο κάδρο σου, είναι ένας φακός που σε αναγκάζει να κινείσαι και έτσι σε αποτρέπει από το να αποκτήσεις μια πολύ κακή συνήθεια των φωτογράφων, την ακινησία. Σε αυτή τη κακή συνήθεια σε οδηγούν  συνήθως οι ζουμ φακοί με αποτέλεσμα να φωτογραφίζεις από το κάθισμα που πίνεις καφέ, επειδή μπορείς με ευκολία να φέρεις κάποια πράγματα πιο κοντά. Αυτό όμως δεν είναι φωτογραφία. Επίσης είναι μια πολύ καλή εκπαίδευση όσο αφορά την χρήση των φακών και της κατανόησης των εστιακών αποστάσεων και των όρων ευρυγώνιος και τηλεφακός, αν για  ένα αρκετά μεγάλο διάστημα κάποιος φωτογραφίζει μόνο με ένα σταθερό νορμάλ ή λίγο ευρυγώνιο φακό.

Πως να φωτογραφίσετε σιλουέτες

Οι σιλουέτες είναι ένα ενδιαφέρον φωτογραφικό θέμα και μπορούν να προσφέρουν αρκετές φωτογραφικές συγκινήσεις, αρκεί να τις φωτογραφίζετε με τον σωστό τρόπο. Ο όρος σιλουέτα προέρχεται από την γαλλική λέξη Silhouette, συγκεκριμένα τον Etienne de Silhouette τον γάλλο υπουργό οικονομικών του 18ου αιώνα που το όνομα του έφτασε να είναι συνώνυμο με κάθε τι το  φθηνό και έτσι έδωσε το όνομα του σε αυτά τα φθηνά πορτραίτα από μαύρο χαρτόνι. Η καλλιτεχνική παράδοση της σιλουέτας μας πάει πολύ πίσω στον 7ο αιώνα π.Χ στα πρώτα ελληνικά μελανόμορφα αγγεία.

Για να φωτογραφίσετε σιλουέτες χρειάζεστε ένα θέμα που να σας δώσει μια ξεκάθαρη φόρμα, ανεξάρτητα αν θα είναι αντικείμενο, ζώο ή  άνθρωπος, θέμα του οποίου θα φωτογραφίσετε την σκιερή του πλευρά, ενώ θα το έχετε τοποθετήσει σε ένα φωτεινό φόντο. Το  πιο εύκολο φωτεινό φόντο είναι ο ουρανός, ειδικά όταν ο ήλιος είναι χαμηλά, το πρωί με την ανατολή και το απόγευμα με την δύση.

Σιλουέτα μπορεί να μας δώσει το οτιδήποτε, βέβαια θα πρέπει να τοποθετήσετε έτσι τους ανθρώπους ή τα αντικείμενα ώστε να σας προσφέρουν  μια ενδιαφέρουσα πλευρά. Αυτό που πρέπει να προσέξετε είναι η μέτρηση να γίνει για το φόντο ή τέλος πάντων με τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι φωτεινή η σιλουέτα. Σημαντικό ρόλο παίζει η εστίαση στην σιλουέτα.  Σιγουρέψτε ότι τα όρια της εικόνας που είναι τα πιο σημαντικά θα είναι εστιασμένα.

Συνοψίζοντας. Διαλέξτε ένα θέμα με ωραίο σχήμα. Κρατήστε το στη σκιά ενώ το τοποθετείτε σε φωτεινό φόντο. Φωτομετρήστε για το φόντο. Προσέξτε την εστίαση, κάντε τη χειροκίνητα αν χρειάζεται. Μια τελευταία συμβουλή που ισχύει για όλα τα θέματα με έντονες φωτιστικές αντιθέσεις. Απενεργοποιείστε το D-Lighting (όσοι έχετε Nikon) ή αντίστοιχες ρυθμίσεις όσοι έχετε άλλες μηχανές (DRO και βελτιστοποιήση φωτισμού). Έτσι θα έχετε πετυχημένες σιλουέτες.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.