Category Archives: Φωτογραφική Τεχνική

Μικρά μαθήματα φωτογραφικής τεχνικής. Πως χρησιμοποιούμε τον φωτογραφικό εξοπλισμό

Eπεξεργασία και μη Επεξεργασία στην Ψηφιακή Φωτογραφία

Επεξεργασία ή όχι στην Φωτογραφία

Ένα ζήτημα που απασχολεί συχνά πυκνά τα άρθρα, τα βίντεο και τους ινφλουένσερς της φωτογραφίας (τους ξένους, γιατί αυτούς αντιγράφουν οι έλληνες δεν υπάρχει πρωτογενής ελληνική φωτογραφική σκέψη) είναι το ζήτημα της ψηφιακής επεξεργασίας ή όχι της φωτογραφίας και το ποια είναι η σωστή άποψη εν τέλει. Αυτή που λέει ότι τις φωτογραφίες πρέπει να τις επεξεργαζόμαστε ή αυτή που λέει ότι οι φωτογραφίες πρέπει να είναι έτοιμες στην φωτογραφική μηχανή χωρίς καμία και καλά επεξεργασία. Οι περισσότεροι υποστηρίζουν την ψηφιακή επεξεργασία μετά την λήψη και μάλιστα προσπαθώντας στα επιχειρήματα τους να φέρουν και ιστορικά παραδείγματα για μεγάλους φωτογράφους που επεξεργάζονταν τις φωτογραφίες τους στον σκοτεινό θάλαμο (λες και τους το ζήτησε κανείς). Αλλά επειδή μάλλον ποτέ δεν δούλεψαν στον σκοτεινό θάλαμο και δεν ασχολήθηκαν ποτέ με την χημική φωτογραφία (που λογικό είναι και λόγο ηλικίας)  και αυτά τα επιχειρήματα είναι σαθρά και ανόητα. Επειδή πιστεύω το συγκεκριμένο  ζήτημα είναι άλλη μια οπαδική αντιπαλότητα στην φωτογραφία χωρίς κανένα νόημα θα προσπαθήσω στην σημερινή μου ανάρτηση να ξεκαθαρίσω λίγο τα ζήτημα που βλέπω πόσο θολούρα έχει φέρει στο μυαλό των ελληνοινφλουένσερς της φωτογραφίας.

Η επεξεργασία στην χημική φωτογραφία

Ας μιλήσουμε λίγο για την εποχή της αναλογικής ή χημικής φωτογραφίας όπως θέλετε πέστε την. Δεν υπήρχε μόνο ένας τρόπος να φτιάχνεις φωτογραφίες,  εννοώ να καταγράφεις φωτογραφικές εικόνες. Υπήρχαν  πολλοί, αλλά τουλάχιστον 4 ήταν οι πιο δημοφιλείς, τουλάχιστον το 70′ που ξεκίνησα εγώ να φωτογραφίζω. Πάμε να τους δούμε.

  1. Φωτογραφία σε ασπρόμαυρο φιλμ. Εδώ όντως υπήρχε μια διαδικασία που και στο κομμάτι της εμφάνισης του φιλμ, αλλά περισσότερο στο κομμάτι της εκτύπωσης της φωτογραφίας στο σκοτεινό θάλαμο προσομοιάζει στην σημερινή διαδικασία της επεξεργασίας στη μηχανή ή σε κάποιο πρόγραμμα επεξεργασίας μετά την λήψη της φωτογραφίας. Άλλωστε από τις τεχνικές του σκοτεινού θαλάμου έχουν αντλήσει έμπνευση οι σχεδιαστές/προγραμματιστές/κατασκευαστές των προγραμμάτων και των δυνατοτήτων της ψηφιακής επεξεργασίας. Εδώ μπορούσαμε να κάνουμε πράγματα και θαύματα και μάλιστα μπορούσαμε να ασχοληθούμε και με παλιότερες φωτογραφικές τεχνικές του 19ου αιώνα εκτός από τον ζελατινοβρωμιούχο άργυρο που είχε επικρατήσει από το 1890 και μετά.
  2. Φωτογραφία σε έγχρωμο φιλμ. Σε αυτή την φωτογραφία που μάλιστα ήταν και η φωτογραφία που ασχολούνταν το μεγαλύτερο κομμάτι των ερασιτεχνών. Η εμφάνιση του φιλμ ήταν μια σταθερή διαδικασία η C-41 που άφηνε περιθώρια για υπερεμφάνιση και για υποεμφάνιση (αλλά με αύξηση του κόκκου κάτι σαν τα HΙ ISO), αλλά το ήξεραν λίγοι. Ο περισσότερος κόσμος έστελνε τις φωτογραφίες του σε κάποιο εργαστήριο. Οι όποιες διορθώσεις/βελτιώσεις ήταν αυτόματες σαν αυτές που κάνουν οι μηχανές στο αυτόματο ή οι φωτογραφικές μηχανές των κινητών και δεν απασχολούσαν σαν επιλογή τον φωτογράφο. Στις παραγγελίες των μεγεθύνσεων ή για τον επαγγελματία/φωτογραφικό κατάστημα που διέθετε τέτοιο μηχάνημα εκτύπωσης υπήρχε η δυνατότητα για κάποιες βελτιώσεις στα χρώματα και στην φωτεινότητα. Με την έγχρωμη εκτύπωση στο σκοτεινό θάλαμο που επέτρεπε τον πλήρη έλεγχο στο αποτέλεσμα της έγχρωμης φωτογραφίας ασχολούνταν λίγοι εξαιτίας του αυξημένου κόστους αλλά και των εξαιρετικά απόλυτων συνθηκών που χρειάζονταν σε θερμοκρασίες και άλλα σύνθετα προβλήματα  που απέτρεπαν τους φωτογράφους να ασχοληθούν με το αντικείμενο της έγχρωμης εκτύπωσης στο σκοτεινό θάλαμο.
  3. Φωτογραφίες άμεσης εμφάνισης. Ναι υπήρχαν και οι αγαπημένες Polaroid. Ήταν οι φωτογραφίες που έβγαιναν έτοιμες από την μηχανή και εμφανίζονταν μπροστά σου σε ένα λεπτό. Αυτή η ευκολία και η αμεσότητα τις έκανε αρκετά δημοφιλείς και στο ερασιτεχνικό κοινό που έβλεπε άμεσα τις φωτογραφίες του. Αλλά και σε καλλιτέχνες που βρήκαν ένα καινούργιο εργαλείο έκφρασης. Θα έλεγε κανείς ότι οι Polaroid ήταν οι φωτογραφίες χωρίς καθόλου επεξεργασία της εποχής εκείνης. Όμως ειδικά οι καλλιτέχνες είχαν βρει τρόπο να τις πειράζουν ακόμη και αυτές ώστε να διαφοροποιούν το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα να μοιάζει με αυτό που είχαν εκείνοι στο μυαλό τους και όχι αυτό που πρόσφερε από μόνο του το συγκεκριμένο υλικό.
  4. Εδώ είναι που θα στεναχωρήσω τους φίλους μου τους ένθερμους υποστηρικτές της άποψης ότι όλοι οι φωτογράφοι έκαναν παλιά επεξεργασία στις φωτογραφίες τους γιατί υπήρχαν πολύ σπουδαίοι φωτογράφοι που ασχολούνταν με αυτό τον τέταρτο τρόπο φωτογραφίας, την αποτύπωση εικόνων σε έγχρωμες ή ασπρόμαυρες διαφάνειες (κοινώς σλάιντ) που δεν είχαν καμία επεξεργασία μετά την λήψη. Τα φιλμ αυτά που είχαν την στάνταρ εμφάνιση την Ε-6 που επέτρεπε μόνο υπερ/υποεμφάνιση (δηλαδή μικρή διαφοροποίηση των ISO) μας έδιναν μια τελική εικόνα που δεν μπορούσαμε να της επιφέρουμε καμία αλλαγή καθώς προορίζονταν κυρίως για προβολή και άμεση θέαση ή για διαχωρισμούς και εκτύπωση στην τυπογραφία. Για πολλά χρόνια αυτό το είδος φωτογραφίας ήταν το κύριο στην εμπορική φωτογραφία την ονομαζόμενη και  διαφημιστική φωτογραφία πράγμα που σήμαινε ότι ο φωτογράφος έπρεπε να είναι μεγάλος μάστορας με πολύ μεγάλη ακρίβεια στα πριν της λήψης για να πάρει το αποτέλεσμα που ήθελε γιατί μετά δεν είχε δυνατότητες παρέμβασης (εδώ πρωτοφτιάχτηκε ο μύθος της μη επεξεργασίας και του φωτογράφου που τα φτιάχνει όλα στη λήψη). Βέβαια όσοι ήμασταν τυχεροί και είχαμε κάποια στιγμή δάσκαλο τον εικαστικό Σταύρο Μπονάτσο ξέρουμε ότι και σε αυτά τα ιερά ανέγγιχτα τελικά πλαισιωμένα σλάιντ, μπορούμε να τους κάνουμε διάφορα.

Το κύριο αν καταλάβατε την παλιότερη εποχή ήταν το τι αποτέλεσμα ήθελε να έχει ο φωτογράφος. Από αυτό και τις οικονομικές του δυνατότητες. Βάση αυτών αποφάσιζε με ποια μέθοδο θα ασχοληθεί την κάθε φορά. Πέρα από αυτές τις κύριες δημοφιλείς μεθόδους υπήρχαν πραγματικά άπειροι τρόποι για να βγάλει κανείς φωτογραφίες και ακόμη αυτές τις τελικές φωτογραφίες εκτός από το να τις επεξεργαστείς μπορούσες να τις σκίσεις να τις χαλάσεις να τις  κάνεις ότι ήθελες να τις εντάξεις κάπου άλλου να τους πετάξεις χημικά ή χρώματα. Δεν υπάρχει τελειωμός. Όλα στο βωμό της δυνατότητας έκφρασης και ελευθερίας που μας έδινε αυτό το μέσο. Έτσι μιας που τελειώσαμε με την παλιότερη εποχή και τα θέματα της τότε επεξεργασίας ας πάμε να δούμε τι γίνεται στην σημερινή εποχή την εποχή της ψηφιακής επεξεργασίας.

Η επεξεργασία την ψηφιακή εποχή

Για να ξεκαθαρίσουμε και λίγο τα πράγματα της ψηφιακής εποχής γιατί φαίνεται ότι οι φίλοι μας μεν και δε, τα έχουν και αυτά μπερδεμένα. Πρώτα όλα να ξεκινήσω με μια δήλωση. ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΨΗΦΙΑΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΩΡΙΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ. Εφόσον την ψηφιακή εικόνα/αρχείο την δημιουργεί ο επεξεργαστής της ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής που μάλιστα μαζί με τον αισθητήρα είναι το σημαντικότερο τμήμα της. Εντάξει νιώθω να «κομίζω Γλαύκα εις Αθήνας» αλλά τι να κάνω παιδιά; ελληνική γλώσσα! O ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΤΗΣ τι κάνει; ΕΠΕΞΕΡΓΑΖΕΤΕ. Όλες ψηφιακές φωτογραφίες έχουν επεξεργασία ακόμη και οι RAW που ισχυρίζονται κάποιοι ότι τους αρέσει να τραβάνε για να τις επεξεργαστούν αργότερα έχουν επεξεργασία. Έχουν για παράδειγμα ένα συγκεκριμένο white balance, άλλο αν μπορείς να το αλλάξεις και να το κάνεις ότι θέλεις. Επίσης έχουν ένα συγκεκριμένο ψηφιακό θόρυβο ακόμη και αν μπορείς να τον αλλάξεις και να τον διορθώσεις. Οπότε ξεκινάμε από αυτό.

Ακόμη και μόνο RAW αρχεία να τραβάμε,  η φωτογραφική μας μηχανή τα επεξεργάζεται και ανάλογα με την γενιά του επεξεργαστή είναι διαφορετικά στην μια μηχανή ή στην άλλη ( για αυτό και αγοράζουμε συνέχεια καινούργιες μηχανές αλλιώς θα μέναμε με τις παλιές του 2005). Επειδή η φωτογραφική μηχανή μας δίνει την δυνατότητα μιας που επεξεργαστής έτσι κι αλλιώς  δουλεύει για να τραβηχτεί μια φωτογραφία, να μας προσφέρει και μια φωτογραφία σε μορφή .JPG που να είναι πιο πολύ επεξεργασμένη και συμπιεσμένη, με λίγα λόγια πιο έτοιμη να την χρησιμοποιήσουμε για τις ανάγκες μας σε μια ας πούμε πιο τελική μορφή και μάλιστα σε διάφορες αναλύσεις μεγάλη, μεσαία ή μικρότερη. Όμως αυτό προϋποθέτει πολλά πράγματα. Προϋποθέτει πρώτα από όλα καλή γνώση των δυνατοτήτων και των ρυθμίσεων της φωτογραφικής μας μηχανής και επίσης το τι είδους φωτογραφικό αποτέλεσμα θέλουμε. Δηλαδή με λίγα λόγια προϋποθέτει να ξέρουμε φωτογραφία. Την τεχνική πρώτα και μετά την αισθητική του συγκεκριμένου μέσου.  Η επεξεργασία οπότε δεν είναι κάτι κακό. Γιατί έτσι κι αλλιώς την κάνει η φωτογραφική μηχανή. Θέλει κάποιος να το πάει παρακάτω σε ένα πρόγραμμα επεξεργασίας; Κανένα πρόβλημα μπορεί να το κάνει. Η επεξεργασία είναι μέσα στην ίδια την φύση της ψηφιακής φωτογραφίας. Θέλει κάποιος να χρησιμοποιήσει όλες τις δυνατότητες που του δίνει η ψηφιακή φωτογραφική μηχανή του γιατί  ξέρει τι θέλει από την στιγμή της λήψης μπορεί πολύ εύκολα να το κάνει. Στο χέρι του είναι να χρησιμοποιήσει πλήρως τον επεξεργαστή της μηχανής του που τον έχει χρυσοπληρώσει, να παραμετροποιήσει την μηχανή του σύμφωνα με τις ανάγκες της συγκεκριμένης λήψης και να μην χρειάζονται οι φωτογραφίες του περαιτέρω επεξεργασία. Αλλά ακόμη και αν χρειάζονται δεν είναι κακό. Δεν χρειάζεται να πάει καν σε κάποιο πρόγραμμα επεξεργασίας. Όλες οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές δίνουν την δυνατότητα επεξεργασίας και μετά την λήψη μέσα στην ίδια την φωτογραφική μηχανή. Πολλές λοιπόν οι δυνατότητες για τον σύγχρονο φωτογράφο και πρέπει να τις χρησιμοποιεί και να τις αξιοποιεί όλες χωρίς αφορισμούς και αποκλεισμούς, ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε φορά.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397

 

Αριθμοί διαφράγματος F

Τα f-stop στην φωτογραφία

Οι αριθμοί των διαφραγμάτων στην φωτογραφία συσχετίζουν την εστιακή απόσταση με τη διάμετρο του πραγματικού ανοίγματος του φακού. Οι αριθμοί των διαφραγμάτων βγαίνουν από αυτό τον τύπο F= f/D όπου F είναι ο αριθμός του διαφράγματος, f η εστιακή απόσταση του φακού και D η διάμετρος του πραγματικού ανοίγματος των λεπίδων του διαφράγματος του φακού. Αυτό μας δίνει σαν αποτέλεσμα την γνωστή κλίμακα διαφραγμάτων που μας είναι γνωστή στους σύγχρονους φακούς και που είναι πολλαπλάσια της ρίζας του 2. Δηλαδή τα f/1, f/1.4, f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16, f/22, f/32, f/45, f/64, f/90 κλπ.

Αντιστοιχία πραγματικού ανοίγματος των λεπίδων του διαφράγματος και αριθμών f

Την παλιότερη εποχή των αναλογικών φωτογραφικών μηχανών τα διαφράγματα των φακών έκλειναν σε θέσεις f-stop που είχαν διαφορά ολόκληρων stop ή σε κάποιες περιπτώσεις μισού stop. Σήμερα στις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές μας δίνεται η δυνατότητα να επιλέξουμε ανάμεσα σε ρυθμίσεις του μισού στοπ ή συνηθέστερα σε ρυθμίσεις 1/3 του στοπ. Στην ρύθμιση του 1/3 του στοπ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κάθε 3 κλικ στην φωτογραφική μηχανή μας δίνει διαφορά ενός ολόκληρου στοπ. Η κλίμακα των διαφραγμάτων με διαφορά μεταξύ τους 1/3 του stop είναι f/0.7, f/0.8, f/0.9, f/1.0, f/1.1 , f/1.2, f/ 1.4, f/1.6, f/1.8, f/2, f/2.2, f/2.5, f/2.8, f/3.2, f/3.5, f/4, f/4.5, f/5.0, f/5.6, f/6.3, f/7.1, f/8, f/9, f/10, f/11, f/13, f/14, f/16, f/18, f/20, f/22, f/25, f/29, f/32, f/36, f/40, f/45, f/51, f/57, f/64, f/72, f/80, f/90, κλπ.

‘Ένας φακός παλιότερης εποχής με ρυθμίσεις διαφράγματος σε ολόκληρα στοπ από f2 μέχρι f22

Ο Βασιλιάς πέθανε, ζήτω η Βασίλισσα!

Πως το A αντικατέστησε το Μ στην ψηφιακή εποχή της φωτογραφίας

Αυτές τις μέρες κάθε χρόνο, αφού χρησιμοποιούν για περίπου ενάμιση μήνα το Μ σαν επιλογή οι μαθητές μου έρχονται αντιμέτωποι με την αποκάλυψη της άποψης μου ότι το Α είναι το Μ της νέας ψηφιακής εποχής και ότι αυτό πρέπει να χρησιμοποιούν σαν επιλογή στις φωτογραφικές τους μηχανές από εδώ και πέρα στα περισσότερα είδη φωτογραφίας. Αυτή η αποκάλυψη σπάνια είχε αρνητικές αντιδράσεις  στο παρελθόν. Το πέρασμα από το M στο Α γίνονταν ήπια και τις περισσότερες φορές με ανακούφιση. Μόνο φέτος για πρώτη φορά συνάντησα αντιδράσεις και στενοκεφαλιά που καμιά φορά συναντούσα στο παρελθόν μόνο σε πολύ μεγάλους σε ηλικία φωτογράφους. Αυτό οφείλεται στο ότι φέτος έχω πιο πολλούς μαθητές που έχουν παρακολουθήσει και άλλα σεμινάρια πριν έρθουν στα δικά μου μαθήματα. Οπότε προέκυψε η ανάγκη αυτής της ανάρτησης για να μπορέσω να ξεκαθαρίσω μια και καλή αυτά τα ζητήματα.

Στην γενικότερη συνείδηση έχει επικρατήσει η άποψη ότι μόνο το M είναι για τους καλούς φωτογράφους, τόσο όσο να κατασκευάζονται μπλουζάκια με αυτό το μήνυμα που μάλιστα έχουν  και μεγάλη απήχηση στους φωτογράφους 

Οι παλιές φωτογραφικές μηχανές δεν είχαν ενσωματωμένα φωτόμετρα. Ακόμη και αυτές που απόκτησαν στην αρχή μερικά φωτόμετρα σεληνίου, αυτά δεν ήταν σε καμία περίπτωση συνδεδεμένα με τις λειτουργίες της μηχανής, αλλά εντελώς ανεξάρτητα. Όταν ήρθε η επόμενη γενιά φωτόμετρων που ήταν πιο αξιόπιστα οι κατασκευαστές σκέφτηκαν να τα συνδέσουν με κάποιες από τις λειτουργίες της μηχανής. Στην αρχή ένας υποτιθέμενος αυτοματισμός που δηλώνονταν με το γράμμα Α (όντως από την λέξη AUTO) πολλές φορές ήταν ότι το φωτόμετρο αν ήταν πολύ χαμηλό το φως σε σχέση με τις ρυθμίσεις σου ή μηχανή δεν σε άφηνε να πατήσεις το κουμπί ώστε να μην έχεις μια υποφωτισμένη φωτογραφία. Τα χρόνια πέρασαν και το Α στα νέα μοντέλα που ελέγχονταν ηλεκτρονικά σήμαινε αυτό που σημαίνει και σήμερα την προτεραιότητα διαφράγματος (APERTURE PRIORITY). Δηλαδή ο φωτογράφος τοποθετούσε το διάφραγμα στον φακό του και  η μηχανή βάση της ευαισθησίας του φιλμ που είχαμε έβαζε με αυτόματο τρόπο την ταχύτητα του φωτοφράχτη δείχνοντας την στο σκόπευτρο.

‘Ομως η αλήθεια είναι ότι  ο βασιλιάς  (M) πέθανε ζήτω η Βασίλισσα (A)

Για κάποιο λόγο στους φωτογράφους εκείνης της γενιάς της δεκαετίας του 80 δεν πολυάρεσε το Α. Κυρίως γιατί δεν είχαν μάθει στις περασμένες δεκαετίες να χρησιμοποιούν φωτόμετρο μέσα στην μηχανή. Ή είχαν εξωτερικό φωτόμετρο ή  δεν χρησιμοποιούσαν καν φωτόμετρο και ακολουθούσαν για τις φωτογραφήσεις τους τον κανόνα του 16. Αλλά και σε αυτούς που άρεσε το χρησιμοποιούσαν μόνο όταν τραβούσαν τοπία και η μηχανή ήταν στηριγμένη σε τρίποδα (έτσι δημιουργήθηκε η λάθος παράδοση που συνεχίζει να αναπαράγεται ότι το Α είναι μόνο για τοπία), γιατί πολύ απλά αν το φως ήταν χαμηλό και εσύ ήθελες μεσαία προς κλειστά διαφράγματα, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιούσες ένα αργό φιλμ (για παράδειγμα το Velvia που ήταν 50 ISO) οι ταχύτητες που έβαζε η μηχανή ήταν απαγορευτικές ή οριακές για λήψεις στο χέρι.  Την δεκαετία του 80 και του 90 γεμίσαμε αυτοματισμούς και ευκολίες στις φωτογραφικές μηχανές, τα φωτόμετρα εξελίχθηκαν πάρα πολύ με νέους τρόπους φωτομέτρησης να προστίθενται  στο ενσωματωμένο φωτόμετρο της μηχανής (πολυζωνική μέτρηση, σημειακή μέτρηση κλπ), πρακτικά  δίνοντας μας ακόμη καλύτερο έλεγχο στο τελικό αποτέλεσμα στην φωτογραφία. Όμως ακόμη οι χειροκίνητες επιλογές πέρα από το M, δηλαδή οι Α, S, P εξαιτίας του ότι στην μηχανή χρησιμοποιούσαμε ένα φιλμ που είχε σταθερή ευαισθησία σε ISO δεν πολυάρεσαν στους φωτογράφους και δεν τις πολυχρησιμοποιούσαν. Εδώ άρχισε να δημιουργείται ο μύθος ότι ο καλός φωτογράφος χρησιμοποιεί πάντα το M, ενώ ο κακός τους αυτοματισμούς και τα τεχνολογικά βοηθήματα της μηχανής  (αυτό το φαινόμενο το ονομάζω ο μύθος της FM2 και θα αναφερθώ σε αυτόν σε άλλη ανάρτηση). Όλα αυτά έκαναν πολύ κόσμο όταν ήρθε η ψηφιακή εποχή κυρίως τους άσχετους να πιστεύουν  ότι το Α σημαίνει αυτόματο.

H επιλογή της Canon να συμβολίζει το πλήρες αυτόματο με A+ διαιωνίζει την σύγχυση στους φωτογράφους. Eυτυχώς έχει τις χειροκίνητες λειτουργίες Μ, Av, Tv, P και αυτή σε μαντράκι σαν την Nikon

Η Canon το είχε πάρει χαμπάρι αυτό από πολύ παλιά ήδη στην Canon A1 οι προτεραιότητες συμβολίζονταν με τα χαρακτηριστικά  Av (APERTURE VALUE) και Tv (TIME VALUE) για να μην νομίζει ο κόσμος ότι είναι τίποτε αυτοματισμοί. Όμως όλοι οι υπόλοιποι εξακολουθούσαν να συμβολίζουν  τις χειροκίνητες λειτουργίες της μηχανής με τα M, A, S, P. Η Nikon κάνοντας μια μικρή τσαχπινιά σε σχέση με τους υπόλοιπους σε όποια μηχανή τα είχε μαζί με τις πραγματικά αυτόματες επιλογές (Αυτόματο με φλας, αυτόματο χωρίς φλας, αυτόματα με επιλογές σκηνής, κλπ) τα έβαζε μόνα τους σε ένα μαντράκι σαν προβατάκια για να τα ξεχωρίζει εύκολα ο φωτογράφος και διαπιστώνω ότι η Canon την ακολουθεί σε αυτή την επιλογή. Βέβαια η Canon εξακολουθεί να κάνει το λάθος και να συμβολίζει το αυτόματο της μηχανής με A+.

Το μαντράκι της Nikon με τις χειροκίνητες λειτουργίες της μηχανής M, A, S, P

Αυτό που άλλαξε στην ψηφιακή εποχή της φωτογραφίας και έκανε το A την καλύτερη από τις χειροκίνητες λειτουργίες της ψηφιακής φωτογραφικής μηχανής είναι ότι έχουμε την δυνατότητα πλέον να αλλάζουμε την ευαισθησία. Μιας που δεν έχουμε τον περιορισμό που είχαμε με το φιλμ. Οπότε στην θέση Α επιλέγουμε το διάφραγμα σύμφωνα με την επιθυμία μας και η μηχανή εύκολα και ξεκούραστα μας βάζει άμεσα και αυτόματα την κατάλληλη ταχύτητα σύμφωνα με το φωτόμετρο της μηχανής μας. Αν για κάποιο λόγο θέλουμε μεγαλύτερη ταχύτητα από αυτή που μας βάζει η μηχανή και μας την δείχνει και στο σκόπευτρο αλλά και στην οθόνη πληροφοριών στην πλάτη της μηχανής, τότε ανεβάζουμε τα ISO τόσο όσο να μας ικανοποιεί η ταχύτητα που βάζει η μηχανή. Εξαιτίας αυτής της δυνατότητας, δηλαδή του να ανεβάζω τα ISO για μένα έχει αχρηστευτεί η προτεραιότητα ταχύτητας μιας που μπορώ ταυτόχρονα να ελέγχω και το διάφραγμα μιας που το τοποθετώ εγώ, αλλά και την ταχύτητα που τοποθετεί η μηχανή μέσω της αυξομείωσης των ISO. Βέβαια όπως ισχύει για όλες τις προτεραιότητες δεν πρέπει να ξεχνάμε την αντιστάθμιση έκθεσης που μας δίνει τον τελικό έλεγχο στις φωτογραφίες μας. Για αυτό θεωρώ ότι το Α είναι η καλύτερη επιλογή στην ψηφιακή φωτογραφική μηχανή και όχι μόνο για τοπία όπως ισχυρίζονται τα περισσότερα βιβλία, βίντεο, άρθρα και δάσκαλοι φωτογραφίας, αλλά για τα περισσότερα είδη φωτογραφίας.  Αν μάλιστα η μηχανή διαθέτει δυο ροδέλες για τις ρυθμίσεις της και στο Α η μια ροδέλα ρυθμίζει το διάφραγμα και η άλλη ροδέλα ρυθμίζει τα ISO (για παράδειγμα το EASY ISO στις Nikon), αυτός είναι ο πιο εύκολος τρόπος ελέγχου του τελικού φωτογραφικού αποτελέσματος από την γέννηση της φωτογραφίας. Η προϋπόθεση βέβαια σε όλα αυτά είναι ο φωτογράφος να ξέρει πάνω κάτω τι γίνεται με τα stop και την αμοιβαιότητα ώστε να ξέρει γρήγορα πόσο πρέπει να ανεβάσει τα ISO για να ανεβάσει εκεί που θέλει την ταχύτητα, δηλαδή αυτή γρηγοράδα ισχύει για την διαβασμένο φωτογράφο και όχι για κάποιον που δεν έχει ιδέα και όλη την ώρα αναρωτιέται γιατί η μηχανή κάνει εκείνο ή το άλλο.

Εννοείται βέβαια ότι το M παραμένει χρήσιμο σε κάποια είδη φωτογραφίες και σε συγκεκριμένες φωτογραφικές καταστάσεις και για αυτό τον λόγο ο νέος φωτογράφος αυτό πρέπει να μαθαίνει πρώτο από όλες τις λειτουργίες λήψης  της φωτογραφικής μηχανής. Επίσης  θα μπορούσαμε να επιστρέψουμε στο Μ όσο πιο αξιόπιστη γίνεται η επιλογή  AUTO ISO που υπάρχει σε όλες  ποια τις ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές. Αρκεί να μην χρειάζεται πολλά κουμπιά για αυτό (η μηχανή να διαθέτει 2 ροδέλες ρυθμίσεων, μιας  που μας επιτρέπει να επιλέγουμε ταχύτητα φωτοφράχτη,  το διάφραγμα και η μηχανή μας βάζει αυτόματα το ISO ώστε το φωτόμετρο να είναι στο 0 και βέβαια και εδώ μπορούμε να επέμβουμε με την αντιστάθμιση αν δεν μας αρέσει το αποτέλεσμα.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Αναβάθμιση του λογισμικού της φωτογραφικής μηχανής

Ενημερώστε το λογισμικό της φωτογραφικής σας μηχανής

Οι σημερινές ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές εκτός των άλλων είναι και υπολογιστές. Αυτό σημαίνει ότι λειτουργούν χάρη στο λογισμικό τους. Αυτό το λογισμικό οι κατασκευαστές το αναβαθμίζουν κυρίως για να διορθώσουν κάποια λάθη που υπάρχουν στην λειτουργία της μηχανής ή απλά για να αναβαθμίσουν ή και να προσθέσουν κάποια χαρακτηριστικά. Θα αναζητήσετε την έκδοση του λογισμικού της φωτογραφικής σας μηχανής μέσα στο μενού της.

Η οθόνη στο μενού που φαίνεται η έκδοση του λογισμικού της φωτογραφικής μηχανής

Όταν ξέρετε την έκδοση του λογισμικού της μηχανής σας μια αναζήτηση με το μοντέλο της μηχανής σας και τη φράση Firmware update θα σας οδηγήσει στην ιστοσελίδα του κατασκευαστή της μηχανής σας που θα δείτε τι έκδοση του λογισμικού υπάρχει διαθέσιμη. Αν είναι μεταγενέστερη από αυτή που έχει η μηχανή σας είναι η στιγμή για να κάνετε αναβάθμιση του λογισμικού στην μηχανή σας (για παράδειγμα η μηχανή σας έχει την έκδοση 1.00 και ο κατασκευαστής έχει διαθέσιμη την έκδοση 1.01). Ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή για το πως θα το κάνετε αυτό. Ο συνηθέστερος τρόπος είναι είτε μέσω μιας άδειας κάρτας μνήμης ή με το να συνδέσετε την μηχανή με τον υπολογιστή μέσω του καλωδίου USB.

Χαρακτηριστική οθόνη στο μενού με την διαδικασία της αναβάθμισης του λογισμικού

Η αναβάθμιση του λογισμικού δεν είναι κάτι που γίνεται πολύ συχνά. Συνήθως στην περίοδο που κατασκευάζεται και πουλιέται σαν καινούργια μια φωτογραφική μηχανή γίνεται 2 ή τρεις φορές. Όμως μπορεί να είναι πολύ σημαντική για την σωστή λειτουργία της μηχανής. Ειδικά τώρα που οι φωτογραφικές μηχανές διορθώνουν αρκετά από τα σφάλματα των φακών είναι σημαντικό το λογισμικό των φωτογραφικών μηχανών να είναι αναβαθμισμένο και να περιλαμβάνει πληροφορίες για όλους τους φακούς του κατασκευαστή.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Η αμοιβαιότητα στην φωτογραφία

Παράγοντες της φωτογραφικής έκθεσης και αμοιβαιότητα

Αμοιβαιότητα ονομάζουμε στην φωτογραφία την σχέση που υπάρχει ανάμεσα στους 4 παράγοντες που επηρεάζουν την έκθεση. Η σχέση αυτή είναι ανάλογη έτσι ώστε μπορούμε να ρυθμίζουμε το φως, την ευαισθησία του αισθητήρα της μηχανής μας, την ταχύτητα του φωτοφράχτη (κλείστρου) και το διάφραγμα του φακού (αυτοί είναι οι τέσσερις παράγοντες που επηρεάζουν την έκθεση), με τον τρόπο που μας βολεύει χωρίς να αλλάζει  η έκθεση (Ev) στη φωτογραφία μας.

Θα σας εξηγήσω την αμοιβαιότητα με συγκεκριμένα παραδείγματα ώστε να είναι πιο εύκολο να την κατανοήσετε. Ας πούμε για παράδειγμα ότι βρίσκομαι έξω στο φυσικό φως ένα απόγευμα και οι ενδείξεις του φωτόμετρου για μια σκηνή είναι 100 ISO, 1/125 ταχύτητα και F8 διάφραγμα. Όμως εγώ θέλω να χρησιμοποιήσω ένα stop πιο κλειστό διάφραγμα, δηλαδή F11 γιατί χρειάζομαι λίγο μεγαλύτερο βάθος πεδίου και ένα stop πιο γρήγορη ταχύτητα, δηλαδή 1/250 γιατί έχω ένα μεγάλο ζουμ στην μηχανή και θέλω να εξασφαλίσω ότι δεν θα κουνηθεί η φωτογραφία. Αυτά τα 2 stop σε φως που θα χάσω με τις συγκεκριμένες ρυθμίσεις μπορώ να τα κερδίσω ανεβάζοντας αντίστοιχα την ευαισθησία του αισθητήρα. Θα βάλω την ρύθμιση του ISO στο 400 και έτσι έχω αντισταθμίσει τις απώλειες στο φως από το κλείσιμο του διαφράγματος και την πιο γρήγορη ταχύτητα. Αυτό είναι η αμοιβαιότητα των παραγόντων της έκθεσης στην φωτογραφία.

Οι τρεις παράγοντες που καθορίζουν την έκθεση (Ev) με ρυθμίσεις στην μηχανή και το φως, έχουν αμοιβαία σχέση που εκφράζεται σε αντιστοιχίες σε stop

Θα σας δώσω άλλο ένα παράδειγμα. Στις ίδιες φωτιστικές συνθήκες βλέπω να διαδραματίζεται ένας ποδηλατικός αγώνας και βλέπω ξαφνικά να περνούν δεκάδες ποδηλάτες από μπροστά μου. Αποφασίζω να τραβήξω μερικές φωτογραφίες, αλλά για να παγώσω την κίνηση των ποδηλάτων που περνάνε με πολύ γρήγορη ταχύτητα, θέλω να τοποθετήσω την ταχύτητα του φωτοφράχτη στο 1/2000, ενώ θα κρατήσω σταθερό το διάφραγμα στο F8. Αυτό σημαίνει ότι θα χάσω 4 stop σε φωτεινότητα που μπορώ ανάλογα να την αντισταθμίσω αν ανεβάσω 4 stop την ευαισθησία στα 1600 ISO. Αυτό είναι ακόμη ένα παράδειγμα της αμοιβαιότητας στην φωτογραφία

Και ένα τελευταίο παράδειγμα για την αμοιβαιότητα για τις ίδιες συνθήκες φωτογράφισης. Την ώρα που περνάνε οι ποδηλάτες από μπροστά μου αποφασίσω να αρπάξω την ευκαιρία και να τραβήξω μερικές φωτογραφίες με την τεχνική panning. Αποφασίζω να ξεκινήσω τις δοκιμές μου με ταχύτητα φωτοφράχτη 1/8 αυτό σημαίνει ότι θα έχω 4 στοπ παραπάνω φως από αυτό που χρειάζομαι. Από την αρχική φωτομέτριση 100 ISO, 1/125 ταχύτητα και F8 διάφραγμα. Αυτά τα 4 stop μπορώ να τα κόψω με 2 τρόπους. Είτε κλείνοντας το διάφραγμα στο F32 ή τοποθετώντας ένα φίλτρο ουδέτερης πυκνότητας (ND) που κόβει 4 stop. Μπορώ να κάνω και ένα συνδυασμό να κόψω 2 stop από το διάφραγμα τοποθετώντας το στο F στο 16 και να βάλω και ένα φίλτρο ουδέτερης πυκνότητας που θα κόψει τα υπόλοιπα 2 stop που μένουν. Ελπίζω με αυτά τα χαρακτηριστικά παραδείγματα της αμοιβαιότητας να σας βοήθησα να ξεκαθαρίσετε αυτό το τόσο σημαντικό ζήτημα της φωτογραφίας.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Αρχιτεκτονικοί Φακοί

Φωτογραφικοί φακοί swift & tilt

Μια ειδική κατηγορία εναλλακτικών φωτογραφικών φακών είναι οι αρχιτεκτονικοί φακοί όπως έχει καθιερωθεί να τους λέμε στην ελληνική φωτογραφική γλώσσα ή  φακοί swift & tilt ή φακοί ελέγχου της προοπτικής (perspective control). Είναι φακοί που είναι κατασκευασμένοι με τέτοιο τρόπο ώστε με τις κατάλληλες κινήσεις-μετατοπίσεις στο σώμα του φακού ο φωτογράφος έχει την δυνατότητα να ελέγχει την προοπτική καθώς και το τι θα συμπεριλάβει μέσα στο κάδρο του, σχεδόν σαν να χρησιμοποιεί φωτογραφική μηχανή μεγάλου φορμά.  Αυτές οι κινήσεις, ο μεγάλος κύκλος κάλυψης και η εξαιρετική ποιότητα, είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αρχιτεκτονικών φακών.

Ο PC Nikkor 19mm F4E ED με την χαρακτηριστική μετατόπιση

Οι αρχιτεκτονικοί φακοί είναι ιδανικοί για την φωτογράφιση κάθε είδους κτηρίων και ανθρώπινων κατασκευών καθώς και για την φωτογράφιση εσωτερικών χώρων και διακόσμησης. Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα φωτογράφισης που λύνουμε με τέτοιου είδους φακούς είναι πρόβλημα των συγκλινουσών γραμμών (converging verticals). Δηλαδή όταν στρέφουμε την μηχανή για να συμπεριλάβουμε μέσα στο κάδρο μας κάτι που είναι πιο ψηλά από εμάς, από ένα ψηλό κτίριο μέχρι ένα παράθυρο.

Το χαρακτηριστικότερο πρόβλημα που μας λύνουν οι αρχιτεκτονικοί φακοί

 Με τους αρχιτεκτονικούς φακούς ανάλογα με τις δυνατότητες στρέψης τους μπορούμε να δημιουργήσουμε και διαφορετικά επίπεδα εστίασης που να μην είναι παράλληλα προς το κέντρο του φακού και το επίπεδο του ψηφιακού αισθητήρα μας. Σε αρκετά από τα θέματα που μας βοηθάνε να δώσουμε λύσεις οι αρχιτεκτονικοί φακοί μας δίνουν λύσεις και τα προγράμματα ψηφιακής επεξεργασίας.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Χειροκίνητη Λειτουργία Έκθεσης Μ

Η χειροκίνητη λειτουργία της φωτογραφικής μηχανής

Την χειροκίνητη λειτουργία στην φωτογραφική μηχανή την ονομάζουμε στα αγγλικά και στην διεθνή γλώσσα της φωτογραφίας manual και για αυτό συμβολίζεται επάνω σε όλες τις φωτογραφικές μηχανές με το γράμμα M. Όταν επιλέγουμε αυτή την λειτουργία της φωτογραφικής μηχανής ο φωτογράφος έχει τον απόλυτο έλεγχο της φωτογραφικής μηχανής όσο αφορά τους παράγοντες που καθορίζουν την έκθεση. Δηλαδή ο φωτογράφος ρυθμίζει χειροκίνητα και επιλέγει αυτός τις αξίες για τις ταχύτητες του φωτοφράχτη (κλείστρου), το άνοιγμα του διαφράγματος του φακού (f), και την ευαισθησία του ψηφιακού αισθητήρα σε ISO.

Η πρώτη από τις συνήθως 4 επιλογές χειροκίνητης λειτουργίας στην φωτογραφική μηχανή είναι η M

Οι περισσότερες φωτογραφικές μηχανές διαθέτουν την επιλογή της ρύθμισης με αυτόματο τρόπο της ευαισθησίας ( AUTO ISO) στην χειροκίνητη λειτουργία της φωτογραφικής μηχανής. Αν και είναι κάτι το οποίο δεν προτείνω στους μαθητές μου είναι μια λειτουργία που όπως και άλλες αντίστοιχες λειτουργίες της φωτογραφικής μηχανής ο σκοπός τους είναι να κάνουν την διαδικασία της έκθεσης ποιο εύκολη και γρήγορη για τον φωτογράφο.

Η χειροκίνητη έκθεση είναι η απόλυτη επιλογή για τον φωτογράφο που θέλει να ελέγχει το φωτογραφικό του αποτέλεσμα  πλήρως, επιλέγοντας τον σωστό την κάθε φορά συνδυασμό ευαισθησίας, διαφράγματος και ταχύτητας. Η χειροκίνητη έκθεση Μ είναι μια από τις 4 επιλογές στην φωτογραφική μηχανή που επιτρέπουν στον φωτογράφο να παρεμβαίνει στις ρυθμίσεις της φωτογραφικής μηχανής όσο αφορά την έκθεση, το φως δηλαδή που θα περάσει στον ψηφιακό του αισθητήρα.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Το φωτογραφικό στοπ

Φωτογραφικό στοπ

Ο όρος στοπ είναι εδώ και δεκαετίες ένας καθιερωμένος όρος στην φωτογραφική γλώσσα. Είναι ένας απλός όρος που έχει δημιουργηθεί για να μας βοηθήσει να συνεννοούμαστε σε ζητήματα που αφορούν την φωτογραφική έκθεση (E ή Ev) και στην σχέση που έχουν μεταξύ τους οι παράγοντες που επηρεάζουν την έκθεση, το φως, η ευαισθησία (ISO), η ταχύτητα και το διάφραγμα. Στην αγγλική γλώσσα έχουμε συνηθίσει να ακούμε συνήθως για f-stop που αφορά το διάφραγμα, αλλά ο όρος στοπ στην φωτογραφία αναφέρεται σε όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την φωτογραφική έκθεση.

Ένα stop (1) στην φωτογραφία ονομάζουμε οποιαδήποτε αλλαγή στις ρυθμίσεις κάνουμε και είτε διπλασιάζουμε (+1 στοπ), είτε υποδιπλασιάζουμε (-1 στοπ), το φως που πέφτει στο φιλμ ή στον αισθητήρα της φωτογραφικής μας μηχανής. Υπό αυτή την έννοια μπορούν να υπάρξουν αλλαγές που είναι μεγαλύτερες του ενός στοπ. Για παράδειγμα ,+2,+3,+4 στοπ ή μεγαλύτερες που 4πλασιάζουν,8πλασιάζουν,16πλασιάζουν ή γενικότερα πολλαπλασιάζουν το φως ή αλλαγές που μειώνουν το φως περισσότερο από ένα stop -2,-3,-4 και ακόμη περισσότερο με αποτέλεσμα την μείωση του φωτός στο 1/4,1/8,1/16 ή ακόμη λιγότερο.

 

Με τις εξαιρετικές δυνατότητες ρυθμίσεων που μας προσφέρουν οι σύγχρονες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές μπορούμε να κάνουμε αλλαγές 1/3 του στοπ σε κάθε ρύθμιση της μηχανής και αυτό είναι κυρίως που έχει δημιουργήσει την σύγχυση καθώς στις παλιότερες αναλογικές μηχανές κάθε σταμάτημα των κουμπιών στις ρυθμίσεις της μηχανής στον επιλογέα της ταχύτητας και στον επιλογέα του διαφράγματος ήταν ένα ολόκληρο stop (σπανιότερα 1/2). Εκτός όμως από τις βασικές ρυθμίσεις της μηχανής (ΙSO,Ταχύτητα, Διάφραγμα) και αρκετές άλλες ορίζονται σε διαφορές stop. Για παράδειγμα η αντιστάθμιση της έκθεσης (+/-) ρυθμίζεται σε stop, ότι έχει να κάνει με το φλας ρυθμίζεται σε stop, ότι έχει να κάνει με το κάθε είδους bracketing ρυθμίζεται σε stop, το HDR πάλι σε stop ρυθμίζεται και φυσικά οι ενδείξεις του φωτόμετρου αντιστοιχούν πάντα σε stop. Γενικά ότι έχει να κάνει με την υποέκθεση και την υπερέκθεση, οποιαδήποτε διαφορά στην έκθεση στην φωτογραφία (ο ίδιος ο λογάριθμος της έκθεσης, το εύρος έκθεσης και το δυναμικό εύρος έκθεσης των αισθητήρων, τα πάντα), αναφέρονται σε stop.

Τα στοπ της ευαισθησίας  σε ολόκληρα, τρίτα (1/3) και μισά (1/2)

Πιο πάνω είδαμε αναλυτικούς πίνακες σε διαφορές ολόκληρου, μισού και ενός τρίτου του στοπ για το διάφραγμα και το ISO. Παρακάτω  σας παραθέσω πίνακες ρυθμίσεων στην ευαισθησία, στην ταχύτητα και στο διάφραγμα που έχουν διαφορές μεταξύ τους ένα stop. Είναι αυτές οι ρυθμίσεις που πιστεύω ότι ο φωτογράφος πρέπει να τις ξέρει απέξω, ώστε να μπορεί τουλάχιστον γρήγορα και χωρίς να μπερδεύεται να βρίσκει διαφορές ολόκληρων stop στην αμοιβαιότητα, στην αντιστάθμιση και σε οποιαδήποτε άλλη ρύθμιση θέλει να κάνει στις λήψεις του.

Πίνακας ρυθμίσεων της ευαισθησίας (ISO) σε διαφορές ολόκληρων στοπ

25 Από εδώ ξεκινούσαν συνήθως τα φιλμ της παλιάς εποχής

50

100

200

400

800

1600

3200

6400

12500 ή 12800

25000 ή 25800

50000 ή 51200

100000 ή 102400

200000 ή 204800

400000 ή 409600

Τα “ή” αφορούν διάφορους τύπους DSLR για να καλύψουμε κάθε περίπτωση

Πίνακας ρυθμίσεων της ταχύτητας του φωτοφράχτη (κλείστρου) σε διαφορές ολόκληρων στοπ

30”

15”

8”

4”

2”

1”

1/2

1/4

1/8

1/15

1/30

1/60

1/125

1/250

1/500

1/1000

1/2000

1/4000

1/8000

1/16000

όπως βλέπετε υπάρχει ένα πρόβλημα σε ένα δύο σημεία αλλά τα έχουμε αλλάξει για την “στρογγυλοποίηση” των αριθμών (από τα 15” στο 8” αντί στο 7,5” το ίδιο στα 1/8-1/15 και στο 1/60 και 1/125)

Πίνακας των ρυθμίσεων του διαφράγματος στους φωτογραφικούς φακούς σε διαφορές ολόκληρων στοπ που ονομάζονται και f-stop

1

1,4

2

2,8

4

5,6

8

11

16

22

32

45

64 (από αυτό το διάφραγμα πήρε το όνομα του το περίφημο γκρουπ φωτογράφων f64)

Αυτά είναι αυτά διαφράγματα που συναντάμε συνήθως. Έχουν υπάρξει και υπάρχουν και φακοί στην ιστορία της φωτογραφίας με πιο κλειστά και πιο ανοιχτά.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Ζωνικό Σύστημα – Προαπεικόνιση ή Προεικόνιση

Εισαγωγή στο ζωνικό σύστημα του Ansel Adams

Το Ζωνικό σύστημα είναι μια εξαιρετική μέθοδος για την μελέτη της φωτομέτρησης. Το ζωνικό σύστημα συστηματοποίησε την εποχή της αναλογικής φωτογραφίας την κοινή εμπειρία των φωτογράφων που μπορούσε κάποιος να την συνοψίσει στο φωτογραφίζω για τα λευκά και εμφανίζω για τα μαύρα. O άνθρωπος που συστηματοποίησε την θεωρία και την πρακτική του ζωνικού συστήματος είναι ο μεγάλος δάσκαλος της φωτογραφίας Ansel Adams και τα έχει παρουσιάσει στα βιβλία του The Camera, The negative και The print.

Οι ζώνες τονικότητας του ζωνικού συστήματος του Ansel Adams

O Ansel Adams την εποχή του ξεκίνησε να διδάσκει οργάνωσε μέσα στο μυαλό του τη συγκεκριμένη μέθοδο μελέτης και αξιοποίησης της φωτομέτρησης. Για ξεκίνημα ο Ansel Adams χώρισε τον κόσμο σε τονικότητες του γκρι που τις ονόμασε ζώνες τονικότητας και τις χαρακτήρισε με τους λατινικούς αριθμούς. Η ζώνη 5 είναι η ζώνη τόνος του γκρι που μας δίνει το οποιοδήποτε φωτόμετρο. Οι ζώνες 4, 3, 2, 1 και 0 είναι οι ζώνες με 1, 2, 3, 4 και 5 στοπ διαφορά πιο σκοτεινές από την ζώνη 5 και οι ζώνες 6, 7, 8, 9 και 10 με 1, 2 , 3, 4 και 5 στοπ διαφορά πιο φωτεινές από την ζώνη 5. Με αυτό τον τρόπο έχουμε όλες τις τονικότητες που μπορούσαν να καταγράψουν τα ασπρόμαυρα φωτογραφικά υλικά εκείνη την εποχή.

Στο ζωνικό σύστημα οι ζώνες 3-7 είναι οι ζώνες πλήρους υφής, ενώ οι ζώνες 2-8 οι ζώνες υφής. Η ζώνη 0 για το ζωνικό σύστημα είναι το μαύρο που μπορεί να αποδώσει το οποιοδήποτε χαρτί θα τυπώσουμε μια φωτογραφία. Η ζώνη 10 είναι το καθαρό άσπρο του χαρτιού που θα τυπώσουμε επίσης την φωτογραφία μας, δηλαδή τα περιθώρια. Οι ζώνες 1 και 9 δεν είναι βέβαια το άσπρο και το μαύρο, αλλά είναι ζώνες που υπάρχει μια μικρή διάφορά στην τονικότητα αλλά χωρίς να έχουμε την οποιαδήποτε πληροφορία για τα αντικείμενα που καταγράφονται σε αυτές τις ζώνες. Η πρώτη πληροφορία στα σκούρα σημεία της εικόνας έρχεται στην ζώνη 2 και το ίδιο ακριβώς συμβαίνει στα φωτεινά σημεία της εικόνας στην ζώνη 8.

To ζωνικό σύστημα μπορεί να μην έχει την ίδια χρησιμότητα όπως την εποχή των ασπρόμαυρων φιλμ, αλλά είναι πολύ χρήσιμο και την εποχή της ψηφιακής φωτογραφίας, παρόλο που το εύρος τονικότητας του ψηφιακού αισθητήρα είναι πολύ μεγαλύτερο, για την τεχνική της προ απεικόνισης ή προεικόνισης.

Οι ζώνες από την 3 μέχρι την 7 περιλαμβάνουν όλη την σημαντική  πληροφορία της εικόνας

Η προαπεικόνιση  ή προεικόνιση  ή προοπτικοποίηση πραγματικά δεν ξέρω ποιος θα ήταν ο σωστότερος τρόπος να μεταφραστεί ο όρος previsualization όπως τον χρησιμοποίησε ο ο Ansel Adams, γιατί είναι και μια τεχνική στον κινηματογράφο.  Ο φωτογράφος μελετάει την σκηνή που θέλει να φωτογραφίσει και τις διάφορες τονικές περιοχές της με ένα σημειακό φωτόμετρο (που διαθέτουν πλέον όλες οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές) και αποφασίζει από πριν σε ποια τονικότητα/ζώνη θα τοποθετήσει αυτά που τον ενδιαφέρουν μέσα στην φωτογραφία, κάνοντας την αντίστοιχη υπερέκθεση ή υποέκθεση.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Αυτόματη Βελτίωση του Φωτισμού στη Φωτογραφία

Επιλογή αυτόματης βελτίωσης του φωτισμού στο μενού των σύγχρονων ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών

Παρά το εξαιρετικό εύρος έκθεσης οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές μας προσφέρουν και μερικές δυνατότητες παραπάνω όσο αφορά τον έλεγχο της τελικής εικόνας και των τόνων της φωτεινότητας που θα αποδοθούν στις διάφορες περιοχές της φωτογραφίας μας. Μια από αυτές τις δυνατότητες είναι η αυτόματη βελτίωση του φωτισμού ειδικά στις λεπτομέρειες στις φωτεινές και στις σκιερές περιοχές. Αυτή η επιλογή υπάρχει στο μενού των φωτογραφικών μας μηχανών και η κάθε εταιρεία της έχει δώσει το δικό της όνομα. Η Canon την ονομάζει Auto Lighting Optimizer, η Nikon Active D-Lighting, ενώ η Sony Dynamic Range Optimizer (DRO).

Επιλογές αυτόματης βελτίωσης φωτισμού στο μενού μιας Nikon

Όλες αυτές οι ρυθμίσεις που υπάρχουν στο μενού λήψης των ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών, αλλά αρκετές φορές και στο μενού επεξεργασίας δεν έχουν άλλο σκοπό παρά να διατηρήσουν την λεπτομέρεια στις σκιερές και στις φωτεινές περιοχές και να προσδώσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη φυσικότητα στις τονικότητες της κάθε φωτογραφίας. Ανάλογα με το μοντέλο της μηχανής σας την Αυτόματη Βελτίωση του Φωτισμού όπως και να την ονομάζει ο κατασκευαστής της μηχανής σας μπορείτε να την ενεργοποιήσετε ή όχι. Ενώ σε αρκετά ακριβότερα μοντέλα μπορείτε να κάνετε περαιτέρω παραμετροποίηση ρυθμίζοντας την δύναμη της βελτίωσης ανάλογα με τις συνθήκες του φωτισμού. Η επιλογή κανονικό (normal) είναι αρκετή για τις περισσότερες φωτογραφικές περιπτώσεις. Θα απενεργοποιήσετε την επιλογή της Αυτόματη Βελτίωση του Φωτισμού όταν θέλετε να φωτογραφήσετε σκηνές μεγάλης αντίθεσης (κοντράστ) και όταν στη φωτογραφία σας περιλαμβάνονται ισχυρές πηγές φωτισμού όπως δυνατές λάμπες, ο Ήλιος η το Φεγγάρι.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.