Category Archives: Ιστορία της Φωτογραφίας

Άρθρα σχετικά με την ιστορία της Φωτογραφίας

Δημήτρης Παπαδήμος Φωτογράφος

Δημήτρης Παπαδήμος Ταξιδιώτης Φωτογράφος

O Δημήτρης Παπαδήμος με την Rolleiflex του

Ο Δημήτρης Παπαδήμος  (1918-1994) είναι ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες φωτογράφους, αλλά δυστυχώς το έργο του δεν είναι ιδιαίτερα γνωστό. Γεννήθηκε στο Κάιρο της Αιγύπτου και ασχολήθηκε εκτός από την φωτογραφία και με τον κινηματογράφο κυρίως σαν βοηθός παραγωγής σε διεθνείς παραγωγές. Η φωτογραφική του καριέρα μπορεί να χωριστεί σε 3 περιόδους. Η πρώτη περίοδος είναι μέχρι το 1945 που υπήρξε στρατιωτικός φωτογράφος των ελληνικών δυνάμεων της μέσης ανατολής  και εργάζονταν στο γραφείο τύπου της εξόριστης ελληνικής κυβέρνησης . Σε αυτή την περίοδο φωτογράφισε και τα Δεκεμβριανά.

Φωτογραφίες Δημήτρης Παπαδήμος

Αμέσως μετά την λήξη του πολέμου ξεκινάει μια καινούργια περίοδος 1945-1956 με πολλά ταξίδια στην Μεσόγειο, στην Μέση Ανατολή και την Αίγυπτο σε συνεργασία με σπουδαίους συγγραφείς. Αυτό το διάστημα εργάστηκε σαν φωτογράφος και βοηθός παραγωγής για τον κινηματογράφο. Από το 1956 που εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα  ξεκινάει η τρίτη και για μένα η πιο δημιουργική του περίοδος που σε συνεργασία με Ελληνικά περιοδικά και με οργανισμούς όπως ο ΕΟΤ και το Μουσείο Ελληνικής Λαϊκής Τέχνης, φωτογράφισε συστηματικά την Ελλάδα μέχρι το 1980. Από αυτή την περίοδο εκδόθηκε το πρώτο γνωστό φωτογραφικό λεύκωμα του το 1974 με επανέκδοση το 1981. “Η Ελλάδα που φεύγει”., όπου πρωτοείδα φωτογραφίες του. Την δεκαετία του 90 το αρχείο του πέρασε στον Ε.Λ.Ι.Α. και περιλαμβάνει 65000 φωτογραφίες. Το  2011 είχαμε μια σπουδαία έκδοση από το Μορφωτικό ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας, το λεύκωμα “Δημήτρης Παπαδήμος. Ταξιδιώτης φωτογράφος”.

Φωτογραφίες Δημήτρης Παπαδήμος

Αυτό το άρθρο ήταν η αιτία να  έρθει σε επικοινωνία μαζί μου ο γιός του Δημήτρη Παπαδήμου, ο κος Ιωάννης Δ. Παπαδήμος. Γεγονός που με συγκίνησε ιδιαίτερα.  Μου ανέφερε ότι ο ιστοχώρος  https://www.dimitripapadimos.gr/ είναι μια προσπάθεια προβολής του έργου του πατέρα του που κάνει εντελώς μόνος του, χωρίς την υποστήριξη κάποιου οργανισμού,  οπότε είναι δικαιολογημένη η  κάπως φτωχή παρουσίαση. Την  λέω φτωχή  μιας και πιστεύω ότι στον Δημήτρη Παπαδήμο σαν έναν από τους σπουδαιότερους Έλληνες φωτογράφους, άξιζε κάτι πολύ καλύτερο

Εξακολουθώ να πιστεύω ότι θα έπρεπε να υπάρχει ένας ιστοχώρος αντίστοιχος με αυτούς που υπάρχουν για τους μεγάλους φωτογράφους στο εξωτερικό. Γιατί καλές είναι οι εκδόσεις και τα λευκώματα, αλλά πρώτον έχουν τον περιορισμό του μεγέθους και του αριθμού των σελίδων και δεύτερον συνήθως είναι πανάκριβα και ειδικά οι νέοι άνθρωποι είναι δύσκολο ή αδύνατο να τα αποκτήσουν (μιλάω κυρίως για τους σπουδαστές της φωτογραφίας). Την λύση για να γίνει γνωστό το έργο του Δημήτρη Παπαδήμου θα έδινε ένας ιστοχώρος με πολλές φωτογραφίες σε μεγάλη ανάλυση και μιας και στο αρχείο του περιλαμβάνεται και η αλληλογραφία του με σπουδαίους συγγραφείς που συνεργάστηκε, πιστεύω ότι θα είχε ενδιαφέρον να δούμε κάποιες από αυτές τις επιστολές δημοσιευμένες.

Φωτογραφία Δημήτρης Παπαδήμος

Το Φωτογραφικό λεύκωμα “Δημήτρης Παπαδήμος. Ταξιδιώτης φωτογράφος”

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Η Νταϊάν Άρμπους με την φωτογραφική της μηχανή

Η Νταϊάν Άρμπους (Diane Arbus) με διοπτική ρεφλέξ  (με καθρέπτη)

Στην σημερινή φωτογράφο με την φωτογραφική της μηχανή σας παρουσιάζω την Νταϊάν Άρμπους ( 1923 – 1971). Η Diane Arbus  ήταν Αμερικανίδα φωτογράφος.  Συμμετείχε στην έκθεση ορόσημο για την ιστορία της φωτογραφίας  “New Documents ” του ΜΟΜΑ to 1967, μαζί με άλλους 2 νέους και άγνωστους φωτογράφους τότε,  τους Lee Friedlander και Garry Winogrand.  Ήταν η πρώτη γυναίκα φωτογράφος που πήρε μέρος στην μπιενάλε της Βενετίας. Αυτοκτόνησε το 1971. Το 1972 εκδόθηκε ένα από σπουδαιότερα φωτογραφικά λευκώματα με φωτογραφίες της,  το Diane Arbus: An Aperture Monograph. Έμεινε γνωστή για φωτογραφίες ανθρώπων του περιθωρίου και της νύχτας (Περισσότερα στο άρθρο μου για την Diane Arbus ).

Η Diane Arbus  με  Mamiya C33 Professional

H φωτογραφική μηχανή που κρατάει σε αυτή την φωτογραφία η Diane Arbus είναι μια διοπτική με καθρέπτη της σειράς C της Mamiya συγκεκριμένα η Mamiya C33 Professional που κατασκευάζονταν από το 1965 μέχρι το 1969. Από το 1962 η Arbus είχε αντικαταστήσει την 35mm Nikon της με μια Rolleiflex, αλλά την κέρδισε από το 1964 η σειρά C μεσαίου φορμά της Mamiya με τους εναλλακτικούς φακούς και την δυνατότητα κοντινής εστίασης. Σας παρουσιάζω μια όχι και τόσο γνωστή φωτογραφία της Diane Arbus που απεικονίζει την συγγραφέα Susan Sontag με τον γιό της David το 1965 στην Νέα Υόρκη. Φωτογραφία τραβηγμένη πιθανότατα με την  Mamiya C33 Professional.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

 

Ο Γιουσούφ Καρς με τη φωτογραφική του μηχανή

Ο Γιουσούφ Καρς (Yousuf Karsh) με φωτογραφική μηχανή στούντιο

Με την σημερινή ανάρτηση ξεκινάει μια καινούργια στήλη όπου θα παρουσιάζω  φωτογράφους μαζί με τις φωτογραφικές τους μηχανές. Είναι ένα αίτημα αρκετών φίλων ειδικά από το facebook που μου ζήτησαν εκτός από τις φωτογραφίες των φωτογράφων με τις φωτογραφικές τους μηχανές να γράφω δύο λόγια και για τις ίδιες τις φωτογραφικές μηχανές. Αφορμή ήταν οι αναρτήσεις μου Σπουδαίοι Φωτογράφοι με τις φωτογραφικές τους μηχανές και Διάσημες και διάσημοι με μια φωτογραφική μηχανή που τις συμπληρώνω συνέχεια, αλλά πολλοί με έχουν ρωτήσει αν ξέρω ποια είναι η μηχανή που κρατάει κάποιος.

O Γιουσούφ Καρς  ήταν ένας σπουδαίος φωτογράφος πορτρέτου. Αρμένικης καταγωγής γεννήθηκε στην Τουρκία το 1908, αλλά απόκτησε καναδική υπηκοότητα.  Πέθανε το 2002. Έγινε γνωστός για τα ασπρόμαυρα πορτρέτα πολλών μεγάλων προσωπικοτήτων της εποχής του. Σε αυτή την φωτογραφία είναι μαζί με μια φωτογραφική μηχανή στούντιο (view camera) Calumet C Series 8 X 10. Οι συγκεκριμένες φωτογραφικές μηχανές ήταν μια συνηθισμένη επιλογή για τα αμερικάνικα φωτογραφικά στούντιο εκείνες τις δεκαετίες. Οι συγκεκριμένη σειρά φωτογραφικών μηχανών κατασκευάζονταν από τις αρχές του 1960 μέχρι το 1984. Σας παρουσιάζω και ένα πορτραίτο του Γιουσούφ Καρς από το 1970 που είναι πολύ πιθανό να έχει τραβηχτεί με αυτή την φωτογραφική μηχανή.

Muhammad Ali, 1970

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis. Για τα μαθήματα του fotoart μπορείτε να ρωτήσετε  και στο τηλέφωνο 6944303397.

Ο καλπασμός του Αλόγου – Eadweard Muybridge 1878

Η κίνηση του αλόγου σε διαδοχικές φωτογραφίες

Μια ακόμη  ιστορική φωτογραφία (ή μάλλον φωτογραφίες) αφορά η  σημερινή ανάρτηση. Έναςν μεγάλο σταθμό στην φωτογραφική εξερεύνηση της κίνησης. Ο φωτογράφος που την  τράβηξε είναι ο Eadweard Muybridge που οι μελέτες του για την κίνηση των ζώων και των ανθρώπων οδήγησαν στην κινούμενη εικόνα και σε μια συσκευή που αναπαρήγαγε αυτή την κίνηση το ζωοτρόπιο, ένα ακόμη βήμα πριν την εφεύρεση του κινηματογράφου.

The Horse in Motion 1878

Ας έρθουμε όμως στην σημερινή φωτογραφία. Το 1878 ο πάμπλουτος  πρώην κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Leland Stanford που λάτρευε τα άλογα, πίστευε ότι υπάρχει κάποια στιγμή που όταν το άλογο τρέχει ή καλπάζει, όπου και τα 4 πόδια του βρίσκονται στον αέρα. Ζήτησε από τον Eadweard Muybridge να αποδείξει φωτογραφικά αυτή του την γνώμη και του παρείχε τα χρήματα και τα μέσα που χρειάστηκε.

Η επίδειξη έγινε με την παρουσία δημοσιογράφων στο κτήμα του Leland Stanford  με τον Eadweard Muybridge να στήνει 12 φωτογραφικές μηχανές και μια κατασκευή με σκοινιά  που απελευθέρωνε διαδοχικά τους 12  φωτοφράχτες. Οι φωτογραφίες τυπώθηκαν επιτόπου και ο Leland Stanford   είχε την απόδειξη του. Όντως το άλογο σε κάποια στιγμή του καλπασμού του βρίσκεται εντελώς στον αέρα. Αυτό που δύσκολα διακρίνει κανείς με γυμνό μάτι αποκαλύφθηκε χάρη στην φωτογραφία

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

O Θικ Κουάνγκ Ντουκ φλέγεται στην στάση του Λωτού 1963

Η ιστορική φωτογραφία του Malcolm Browne από το Βιετνάμ

Το 1963 ο  Νγκο Ντιν Ντιέμ,  ο τότε  λαομίσητος πρόεδρος του νότιου Βιετνάμ  είχε επιδοθεί σε ένα ανελέητο κυνήγι εναντίον του Βουδισμού και υπέρ της καθολικής εκκλησίας. Στα πλαίσια των συχνών διαμαρτυριών και των κινητοποιήσεων των βουδιστών το πρωί της 11 Ιουνίου του 1963, σε ένα κεντρικό σημείο της πρωτεύουσας  Σαϊγκόν ο Θικ Κουάνγκ Ντουκ (Thích Quảng Đức)  κατέβηκε με 2 ακόμη βουδιστές μοναχούς από ένα αυτοκίνητο. Ο ένας μοναχός τοποθέτησε ένα μαξιλάρι στο οποίο κάθισε ο Θικ Κουάνγκ Ντουκ   και άρχισε να διαλογίζεται.  Ο άλλος μοναχός εβγαλε ένα μεγάλο μπιτόνι με βενζίνη  από το αυτοκίνητο και άρχισε να περιλούζει τον Θικ Κουάνγκ Ντουκ  με την βενζίνη στάθηκε λίγο  πιο μακριά, άναψε ένα σπίρτο, και το πέταξε στην βενζίνη.  Αμέσως ο Θικ Κουάνγκ Ντουκ   άρχισε να καίγεται αλλά παρέμεινε σε αυτή την στάση του Λωτού  ατάραχος μέχρι που το σώμα του έγειρε καμένο έπειτα από μερικά λεπτά. Είναι μια από τις συγκλονιστικότερες στιγμές που έχω δει να καταγράφει η φωτογραφία.

Την πιο διάσημη φωτογραφία από την πράξη του Θικ Κουάνγκ Ντουκ   την τράβηξε  ο Malcolm Browne φωτογράφος του Associated Press (AP) που βρίσκονταν στο Βιετνάμ για να καλύψει τις διαμαρτυρίες των Βουδιστών. Αυτή η φωτογραφία του πρόσφερε το βραβείο World Press Photo εκείνη την χρονιά, το βραβείο Πούλιτζερ την επόμενη το 1964, αλλά μια σειρά από βραβεύσεις και προτάσεις για δουλειά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Αμερικάνοι είχαν ήδη εμπλακεί στο Βιετνάμ σε ένα πόλεμο που η κορύφωση του θα έρχονταν δύο χρόνια μετά και θα οδηγούσε στην ήττα τους το 1973. Αυτοί είχαν στηρίξει τον ανδρείκελο πρόεδρο Νγκο Ντιν Ντιέμ.  Αυτό επεισόδιο μπορεί να μην είχε σχέση με τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα των Βιετναμέζων, αλλά επέδρασε στην διεθνή κοινή γνώμη με απίστευτο τρόπο στρέφοντας την προσοχή στις αθλιότητες που έκαναν στο Βιετνάμ οι Γάλλοι για πολλά χρόνια και στην συνέχεια οι Αμερικάνοι. Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος Τζον Κέννεντι , που κατά την διάρκεια της θητείας του έγιναν τα γεγονότα, θεωρούσε πως  καμιά φωτογραφία στην ιστορία δεν προκάλεσε τόσο έντονα συναισθήματα στο παγκόσμιο κοινό όσο η συγκεκριμένη.  Βέβαια αυτή του η διαπίστωση δεν τον  έκανε να σταματήσει τον πόλεμο του Βιετνάμ, αν και δολοφονήθηκε τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Η Φωτογραφία μιας Φωτογραφίας, 1989

Richard Prince – Untitled (cowboy)

Για την σημερινή ιστορία μιας φωτογραφίας πρέπει να σας αναφέρω πρώτα από όλα το πλαίσιο της εποχής που ήταν λίγο διαφορετικό από το σημερινό. Οι διαφημίσεις της συγκεκριμένης μάρκας τσιγάρων υπήρχαν παντού, μιας και επιτρέπονταν οι διαφημίσεις των τσιγάρων. Κι όταν λέμε παντού αυτό είναι κυριολεκτικό. Τηλεόραση, εφημερίδες, περιοδικά, γιγαντοαφίσες και στις διαφημίσεις πριν από τις ταινίες στον κινηματογράφο (όπου τις περισσότερες φορές ο άντρας  ήρωας της διαφήμισης κατάφερνε κάτι σημαντικό και βέβαια έπεφτε το σχετικό χειροκρότημα).  Ο Richard Prince απλώς φωτογράφισε ένα τμήμα μιας διαφήμισης από ένα περιοδικό και το παρουσίασε (μαζί με άλλες αντίστοιχες αντιγραφές), σαν αυτόνομο καλλιτεχνικό έργο.

Το έργο τουRichard Prince,  Untitled (cowboy) του 1989

Η πρακτική της “οικειοποίησης”  στην τέχνη, όπως και αυτή της “επαναχρησιμοποίησης” δεν ήταν  κάτι καινούργιο στην τέχνη. Το 1989 είχαν περάσει άλλωστε 62 χρόνια από την “Κρήνη” του Marcel Duchamp. Η διαφορά μάλλον ήταν η μεγάλη δημοσιότητα της συγκεκριμένης σειράς του Richard Prince.  Εννοείται ότι έπαιξε ρόλο ότι ο Richard Prince ήταν συνεργάτης του περιοδικού TIME,  οι μηνύσεις  που δέχτηκε σε σχέση με τα πνευματικά δικαιώματα και την πρακτική του που τις περισσότερες τις κέρδισε (πράγμα που συνέχισε να συμβαίνει και με αντίστοιχες δουλειές που έκανε τα επόμενα χρόνια), αλλά έπαιξε βέβαια σημαντικό ρόλο ότι αυτό το έργο πουλήθηκε σε μια δημοπρασία  το 2005 για 1,2 εκατομμύρια δολάρια. Μέχρι τότε ήταν η ακριβότερη φωτογραφία που είχε πουληθεί ποτέ. Καθόλου άσχημα για μια αντιγραφή από μια σελίδα περιοδικού.

Η πρωτότυπη διαφήμιση

Αυτές οι μικρές και μεγάλες νίκες του  Richard Prince, εκτός των άλλων, στήριξαν και με νομικό-θεωρητικό λόγο αυτή την καλλιτεχνική πρακτική  της φωτογράφισης μιας φωτογραφίας. Επίσης άνοιξαν τον διάλογο  και πρόσθεσαν  προβληματισμούς που τους  βρίσκουμε πολύ χρήσιμους σχετικά με την αυθεντικότητα, την ιδιοκτησία  και την αξία ενός  καλλιτεχνικού έργου, ειδικά στην εποχή μας, την εποχή  της ψηφιακής κοινής χρήσης των φωτογραφιών, αλλά και γενικά των έργων τέχνης.

 

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Μινιμαλισμός και Φωτογραφία

Μινιμαλιστική Φωτογραφία

Ο Μινιμαλισμός σαν μορφή τέχνης είναι ένα κίνημα που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ την δεκαετία του 60′. Σαν πρώτη έκθεση έργων του Μινιμαλισμού θεωρείται μια έκθεση του Frank Stella στο ΜΟΜΑ το 1959 ενώ για την επόμενη 20ετία έχουμε μια άνθιση του κινήματος με κύριους εκπρόσωπους τους Carl Andre, Dan Flavin, Donald Judd, Sol LeWitt, Agnes Martin και τον Robert Morris. Η ανάπτυξη του μινιμαλισμού συνδέεται και με την εννοιολογική τέχνη που άνθισε επίσης το ίδιο διάστημα. Όλες αυτές οι κινήσεις στην τέχνη αμφισβήτησαν τις υπάρχουσες δομές για την δημιουργία την διάδοση, την προώθηση και την προβολή της τέχνης. Υποστήριξαν ότι ο κόσμος της σύγχρονης τέχνης είναι ένας κόσμος ελιτίστικος που μόνο λίγοι προνομιούχοι μπορούν να απολαύσουν.

Φωτογραφία Hiroshi Sugimoto

 Βέβαια παρόλες τις θετικές επισημάνσεις των κινημάτων αυτών δεν έκαναν τίποτε άλλο παρά να ενσωματωθούν στο σύστημα το οποίο κατηγορούσαν. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρόσφεραν και αυτά τα κινήματα στην εξέλιξη της τέχνης κυρίως όσο αφορά την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ελευθερία στην καλλιτεχνική έκφραση. Η μινιμαλιστική τέχνη αναζητά την αλήθεια μέσα από έργα τέχνης που δεν προσποιούνται ότι είναι κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είναι. Χαρακτηριστική είναι η φράση του Frank Stella για τους πίνακες του που έχει μείνει ιστορική  “What you see is what you see”. Δηλαδή αυτό που βλέπεις είναι αυτό που βλέπεις.

Φωτογραφία Michael Kenna

Φωτογραφία και Μινιμαλισμός

Αν και ο Μινιμαλισμός απόρριψε  τα προηγούμενα κινήματα της τέχνης (αν και κυρίως η αντίθεση του ήταν στον αφηρημένο εξπρεσιονισμό), είναι σημαντική η επίδραση αυτών των κινημάτων στην εξέλιξη του Μινιμαλισμού. Σημαντική ήταν η έκδοση το 1962 του βιβλίου της Camilla Gray, The Great Experiment in Art: 1863-1922. Με αυτό το βιβλίο ήρθε πρώτη φορά η δύση τόσο ξεκάθαρα σε επαφή  με την ρώσικη πρωτοπορία με τις ανησυχίες των κινημάτων του Σουπρεματισμού και του κονστρουκτιβισμού και καλλιτεχνών όπως οι Tatlin,  Rodchenko και Malevich. Προσωπικά εκεί βρίσκω τις ρίζες του όποιου. Μινιμαλισμού στην Φωτογραφία. Κυρίως στο έργο του Aleksander Mikhailovich Rodchenko (1891 – 1956). Μπορούμε να βρούμε εκφράσεις του μινιμαλισμού στην φωτογραφία στο έργο άπειρων φωτογράφων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι Φωτογράφοι ήταν Μινιμαλιστές φωτογράφοι  ή ήταν ενταγμένοι σε αυτό το κίνημα. Ακόμη περισσότερο καθώς ο Μινιμαλισμός ποτέ δεν έγινε ένα διακριτό κίνημα στην φωτογραφία (όπως ας πούμε έγινε με τον φουτουρισμό, παρόλο που κι αυτός δεν μακροημέρευσε).

Φωτογραφία Edward Weston (1886-1958)

Σήμερα ο όρος Μινιμαλισμός έχει αποκτήσει ξανά μια σχετική δημοτικότητα κυρίως χάρη στο κίνημα που προτείνει τον Μινιμαλισμό σαν τρόπο ζωής σε αντίθεση με τον καταναλωτισμό. Όμως δυστυχώς στην τέχνη ο Μινιμαλισμός είναι ένα συγκεκριμένο κίνημα που δεν έχει σχέση μόνο με την απλότητα που πιστεύουν οι περισσότεροι καθώς τα συγχέουν λίγο τους όρους αυτούς μέσα στο μυαλό τους. Ο μινιμαλισμός παραμένει για τους φωτογράφους μια ακόμη προίκα μέσα από τα κινήματα της τέχνης που κυρίως έχουν να κάνουν με την αμφισβήτηση του όποιου κατεστημένου και της μεγαλύτερης δυνατής ελευθερίας στην καλλιτεχνική έκφραση. Είναι σίγουρο ότι ο όρος Μινιμαλισμός θα μας απασχολήσει και στο μέλλον. Βλέπω φωτογραφικά forum θα δημιουργούνται και μαθήματα  φωτογραφίας να προτείνονται για την “Μινιμαλιστική Φωτογραφία”  υποτίθεται,  όταν δεν μπορούν καλά-καλά να την ορίσουν, όπως δεν μπορούν και να καθορίσουν το ιστορικό της πλαίσιο.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

 

Richard Avedon, η Dovima με τους ελέφαντες

Φωτογραφία μόδας της νέας εποχής

Το Αύγουστο του 1955 ο Richard Avedon τράβηξε αυτή την φωτογραφία για λογαριασμό του περιοδικού μόδας Harpers Bazaar. Η τοποθεσία ήταν το τσίρκο  Cirque d’hiver στο Παρίσι.  Το μοντέλο ήταν  η Dovima, το πρώτο μοντέλο στη ιστορία της μόδας που την αποκαλούσαν με ψευδώνυμο που αποτελούνταν από μια λέξη που είχε σχηματιστεί από τις πρώτες συλλαβές των ονομάτων της.

H Dovima και οι Ελέφαντες  1955

Μπορούμε να την χαρακτηρίσουμε σαν την φωτογραφία μιας νέας εποχής.  Γιατί ενώ και το μοντέλο και ο φωτογράφος είναι ήδη διάσημοι, ο Avedon ακόμη δεν μπορεί  να επιβάλλει  πλήρως τις επιλογές του και την άποψη του για την φωτογραφία μόδας. Δηλαδή να ακολουθήσει τα βήματα του μεγάλου δασκάλου (όλοι οι φωτογράφοι μόδας είμαστε παιδιά του θα πει ο Avedon σε μια συνέντευξη) Martin Munkacsi.  Αυτό θα συμβεί αργότερα το 1962 με την μετακίνηση του στην VOGUE. Η υψηλή μόδα τότε ακριβώς αρχίζει  να μετασχηματίζεται σε μαζική ψυχαγωγία. Επίσης  είναι σπουδαία συγκυρία ότι το φόρεμα που φοράει η Dovima είναι το πρώτο που σχεδίασε ο νεαρός  Yves Saint Laurent  (19 χρόνων) για τον οίκο Dior.

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Martin Munkacsi – Μάρτιν Μουνκάσι 1896-1963

Martin Munkacsi – Μάρτιν Μουνκάσι Φωτογράφος

Ο Μάρτιν Μουνκάσι (Martin Munkácsi 1896-1963) γεννήθηκε ως  Mermelstein Márton αλλά μιας και η ζωή για τους εβραίους ήταν δύσκολη στην Ουγγαρία την δεκαετία του 20′ άλλαξε το όνομα του. Η καριέρα του σαν δημοσιογράφος ειδικά αθλητικών γεγονότων τον οδήγησε να αποφασίσει να τραβάει και τις φωτογραφίες μόνος του. Αυτό τον έσπρωξε να βρει ευφυείς τρόπος να φωτογραφίζει ανθρώπους σε κίνηση.  Άλλωστε ήταν τα πρώτα χρόνια του ουσιαστικού φωτορεπορτάζ.  Μερικές φωτογραφίες που τράβηξε τυχαία και βοήθησαν να διαλευκανθεί  ένας φόνος του έδωσαν την φήμη ώστε να διεκδικήσει μια διεθνή καριέρα και μια μόνιμη θέση στο γερμανικό εικογραφημένο περιοδικό Berliner Illustrirte Zeitung και στο γερμανικό περιοδικό μόδας Die Dame.  Η πρώτη φωτογραφία που δημοσιεύθηκε στην Γερμανία ήταν ενός μιας μοτοσυκλέτας μαζί με τον αναβάτη της την στιγμή που πετάει νερά-λάσπες. Ενώ μια από τις επόμενες ήταν η περίφημη μοτοσυκλέτα που τρέχει σε έναν αγώνα με 100 χιλιόμετρα την ώρα

Παρόλο που εκείνη την περίοδο έκανε πολλά ταξίδια και είδε τις  φωτογραφίες του να αναδημοσιεύονται σε πολλά ευρωπαϊκά περιοδικά και φωτογραφίες η θέση του στο περιοδικό Berliner Illustrirte Zeitung και στην Γερμανία είχε ξεκινήσει να είναι επισφαλής καθώς είχε ξεκινήσει η άνοδος των ναζί στην εξουσία. Έτσι άρπαξε την ευκαιρία μιας πρότασης από το περιοδικό μόδας Harper’s Bazaar και μετανάστευσε στην Αμερική. Στο ίδιο περιοδικό είχε τραβήξει μια σειρά φωτογραφιών πραγματικά πρωτοποριακών που είχαν προκαλέσει αίσθηση με το μοντέλο Lucille Brokaw να είναι σε κίνηση για πρώτη φορά σε φωτογραφίες μόδας.

Οι φωτογραφίες του διαμόρφωσαν ένα εντελώς διαφορετικό ύφος στις φωτογραφίσεις μόδας αλλά και στις φωτογραφίσεις πορτραίτων διασήμων. Το παρατσούκλι που του κόλλησαν εκείνη την περίοδο ήταν “The Kinetic Man”.   Εκτός από φωτογραφίες μοντέλων και ανθρώπων σε κίνηση ο  Μάρτιν ήταν ο πρώτος που δημοσίευσε γυμνό σε ένα περιοδικό ευρείας κυκλοφορίας. Ο Martin Munkacsi δούλεψε αρμονικά με την αρχισυντάκτρια που τον ανακάλυψε την Carmel Snow για αρκετά χρόνια αλλά ενώ συνδιαμόρφωσαν τις εξελίξεις  στον χώρο της μόδας και ο ίδιος πέθανε σχετικά άσημος αλλά και η Carmel Snow δεν έγινε μια διασημότητα όπως αργότερα άλλες αρχισυντάκτριες στον χώρο της μόδας.

Ο Richard Avedon που συχνά αναφέρονταν στον Μάρτιν Μουνκάσι σαν τον πατέρα της φωτογραφίας μόδας μιας και όλους τους φωτογράφους μόδας της εποχής του τους θεωρούσε παιδιά του. Έχει κάνει και αρκετές φωτογραφίσεις που θύμιζαν  το στυλ του Martin Munkacsi ως φόρο τιμής στην φωτογραφική του κληρονομιά. Για όλα αυτά θεωρώ τον Μάρτιν έναν από τους σημαντικότερους φωτογράφους στην ιστορία της φωτογραφίας. Βέβαια έχουμε και την γνωστή συνέντευξη του Henri Cartier-Bresson που έχει πει ότι βλέποντας μιας φωτογραφία του Martin Munkacsi δημοσιευμένη σε ένα περιοδικό το 1932 (την πασίγνωστή με τα γυμνά αγόρια να τρέχουν στην όχθη της λίμνης), είναι αυτή που τον έκανε να πιστέψει στην δύναμη της φωτογραφίας και τελικά να τον κάνει να ασχοληθεί σοβαρότερα μαζί της. Μόνο και μόνο που αποτέλεσε έμπνευση για τον πατριάρχη της φωτογραφίας δρόμου και της αποφασιστικής στιγμής, ο Martin Munkacsi θα έπρεπε να αναφέρεται πάνω -πάνω σε όλες τις λίστες με τους σπουδαίους δασκάλους της φωτογραφίας.

Η περίφημη φωτογραφία Three Boys at Lake Tanganyika που τράβηξε το Martin to 1929 ή το 1930

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis

Man Ray – Le Violon d’Ingres

H Kiki de Montparnasse ως βιολί σε φωτογραφία του Man Ray

Αυτή είναι η πιο γνωστή φωτογραφία του Man Ray  στο πλατύ κοινό. Η φωτογραφία με τίτλο  με τίτλο Le Violon d’Ingres, δημιουργήθηκε το 1924 και δημοσιεύθηκε στο τελευταίο ιστορικό τεύχος του  σουρεαλιστικού περιοδικού  Littérature  – που είχε διευθυντή τον αρχηγό των σουρεαλιστών André Breton-  τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς.

Ο Man Ray με το γνωστό παιγνιώδες και σουρεαλιστικό του ύφος εμπνέεται από πίνακες σαν τον Valpinçon Bather (1908)  και τον The Turkish Bath  (1862),  του  νεοκλασικιστή Γάλλου ζωγράφου Jean-Auguste-Dominique Ingres που ήταν γνωστό ότι είχε πάθος με το να παίζει βιολί εκτός από το να θέλει να είναι ο θεματοφύλακας του κλασικισμού στην ζωγραφική. Η φράση του τίτλου στα γαλλικά έφτασε να σημαίνει το χόμπι, την ερασιτεχνική ενασχόληση. Επάνω σε όλα αυτά κάνει πετυχημένα σχόλια ο Man Ran σαν ένας συνεπής  σουρεαλιστής καλλιτέχνης που ήρθε να ανατρέψει την κλασική τέχνη.

Valpinçon Bather (1908)

Φωτογραφίζει την ερωμένη του  Kiki de Montparnasse  και με ζωγραφική επέμβαση κάνει το σώμα της να θυμίζει μουσικό όργανο (σαν το βιολί του Jean-Auguste-Dominique Ingres). Προφανώς για να αντιπαραθέσει το χόμπι του ζωγράφου με το δικό του, την ενασχόληση του με την σώμα της ερωμένης του. Σε αυτή την σουρεαλιστική σύλληψη του Man Ray έχουμε άλλη μια περίπτωση που τα αρχικά έργα που έδωσαν την έμπνευση τα ξέρουν μόνο ειδικοί στην ζωγραφική,  ενώ το έργο που ενέπνευσαν έγινε γνωστότερο και πιο δημοφιλές. Για αυτό τον λόγο σας τα παραθέτω και αυτά.

The Turkish Bath  (1862)

Ο Δημήτρης Ασιθιανάκης είναι φωτογράφος, δάσκαλος φωτογραφίας και πρόεδρος του Fotoart. Μπορείτε να τον βρείτε στο Facebook Dimitrios Asithianakis