Category Archives: Μαθήματα Φωτογραφίας

Εδώ θα βρείτε τα ψηφιακά μαθήματα φωτογραφίας. Άρθρα που είναι μικρά αυτόνομα μαθήματα φωτογραφίας. Όλα τα μαθήματα που θα βρείτε εδώ αφορούν την ιστορία, την αισθητική και την τεχνική της Φωτογραφίας. Οπότε τα μαθήματα φωτογραφίας είναι δομημένα σε 3 άξονες. Μαθήματα για την ιστορία της Φωτογραφίας από το ξεκίνημα της μέχρι σήμερα. Σημαντικούς σταθμούς στην ιστορία της τεχνικής και της αισθητικής του μέσου, αλλά και παρουσιάσεις λευκωμάτων σημαντικών λευκωμάτων και βιβλίων φωτογραφίας. Σε αυτά εδώ τα μαθήματα φωτογραφίας ανεβάζω και άρθρα για τον φωτογραφικό εξοπλισμό. Κυρίως άρθρα για τα χαρακτηριστικά των φωτογραφικών μηχανών και των φακών. Γενικά χρήσιμα μαθήματα Φωτογραφίας. Θα προστίθενται σιγά-σιγά και άλλες υποκατηγορίες όσο πληθαίνουν να άρθρα-μαθήματα.

Φωτογραφία την μπλε ώρα (Blue Hour)

Η μπλε ώρα στην Φωτογραφία

Μπλε ονομάζουμε την ώρα πριν από την ανατολή του Ήλιου και την ώρα (μπορεί και να μην είναι ολόκληρη ώρα), αμέσως μετά το ηλιοβασίλεμα. Το χαρακτηριστικό αυτής της φωτογραφικής ώρας είναι ότι ο ουρανός παίρνει μια χαρακτηριστική μπλε απόχρωση που δίνει και το χαρακτηριστικό όνομα στην συγκεκριμένη ώρα.

Η μπλε ώρα είναι η ιδανικότερη ώρα για να φωτογραφίσει κανείς τοπία πόλης στα οποία θέλει να συμπεριλάβει τον τεχνητό φωτισμό σε συνδυασμό με τον φυσικό. Γιατί είναι οι μοναδικές στιγμές κατά τις οποίες το φυσικό φως είναι τόσο πεσμένο και απαλό που μπορεί εύκολα να συνδυαστεί στην ίδια φωτογραφία με το τεχνητό φως των οχημάτων, των σπιτιών και των δημόσιων κτιρίων.

Το μπλε χρώμα που παίρνει ο ουρανός κατά την διάρκεια της μπλε ώρας ποικίλει από ανοιχτό μπλε μέχρι σκούρο μωβ. Γενικά μπορεί να πάρει όλες τις μπλε και κοντινές αποχρώσεις. Αυτό εξαρτάται κυρίως από το είδος του τεχνητού φωτισμού που θέλουν να φωτογραφίσουμε και τους χρόνους έκθεσης που θα χρησιμοποιήσουμε.

Ο κανόνας του 16 στην Φωτογραφία

O κανόνας του 16 χωρίς φωτόμετρο

Για κάποιους από εμάς τους παλιούς φωτογράφους που ξεκινήσαμε με φωτογραφικές μηχανές που δεν διέθεταν φωτόμετρο ή με φωτογραφικές μηχανές που το φωτόμετρο τους δεν ήταν ιδιαίτερα αξιόπιστα, η πιο σημαντική φωτογραφική γνώση ήταν ο κανόνας του 16. Ο κανόνας του 16 υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικός και για τις περιπτώσεις που όπως όλοι ξέρουμε το όποιο φωτόμετρο μπορεί να κάνει λάθος. Έτσι κι αλλιώς τα διαθέσιμα φωτόμετρα εκείνη την εποχή ήταν κάποια φωτόμετρα σεληνίου ή καδμίου. Στην καλύτερη περίπτωση τα ενσωματωμένα φωτόμετρα τότε, αν ήταν σωστά καλιμπραρισμένα ήταν φωτόμετρα κεντροβαρή.

O κανόνας του 16 σε μπλουζάκι

Τι μας λέει όμως ο κανόνας του 16; Πολύ απλά ο κανόνας του 16 μας λέει σε μια σειρά φωτιστικών συνθηκών σε φως ημέρας τι συνδυασμούς ευαισθησίας, ταχύτητας φωτοφράκτη και διαφραγμάτων μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε. Ο πρώτος και κύριος κανόνας μας αναφέρει ότι σε μια πλήρως ηλιόλουστη μέρα αν χρησιμοποιήσουμε ταχύτητα φωτοφράχτη κοντά ή ίδια με την ευαισθησία σε ISO τότε με διάφραγμα f16 η φωτογραφία θα βγει σωστά φωτισμένη. Για αυτό ονομάστηκε και κανόνας του 16. Βλέπουμε παρακάτω τον κανόνα του 16 όπως παρουσιάζονταν παλιότερα σε κάποιες από τις συσκευασίες των φιλμ.

Ο κανόνας του 16 σε συσκευασία φιλμ της Kodak

Ισχύει όμως σήμερα ο κανόνας του 16; φυσικά και ισχύει. Τον έχουμε ανάγκη; Όχι ιδιαίτερα καθώς η ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές έχουν κι άλλες επιλογές για το ενσωματωμένο τους φωτόμετρο εκτός από την κεντροβαρή ή μέσου όρου επιλογή μέτρησης. Κυρίως έχουν την σημειακή επιλογή (Spot) και με αυτή μπορούμε να κάνουμε φωτομετρήσεις με ακρίβεια. Όμως με την πρόσθετη ευκολία που έχουμε στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές να ρυθμίζουμε την ευαισθησία αυτός ο κανόνας επεκτείνεται μέχρι και τις πιο γρήγορες ταχύτητες φωτοφράκτη της μηχανής μας ISO 8000 – Ταχύτητα 1/8000 – f16. Οπότε χρησιμοποιώντας τους υπολογισμούς της αμοιβαιότητας μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε άπειρους συνδυασμούς ευαισθησίας, ταχύτητας και διαφράγματος.

O κανόνας του 16 σε συσκευασία φιλμ της ORWO

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Ernst Haas – Ερνστ Χάας

Ernst Haas – Ερνστ Χάας Φωτογράφος

Ο Ernst Haas γεννήθηκε στην Βιέννη το 1921 και πέθανε το 1986 στην Νέα Υόρκη. Το μικρόβιο της φωτογραφίας το κόλλησε από τον πατέρα του. Ξεκίνησε να ασχολείται με την φωτογραφία αμέσως μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Η δουλειά του για τους αυστριακούς αιχμάλωτους πολέμου που επέστρεφαν στην πατρίδα τους τράβηξε την διεθνή προσοχή. Μάλιστα απέρριψε και μια πρόταση πρόσληψης από το περιοδικό LIFE γιατί ήθελε να διατηρήσει την ανεξαρτησία του. Ήταν από τους πρώτους φωτογράφους που συμμετείχαν στον πρακτορείο Magnum ήδη από το 1949 αναπτύσσοντας στενές σχέσεις με τους ιδρυτές αλλά και με τον Werner Bischof. Στη συνέχεια διατέλεσε αντιπρόεδρος και πρόεδρος του οργανισμού συντελώντας με τον καλύτερο τρόπο στην φήμη του.

Ο Ernst Haas μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1951 και λίγο μετά, άρχισε να πειραματίζεται με τον έγχρωμο φίλμ Kodachrome. Τα αποτελέσματα του άρεσαν οπότε άρχισε να το χρησιμοποιεί πιο συστηματικά και στην ουσία είναι ο πρώτος γνωστός φωτογράφος έγχρωμης φωτογραφίας της δεκαετίας του 1950. Το 1953 το περιοδικό LIFE δημοσίευσε το ιστορικό έγχρωμο δοκίμιο του για την Νέα Υόρκη αφιερώνοντας του 24 σελίδες. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που ένα LIFE δημοσίευσε μια τόσο μεγάλη δυνατότητα έγχρωμης φωτογραφίας. Το 1962 μια αναδρομική έκθεση του έργου του ήταν η πρώτη μεγάλη έκθεση έγχρωμης φωτογραφίας που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης.

Καθ ‘όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ο Haas ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο, φωτογραφίζοντας για το LIFE, το Vogue και το Look, για να αναφέρουμε μερικές από τις πολλές σημαντικές εκδόσεις με τις οποίες συνεργάστηκε. Κατά τη διάρκεια της ζωής του εκδόθηκαν τέσσερα φωτογραφικά λευκώματα: The Creation (1971), In America (1975), In Germany (1976) και Himalayan Pilgrimage (1978). Το The Creation είναι ένα από τα πιο πετυχημένα λευκώματα στην ιστορία της φωτογραφίας καθώς πούλησε περισσότερα από 350.000 αντίτυπα.

Ο Ernst Haas πήρε το βραβείο Hasselblad το 1986, έτος του θανάτου του. Ο Haas εξακολούθησε να αποτελεί αντικείμενο εκθέσεων και εκδόσεων μουσείων, όπως οι Ernst Haas, Color Photography (1989), Ernst Haas in Black and White (1992) και Color Correction (2011) και θεωρείται ένας από τους επιδραστικότερους φωτογράφους του 20ου αιώνα ειδικότερα όσο αφορά την έγχρωμη φωτογραφία. Πρέπει να αναγνωρίσουμε σε αυτόν και σε άλλους πρωτοπόρους φωτογράφους που χρησιμοποίησαν με τόσο δημιουργικό τρόπο το έγχρωμο φιλμ, ότι έσπρωξαν και την τυπογραφία να εξελιχθεί ώστε να αναπαράγει καλύτερα τις έγχρωμες φωτογραφίες αλλά και τα μουσείο και τις gallery να αποδεχτούν την έγχρωμη φωτογραφία σαν ίδιας αξίας καλλιτεχνικό έργο με την ασπρόμαυρη φωτογραφία.

To Μουστάκι του Νταλί με φωτογραφίες του Χάλσμαν

Dali’s Mustache ένα λεύκωμα με φωτογραφίες του Philippe Halsman

Το φωτογραφικό λεύκωμα το Μουστάκι του Νταλί κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1954 στην Νέα Υόρκη και ήταν ο καρπός της συνεργασίας ανάμεσα στον Salvador Dalí (1904–1989) και στον φίλο του και συνεργάτη του φωτογράφο Philippe Halsman (1906–1979).

Το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του 1954

Το λεύκωμα περιέχει μια σειρά κείμενα σε μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων σε στυλ συνέντευξης και βέβαια τις φωτογραφίες του Philippe Halsman που δείχνει ακόμη μια φορά την φωτογραφική του ιδιοφυΐα και στη λήψη και στην επεξεργασία. Το βιβλίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία και δημοσιότητα και ενέπνευσε μια σειρά τέτοιες συνεργασίες ανάμεσα και σε άλλα δίδυμα φωτογράφων και καλλιτεχνών από άλλους χώρους (μια αντίστοιχη συνεργασία υπήρξε μερικά χρόνια αργότερα το 1957 στην Γαλλία ανάμεσα στον φωτογράφο Robert Doisneau και τον ηθοποιό και τσελίστα Maurice Baquet). Στο βιβλίο ανάμεσα στις άλλες ερωτήσεις υπάρχει και η παρακάτω

Ο Philippe Halsman φωτογραφίζει μια από τις φωτογραφίες του λευκώματος

Ερώτηση: “Έχω την αίσθηση ότι ανακάλυψα το μυστικό σου, Σαλβαδόρ. Μήπως είσαι τρελός;”

Απάντηση: “Είμαι σίγουρα πιο λογικός από το άτομο που αγόρασε αυτό το βιβλίο.”

Απολαύστε μερικές από τις φωτογραφίες αυτού του λευκώματος (η πρώτη έκδοση είναι συλλεκτικό αντικείμενο)

 

 

 

Τα παιδιά στις φωτογραφίες του Ρομπέρ Ντουανό

Ο φωτογράφος Robert Doisneau και τα παιδιά

Είναι πολλές φορές στην ιστορία της φωτογραφίας που μελετώντας το έργο σπουδαίων φωτογράφων διαπιστώνουμε την ιδιαίτερη φωτογραφική τους σχέση με τα παιδιά. Σε κάποιους αυτό είναι πολύ φανερό όπως στην πρόσφατη ανακάλυψη μας, την νταντά Vivian Maier. Σε κάποιους άλλους οι επιμελητές αργούν να το καταλάβουν και να μας δώσουν την συγκεκριμένη επιλογή από το έργο τους- δηλαδή φωτογραφίες παιδιών – όπως αυτό έγινε πρόσφατα το 2016 με τον  Sebastião Salgado και το φωτογραφικό λεύκωμα “Children”. Σε κάποιους άλλους ακόμη περιμένουμε χρόνια  να δούμε τι θησαυρούς κρύβει  (όπως πιστεύω) το ανεξερεύνητο ακόμη αρχείο τους  ( Garry Winogrand).

Ανάμεσα στους σπουδαίους φωτογράφους υπάρχει κάποιος που η σχέση του με τα παιδιά και η ευκολία του να τα προσεγγίζει φωτογραφικά, είναι φανερά από τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του έργου του. Αυτός ο σπουδαίος φωτογράφος είναι ο Γάλλος Robert Doisneau. Βιογραφικά στοιχεία για τον Robert Doisneau θα βρείτε σε αυτή μου την ανάρτηση (Robert Doisneau ). Σήμερα διαλέγω να σας δείξω μερικές από τις αριστουργηματικές φωτογραφίες παιδιών.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Τεχνική Panning

Τεχνική Panning στην φωτογραφία

Η τεχνική Panning είναι μια από τις παλιότερες φωτογραφικές τεχνικές με κίνηση της μηχανής και μας έχει έρθει προίκα από την εποχή του φιλμ. Σαν τεχνική τα παλιότερα χρόνια είχε χρησιμοποιηθεί κυρίως για εντυπωσιακές φωτογραφίες από τον μηχανοκίνητο αθλητισμό. Η βασική λογική στην φωτογραφική τεχνική του Panning είναι ότι φωτογράφος  με αργή  ταχύτητα  στην φωτογραφική του μηχανή προσπαθεί να διατηρήσει κουνώντας την μηχανή κατά την διάρκεια της λήψης σε μια σταθερή θέση μέσα στο κάδρο του ένα κινούμενο όχημα-άνθρωπο-ζώο με αποτέλεσμα αυτό παρότι κινείται να καταγραφεί σχετικά ακίνητο, ενώ εξαιτίας της αργής ταχύτητας και της κίνησης της μηχανής, το φόντο γενικά ότι είναι ακίνητο στην φωτογραφία μας να καταγραφεί σαν κουνημένο.

Αυτή η πολύ ενδιαφέρουσα φωτογραφική τεχνική του panning χρειάζεται πρώτα από όλα αργή ταχύτητα. Πόσο; Αυτό εξαρτάται από την εστιακή απόσταση του φακού που θα χρησιμοποιήσουμε και από την απόσταση που βρισκόμαστε σε σχέση με το κινούμενο αντικείμενο. Ταχύτητες 1/8, 1/15 και 1/30 δίνουν γενικά ικανοποιητικά αποτελέσματα. Για να έχετε ακόμη πιο καλά αποτελέσματα στις φωτογραφίες σας, αφού πρακτικά τις θέλετε κουνημένες απενεργοποιήστε όλες τις ρυθμίσεις σταθεροποίησης στους φακούς ή στις μηχανές. Διαβάζω δεκάδες άρθρα που προτείνουν την προτεραιότητα ταχύτητας (S , Tv) σαν την ιδανικότερη επιλογή λήψης στην μηχανή. Εγώ σαν προτείνω την εντελώς χειροκίνητη Μ. Δεν έχει νόημα να παραθέσω επιχειρήματα. Όποιος έχει φωτογραφίσει έστω και μια φορά επιχειρώντας να κάνει Panning καταλαβαίνει το γιατί.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό σε αυτή την τεχνική είναι ότι πρέπει να τοποθετήσετε την μηχανή σας στην χειροκίνητη εστίαση. Η κίνηση σας κατά την διάρκεια της λήψης είναι αρκετά γρήγορη και μπορεί η μηχανή να μην καταφέρει να εστιάσει. Έτσι η χειροκίνητη εστίαση σε ζώνες είναι η καλύτερη περίπτωση που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε. Προεστιάστε στην περιοχή που υπολογίζετε ότι θα περάσει το κινούμενο αντικείμενο την στιγμή που θα το φωτογραφίσετε. Αυτές οι ρυθμίσεις είναι αρκετές για ένα πετυχημένο Panning. Από εκεί και πέρα όλα εξαρτώνται από τον τρόπο που θα εφαρμόσει την τεχνική ο φωτογράφος και πόσο ομαλή θα είναι η κίνηση του κατά την διάρκεια της λήψης.

Όλη η ουσία στο Panning είναι ο πειραματισμός καθώς αποτυχημένα Panning μπορεί να είναι ενδιαφέρουσες φωτογραφίες

Για να τραβήξω ένα Panning ακολουθώ το κινούμενο αντικείμενο με την μηχανή μου προσπαθώντας να το διατηρήσω σε σταθερή περιοχή μέσα στο κάδρο μου. Ενώ κάνω αυτή την κίνηση με την μηχανή πατάω το κουμπί προσπαθώντας να μη σταματήσω την κίνηση της μηχανής που είναι η φυσική τάση του φωτογράφου την στιγμή που πατάει το κουμπί. Δηλαδή δεν πρέπει να σταθεροποιήσω την μηχανή. αλλά τη στιγμή που πατάω το κουμπί και η μηχανή ξεκινάει να τραβάει με την αργή της ταχύτητα, να συνεχίσω την κίνηση. Μια παραλλαγή του Panning είναι όταν τραβάω από ένα επίσης κινούμενο όχημα που πρέπει να διατηρεί όμως όσο το δυνατόν την ταχύτητα του και την πορεία της κίνησης του ίδια με το θέμα μου. Γενικά το Panning μπορεί να δώσει ενδιαφέρουσες φωτογραφίες και μερικές φορές το αποτέλεσμα μπορεί να σας εκπλήξει. Αυτό που χρειάζεται είναι όρεξη για δοκιμές και πειραματισμό.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Τα παιδιά πάντα θα παίζουν

Γυμναστικές επιδείξεις

Μέσα στην ιστορία της φωτογραφίας θα βρούμε συχνά  φωτογραφίες που μοιάζουν. Έτσι είναι και οι σημερινές από δύο σπουδαίους φωτογράφους μια Ελληνίδα και έναν Γάλλο. Η φωτογραφία του γάλλου φωτογράφου που είναι ο Robert Doisneau είναι τραβηγμένη στην Γαλλία την δεκαετία του 30′. Ενώ η φωτογραφία της ελληνίδας φωτογράφου που είναι η Βούλα Παπαϊωάννου είναι τραβηγμένη την δεκαετία του 50′.

Η φωτογραφία του Robert Doisneau

Η φωτογραφία της Βούλα Παπαϊωάννου

Οι πιτσιρικάδες δεν χάνουν ευκαιρία να παίξουν, να επιδείξουν τις ικανότητες τους μπροστά στον φωτογραφικό φακό, παρόλες τις πιθανά αντίξοες συνθήκες που ζουν.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

 

 

Φωτογράμματα

Το νέο μου βιβλίο για τα “Φωτογράμματα”

 

Είμαι πολύ χαρούμενος γιατί μόλις ολοκλήρωσα το νέο μου βιβλίο που αφορά τα φωτογράμματα. Στις σελίδες τους θα παρακολουθήσετε την εξέλιξη ιδιαίτερων φωτογραφικών τεχνικών που σε πολλές περιπτώσεις μπορούν να είναι εξαιρετικά δημιουργικές. Φωτογράμματα δημιουργήθηκαν πολύ πριν τραβηχτεί η πρώτη φωτογραφία και με την τεχνική που προτείνω μπορεί κανείς να δημιουργήσει φωτογράμματα και τώρα στην ψηφιακή εποχή της φωτογραφίας. Εδώ στο blog μου έχω κάνει αρκετές προδημοσιεύσεις απο την ύλη του βιβλίου που εκτός από τις ιστορικές φωτογραφίες μεγάλων φωτογράφων περιλαμβάνει αρκετές δικές μου που είναι κυρίως τα παραδείγματα του βιβλίου αλλά και φωτογράμματα από τέσσερις μαθήτριες μου στο φετινό τμήμα των προχωρημένων που πλούτισαν με τις φωτογραφίες τους το περιεχόμενο του νέου μου βιβλίου.

Σας βάζω τα περιεχόμενα και λίγα πράγματα από την εισαγωγή του βιβλίου καθώς και 2 νέα φωτογράμματα  δικά μου.

Εισαγωγή
Gallery Φωτογραμμάτων
Christian Schad
Man Ray
László Moholy-Nagy
Luigi Veronesi
Běla Kolářová
Robert Heinecken
Floris Neusüss
Δημήτρης Ασιθιανάκης
Η δημιουργία Φωτογραμμάτων στον σκοτεινό θάλαμο
Ιδιόμορφα Φωτογράμματα εξ επαφής
Στο δρόμο για την ψηφιακή εποχή
Ενδιάμεσος σταθμός το σκάνερ
Δημιουργία Ψηφιακών Φωτογραμμάτων
Μια εύκολη σπιτική  συνταγή για Φωτογράμματα
Gallery Ψηφιακών Φωτογραμμάτων
Δημήτρης Ασιθιανάκης
Μαρία-Ευαγγελία Καλημέρη
Μαρία Νικολέττα Κοτσώνη
Κασσιανή Γιούργα Ζούλα
Dorota Chorazy

Εισαγωγή στα Φωτογράμματα

Φωτογράμματα (ή φωτογραφήματα αλλά δεν συμφωνώ με τον όρο) ονομάζονται φωτογραφίες που έχουν δημιουργηθεί χωρίς φωτογραφική μηχανή. Σε ένα φωτοευαίσθητο χαρτί (γενικά φωτοευαίσθητα υλικά) τοποθετούμε διάφορα αντικείμενα (συνήθως τα ημιδιάφανα αντικείμενα δίνουν καλύτερα αποτελέσματα) και το εκθέτουμε στο φως. Η περιοχή του χαρτιού που δεν έχει επάνω αντικείμενα καίγεται και σκουραίνει ενώ η περιοχή που βρίσκονται τα αντικείμενα σχηματίζει τα περιγράμματα ή τα σχήματα των αντικειμένων, σκιές και παρασκιές  που ανάλογα με την διαφάνεια ή την αδιαφάνεια τους δημιουργούν ενδιαφέρουσες αποτυπώσεις.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Ψηφιακή Φωτογραφία

Τι είναι η Ψηφιακή Φωτογραφία

Προσπάθεια για ένα ορισμό της ψηφιακής Φωτογραφίας

Ψηφιακή φωτογραφία ονομάζεται το οποιοδήποτε ηλεκτρονικό (ψηφιακό) αρχείο το οποίο περιέχει μια εικόνα. Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να δημιουργηθεί μια ψηφιακή φωτογραφία. Οι συνηθέστεροι είναι δύο. Η φωτογραφική λήψη με μια ψηφιακή φωτογραφική μηχανή και η σάρωση μέσω ενός ψηφιακού σαρωτή (σκάνερ). Το αποτέλεσμα και των δυο αυτών δράσεων είναι ένα ψηφιακό αρχείο εικόνας, δηλαδή μια ψηφιακή φωτογραφία.

Η πρώτη ψηφιακή Φωτογραφία

Η πρώτη ψηφιακή φωτογραφία

Η πρώτη ψηφιακή φωτογραφία του 1957 σκανάρισμα του Russell A. Kirsch

Πριν ξεκινήσουμε να μιλάμε για τα ουσιαστικά ζητήματα της ψηφιακής φωτογραφίας καλό είναι να μιλήσουμε λίγο για την ιστορία της. Να κάνουμε μια μικρή ιστορική αναδρομή. Η πρώτη ψηφιακή φωτογραφία δημιουργήθηκε με σκανάρισμα το 1957 και ήταν η εικόνα του γιού του μηχανικού Russell A. Kirsch που βλέπετε πιο πάνω. Το μέγεθος της πρώτης αυτής φωτογραφίας ήταν μόλις 176×176 pixels γιατί τόση μικρή χωρητικότητα είχε ο υπολογιστής του ανθρώπου που δημιούργησε το πρώτο σκάνερ. Στη συνέχεια υπήρξε αρκετά μεγάλη εξέλιξη στην δημιουργία συσκευών ψηφιοποίησης εικόνων αλλά αυτό που θεωρούμε σήμερα την πρώτη ψηφιακή φωτογραφική μηχανή είναι μια συσκευή που αναπτύχθηκε στα εργαστήρια της παντοδύναμης τότε φωτογραφικής εταιρείας Kodak το 1975 από τον μηχανικό Steve Sasson. Η πρώτη αυτή φωτογραφική μηχανή που είχε ανάλυση 0.01 megapixels (10,000 pixels) χρειάστηκε 23 δευτερόλεπτα για να καταγράψει την πρώτη της ασπρόμαυρη φωτογραφία σε μια κασέτα τον Δεκέμβριο του 1975. Φωτογραφία που μπορούσε κάποιος να την δει μετά σε μια συσκευή τηλεόρασης.

Η πρώτη ψηφιακή φωτογραφική μηχανή

Ο Steve Sasson κρατάει την πρώτη ψηφιακή φωτογραφική μηχανή

Η αλήθεια είναι ότι πολλές από τις αρχικές εκπλήξεις που μας επεφύλασσε η ψηφιακή φωτογραφία τις χρωστάμε στα εργαστήρια της Kodak. Όμως για κάποιους λόγους που θα τους αναλύσουμε περισσότερο στα μαθήματα μας η Kodak, ο δημιουργός στην ουσία και της ψηφιακής φωτογραφίας, δεν μπόρεσε να ακολουθήσει τις ραγδαίες εξελίξεις και κατέρρευσε με πάταγο στις αρχές του 21ου αιώνα. Μια εταιρεία με ιστορία από τον 19ο αιώνα, που κυριάρχησε κατά την διάρκεια του 20ου. Η εταιρεία που στην ουσία δημιούργησε αυτό που λέμε ερασιτεχνική ενασχόληση με την φωτογραφία. Τον Ιανουάριο του 2011 κήρυξε πτώχευση. Ανάμεσα στο 1975 και στο 1999 που παρουσιάστηκε η πρώτη αυτόνομη DSLR φωτογραφική μηχανή από την Nikon είχαμε μια εξελικτική πορεία που κυρίως την καθόριζε η Kodak. Όπως φάνηκε στην πορεία οι λάθος επιλογές στην εξέλιξη της ψηφιακής φωτογραφίας από την μεριά της Kodak ήταν πολλές.

Η εξέλιξη της ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής

Η πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές ήταν πανάκριβες. Κυρίως αφορούσαν ειδικές παραγγελίες και εφαρμογές του στρατού ή μεγάλων εταιρειών. Έτσι κι αλλιώς λόγο κόστους μπορούσε να τις αποκτήσει ένα περιορισμένο κοινό. Οι πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές  για το καταναλωτικό κοινό ξεκίνησαν να παρουσιάζονται στις αρχές της δεκαετίας του 80′ και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 90′. Στη συνέχεια σας παρουσιάζω μερικές από αυτές τις ιστορικές ποια ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές.

Η Canon RC-701

Η Canon RC-701 είναι μια ψηφιακή φωτογραφική μηχανή που παρουσιάστηκε το 1984. Πρωτοποριακή και σε σχεδίαση και σε δυνατότητες διαφημίστηκε κυρίως σαν δημοσιογραφική φωτογραφική μηχανή. Με όλα τα αξεσουάρ για την εγγραφή μετάδοση και εκτύπωση των φωτογραφιών κόστιζε πάνω από 27000 δολάρια.

Η Fuji DS-1P

Η FUJI DS-1P παρουσιάστηκε το 1988 και ήταν η πρώτη στην ουσία ψηφιακή φωτογραφική μηχανή που κατέγραφε την φωτογραφία σε μια ξεχωριστή κάρτα μνήμης και όχι απευθείας στον υπολογιστή ή σε κάποια συσκευή καταγραφέα.

Η λάθος επιλογή της Kodak

H εφευρέτης της ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής έμοιαζε να παρακολουθεί τις υπόλοιπες εταιρείες να εξελίσσουν τα δικά τους ψηφιακά συστήματα ενώ ή ίδια για όλη την δεκαετία του 90′  έμοιαζε να παίρνει συνέχεια τις λάθος αποφάσεις.  Πρώτα από όλα με προϊόντα που δεν είχαν την ίδια εμπορική επιτυχία όπως είχε συνηθίσει η Kodak να συμβαίνει με οτιδήποτε καινούργιο λάνσαρε στην αγορά. Μια τέτοια τεράστια ιστορία αποτυχίας ήταν το σύστημα Advanced Photo System (APS).

Το APS ανακοινώθηκε με πολλά ταρατατζούμ το 1996 αλλά πολύ γρήγορα φάνηκε ότι ήταν ένας εντελώς λάθος σχεδιασμός και είχε υπερεκτιμηθεί το μερίδιο της αγοράς που θα μπορούσε να κατακτήσει. Μα φαίνονταν εντελώς αναχρονιστικό η Kodak να επενδύει στο μέλλον της αναλογικής χημικής φωτογραφίας του φιλμ, ενώ όλες οι εταιρίες επένδυαν στην έρευνα και εξέλιξη της ψηφιακής φωτογραφίας. Αυτό που σάρωσε τα περισσότερα σχέδια των εταιρειών την δεκαετία του 90′  ανάμεσα τους και το  APS, ήταν η γρήγορη εξέλιξη της ψηφιακής φωτογραφίας που δυστυχώς για την Kodak ήρθε από άλλες εταιρείες. Ποιοι έφεραν αυτή την γρήγορη εξέλιξη; οι παραδοσιακοί γίγαντες της αγοράς Nikon, Canon, Fuji αλλά και ένας παίκτης με τεράστια γνώση στην τεχνολογία και που με έξυπνη εξαγορά πήρε θέση στην αφετηρία στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα, η Sony.

Η Kodak DCS 760  βασισμένη στην Nikon F5

Η Kodak με αφετηρία το 1993 παρουσίασε πάρα πολλά μοντέλα πανάκριβων φωτογραφικών μηχανών (από 15000 μέχρι 40000 δολάρια) που ήταν βασισμένες σε αναλογικά μοντέλα άλλων εταιρειών (Nikon, Canon, Sigma). Ενώ στην ερασιτεχνική σειρά της οι ψηφιακές μηχανές που παρουσίαζε ήταν επίσης πανάκριβες και χωρίς αξιόλογη ποιότητα. Η πρώτη επαγγελματική το 1993 ήταν η Kodak DCS 200 βασισμένη στην Nikon F-801s (N8008s) και η τελευταία ήταν το 2004 η Kodak DCS Pro SLR/c βασισμένη στην Sigma SA9 αλλά με μοντούρα φακών Canon EF. Στη συνέχεια με μια σειρά μοντέλα που θα σας παρουσιάσω θα σας δείξω γιατί αυτή η επιλογή της Kodak ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία.

Όλη η προηγούμενη ανάρτηση είναι προδημοσίευση από το νέο μου βιβλίο  “Εισαγωγή στην Ψηφιακή Φωτογραφία” που δίνεται δωρεάν στους μαθητές μου

Δείτε και την ανάρτηση Μαθήματα Ψηφιακής Φωτογραφίας που αφορά τα μαθήματα που οργανώνει το fotoart , ανάμεσα τους και το Εισαγωγή στην Ψηφιακή Φωτογραφία.

Αυτό είναι το βιβλίο μου  που δίνεται σε όσους μαθητές παρακολουθούν το σεμινάριο Εισαγωγή στην ψηφιακή φωτογραφία που γίνεται δύο φορές τον χρόνο τον Νοέμβριο – Δεκέμβριο και τον Ιούνιο – Ιούλιο.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Φακοί εσωτερικής εστίασης

Φακοί τύπου Internal Focus (IF)

Για πάρα πολλές δεκαετίες από το ξεκίνημα της φωτογραφίας η εστίαση των φακών γινόταν με περιστροφή και επέκταση ενός μεγάλου τμήματος του φακού συνήθως του μπροστινού του  τμήματος. Αυτό έφερε διάφορα προβλήματα ειδικά τα πιο πρόσφατα χρόνια. Έτσι όταν παρουσιάστηκαν φακοί που η εστίαση γίνονταν εσωτερικά αυτό έφερε μεγάλες αλλαγές και ευκολία για τον φωτογράφο. Στους φωτογραφικούς φακούς τύπου εσωτερικής εστίασης (internal focus -IF), η εστίαση γίνεται με την κίνηση τμημάτων των εσωτερικών στοιχείων του φακού και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην επηρεάζεται το εξωτερικό σχήμα του φακού. Δεν αυξάνει δηλαδή το μήκος του ενώ απουσιάζει πλήρως και η αναγκαία περιστροφή.

Φακός με μηχανισμό εσωτερικής εστίασης

Αυτή η μοντέρνα σχεδίαση των φωτογραφικών φακών έχει πολλά πλεονεκτήματα και έτσι όλο και περισσότερες εταιρείες που κατασκευάζουν φακού την ακολουθούν στην σχεδίαση τους. Σας αναφέρω μερικά από τα πλεονεκτήματα αυτά.

Πιο μαζεμένο μέγεθος και πιο ελαφριά συνολικά κατασκευή

Μιας και κινείται μικρότερο τμήμα του φακού και χωρίς περιστροφές η αυτόματη εστίαση γίνεται ταχύτερα

Φίλτρα όπως το πολωτικό δεν αλλάζει τα χαρακτηριστικά που έχει επιλέξει ο φωτογράφος γιατί δεν υπάρχει περιστροφή του μπροστινού τμήματος του φακού

Τα σκίαστρα (παρασολέιγ) που έχουν σχήμα λουλουδιού παραμένουν πάντα στη σωστή θέση χωρίς την πιθανότητα βινιεταρίσματος

Στους φακούς μάκρο που διαθέτουν αυτή την εσωτερική εστίασ, ο φακός κατά την εστίαση δεν επεκτείνεται προς το θέμα. Έτσι δεν δημιουργούνται πιθανών ανεπιθύμητες σκιές.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.