Category Archives: Ιστορία της Φωτογραφίας

Άρθρα σχετικά με την ιστορία της Φωτογραφίας

Οι πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές DSLR

Οι πρώτες DSLR

Το πολύ μακρινό 1969 (ήμουν μόλις 4 χρόνων)  οι Willard S. Boyle και George E. Smith εφηύραν την πρώτη επιτυχημένη τεχνολογία απεικόνισης χρησιμοποιώντας ένα  ψηφιακό αισθητήρα, ένα CCD (Charge-Coupled Device). Το CCD θα επέτρεπε την ταχεία ανάπτυξη της ψηφιακής φωτογραφίας. Για τη συμβολή τους στην ψηφιακή φωτογραφία ο Boyle και ο Smith πήραν  μισό βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 2009 (και άργησαν εδώ που τα λέμε), από 1/4 ο καθένας.

Οι πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές DSLR

H πρώτη ψηφιακή φωτογραφική μηχανή του 1975 με τα τρομερά  0,1 megapixel

Το 1986 ένα τμήμα της τότε τεράστιας Kodακ , η Kodak Microelectronics Technology Division, ανέπτυξε ένα αισθητήρα εικόνας CCD 1,3 MP, ο πρώτος με περισσότερα από 1 εκατομμύριο pixels. Το 1987, ο αισθητήρας αυτός ενσωματώθηκε σε ένα σώμα SLR της Canon την F-1 στην Kodak Federal Systems Division για να δημιουργήσει την πρώτη φωτογραφική μηχανή DSLR.  Αυτή η πρώτη ψηφιακή DSLR κάμερα δημιουργήθηκε για την κυβέρνηση των ΗΠΑ, όπως και άλλες τεχνολογικές εξελίξεις στην φωτογραφία που έγιναν χάρη σε παραγγελίες στρατών ή κυβερνήσεων .

Το 1991 η Kodak δημιούργησε την πρώτη εμπορική DSLR με το όνομα DCS που αργότερα ονομάστηκε DCS 100. Αυτή η πρώτη DSLR ήταν βασισμένη στην Nikon F3 και κυκλοφόρησε σε διάφορες παραλλαγές και ήταν η πρώτη που υιοθέτησε την λογική να προσαρμόζει τα ηλεκτρονικά μέρη σε ήδη υπάρχοντα αναλογικά μοντέλα της Nikon της Canon και της Sigma. Τα επόμενα 10 χρόνια η Kodak κυριάρχησε με αυτά τα υβρίδια που διέθεταν  εξαιρετικά χαρακτηριστικά, αλλά ήταν πανάκριβα (κάποια μοντέλα έφτασαν κοντά στις 40000 δολάρια).

Οι πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές DSLR

Η πρώτη DSLR για το κοινό βασισμένη στην Nikon F3

Kodak DCS 200 κυκλοφόρησε το 1993, βασισμένη στην Nikon F-801s (N8008s). Κυκλοφόρησαν και εκδόσεις μόνο για ασπρόμαυρο και μόνο για υπέρυθρο.

Kodak NC2000 series κυκλοφόρησε το 1994, βασισμένη στην Nikon F90/N90 και στην Nikon N90s

Kodak DCS 400 series κυκλοφόρησε το 1994 πάλι βασισμένη στην Nikon F90/N90 and Nikon F90s/N90s με αναβαθμισμένα χαρακτηριστικά

Kodak EOS DCS series κυκλοφόρησε το 1995, βασισμένη στην Canon EOS-1n

Kodak DCS 500 κυκλοφόρησε το 1998, βασισμένη στην  Canon EOS-1n

Kodak DCS 600 κυκλοφόρησε το 1999 βασισμένη στην Nikon F5

Οι πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές DSLR

Η Kodak DCS 760 προσπάθησε να κοντράρει την Nikon D1X αλλά δεν τα κατάφερε

Kodak DCS 700 series κυκλοφόρησε το 2001 βασισμένη στην Nikon F5

Kodak DCS Pro SLR/n κυκλοφόρησε το 2004, βασισμένη στην Nikon F80

Kodak DCS Pro SLR/c κυκλοφόρησε το 2004 βασισμένη στην Sigma SA9 αλλά με μοντούρα φωκών Canon EF.

Ήταν λογικό ότι οι μεγάλες εταιρείες φωτογραφικών δεν θα άφηναν αυτή την αγορά να τους φύγει μέσα από τα χέρια και θα δημιουργούσαν αργά η γρήγορα τις δικές τους DSLR, όπως και έγινε. Πρώτη έκανε την κίνηση της η Nikon με την D1 to 1999. Η ιστορική αυτή φωτογραφική μηχανή αμφισβήτησε την κυριαρχία της Kodak σε αυτή την αγορά με τα πανάκριβα υβρίδια που το φθηνότερο έκανε πάνω από 10000 δολάρια και με μόλις 4999 δολάρια διέθεσε στους επαγγελματίες μια φωτογραφική μηχανή που έμοιαζε με τα κορυφαία αναλογικά μοντέλα. Η Kodak είναι μια τρομερή ιστορία αποτυχίας. Μόνη της έκανε παιχνίδι και μοίραζε τα φύλλα και κατάφερε να χάσει και να πάψει να αδηγεί τις εξελίξειςμ πράγμα που έκανε για σχεδόν 120 χρόνια συνεχώς . Από τότε τα επόμενα χρόνια είχαμε πολλές πρωτιές και από πολλές εταιρείες και κανείς δεν μπορεί να φανταστεί  τι μας επιφυλάσσει το μέλλον.

Οι πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές DSLR

Η Nikon D1 του 1999, η DSLR που άλλαξε την ιστορία της φωτογραφίας

Τον Ιανουάριο του 2000 η Fuji ρίχνει και άλλο τις τιμές των DSLR με την FinePix S1 Pro να ανακοινώνεται κάτω από τα 3500 δολάρια.

Το 2001 η Canon κυκλοφορεί την πρώτη της επαγγελματική DSLR την EOS-1D με αισθητήρα 4 megapixel, ενώ πολύ γρήγορα πήρε τεράστιο κομμάτι της αγοράς κυκλοφορόντας το 2003 την 6 megapixel Canon EOS 300D SLR με ονομαστική τιμή 999 δολάρια.

To 2004 h Konica Minolta κυκλοφόρησε την Minolta Maxxum 7D, την πρώτη DSLR με σταθεροποιητή εικόνας στο σώμα, τεχνολογία που πέρασε στην Sony που εξαγόρασε την Konika Minolta

To 2008 η Nikon κυκλοφόρησε την Nikon D90, την πρώτη DSLR που τραβούσε και βίντεο .

Οι πρώτες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές DSLR

Η Nikon D90, η πρώτη DSLR που τραβούσε και βίντεο

Οι εξελίξεις στις DSLR φυσικά δεν σταμάτησαν,  συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Οι εξελίξεις τρέχουν και  οι ειδικοί θεωρούν ότι οι DSLR κάθε χρόνο θα χάνουν μερίδιο και οι πωλήσεις τους θα μειώνονται ενώ πιστεύουν ότι ανερχόμενη θα είναι μόνο η αγορά των Mirrorless, καθώς και οι κόμπακτ  θα  χάνουν μερίδια λόγω των κινητών. To 2013 υπήρξε για πρώτη φορά πτώση στις πωλήσεις των DSLR. Κάποιες εταιρείες φοβήθηκαν και αποσύρθηκαν από την συγκεκριμένη αγορά. Κάποιοι ειδικοί προέβλεψαν ότι η Nikon σε 5 χρόνια αν συνεχιστεί αυτή η τάση θα βρεθεί εκτός αγοράς. Για να δούμε θα δικαιωθούν; Το 2018 βρίσκεται μόλις ένα μήνα μακριά μας.

Camera Work Περιοδικό Φωτογραφίας

Camera Work

To περιοδικό Camera Work ήταν μια τριμηνιαία έκδοση που κυκλοφόρησε ο Alfred Stieglitz από το 1903 έως το 1917. Ήταν το πρώτο περιοδικό εξ ολοκλήρου αφιερωμένο στην καλλιτεχνική φωτογραφία και ο σκοπός του ήταν με τις φωτογραφίες και τα άρθρα του να βοηθήσει ώστε να καθιερωθεί η φωτογραφία σαν μια υψηλή τέχνη.  Το περιοδικό ακολούθησε και τις υπόλοιπες προσπάθειες του Alfred Stieglitz για την προώθηση της φωτογραφικής τέχνης, όπως την ίδρυση της ομάδας Photo-Secession και της Gallery 291 στην 5η λεωφόρο της Νέας Υόρκης, όταν  αποφάσισε να αποχωρήσει από την ομάδα Camera Club που ήταν αντιπρόεδρος και την αρχισυνταξία του Camera Notes που ήταν το περιοδικό της ομάδας που έδινε έμφαση μόνο στην τεχνική της φωτογραφίας.

Camera Work Περιοδικό Φωτογραφίας

Το εξώφυλλό του Camera Work σχεδιασμένο σύμφωνα με τις οδηγίες του Alfred Stieglitz από τον Edward Steichen

Το Camera Work έχει χαρακτηριστεί σαν το απόλυτο φωτογραφικό περιοδικό τέχνης ή σαν το καλύτερο φωτογραφικό περιοδικό και ίσως να ήταν αν κάποιος το κρίνει με τα μέτρα της εποχής. Το σίγουρο είναι ότι τα 50 τεύχη του Camera Work μας προσφέρουν το χαρακτηριστικότερο πορτραίτο της περιόδου της ιστορίας της φωτογραφίας όπου οι καλλιτεχνικές ανησυχίες του 19ου αιώνα με κύριο εκπρόσωπο τον Πικτοριαλισμό μετατράπηκαν στην  καλλιτεχνική θέση της Καθαρής φωτογραφίας του πρώτου μισού του 20ου αιώνα, που μπορεί να ξεκίνησε από την Νέα Υόρκη αλλά κυρίως εκφράστηκε από φωτογράφους στην δυτική ακτή των ΗΠΑ. Αρκεί κάποιος να δει την εξέλιξη των φωτογράφων και του ίδιου του Stieglitz μέσα από τις φωτογραφίες και τα κείμενα τους αυτά τα 15 χρόνια που κράτησε η έκδοση του περιοδικού. Αρκεί κάποιος να συγκρίνει το πρώτο και το τελευταίο τεύχος για να καταλάβει το σπουδαίο ρόλο που έπαιξε το Camera Work.

Camera Work Περιοδικό Φωτογραφίας

Αυτοπορτραίτο του Edward Steichen χαρακτηριστικό του ύφους των φωτογραφιών των Πικτοριαλιστών

To περιοδικό είχε την σφραγίδα του Alfred Stieglitz από την αρχή μέχρι το τέλος. Η βοήθεια που είχε βέβαια από τους φίλους και συνοδοιπόρους του ήταν σημαντική ( όπως του Joseph Turner Keiley ή του Edward Jean Steichen  που είχε σχεδιάσει και το εξώφυλλο) αλλά την τελευταία λέξη την είχε ο Stieglitz που εκτός όλων των άλλων ρετούσαρε με υπομονή σχεδόν όλες τις φωτογραφίες που επέλεγε να συμπεριληφθούν σε κάθε τεύχος.  Το Camera Work  το χαρακτήριζε η πολύ υψηλή για την εποχή ποιότητα εκτύπωσης και είναι χαρακτηριστικό ότι κάποτε που άργησαν να φτάσουν έγκαιρα κάποιες φωτογραφίες για τα εγκαίνια μιας έκθεσης στην Ευρώπη που συμμετείχε η ομάδα του Photo-Secession, ανάρτησαν φωτογραφίες από τις σελίδες του περιοδικού.

Camera Work Περιοδικό Φωτογραφίας

Η περίφημη “Τυφλή” του Paul Strand που δημοσιεύθηκε στο τελευταίο διπλό τεύχος 49/50

Το Camera Work για το μόνο που έχει κατηγορηθεί είναι ότι δημοσίευε κυρίως φωτογραφίες του Alfred Stieglitz και της παρέας του. Αλλά τα επιχειρήματα που αναφέρουν δεν με πείθουν. Για παράδειγμα λένε ότι από τις συνολικά 473 φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν στα 15 χρόνια της λειτουργίας του οι 357 ανήκαν ίδιο τον στον Alfred Stieglitz και στον στενό του κύκλο φίλων και υποστηρικτών που ήταν οι Edward Steichen, Frank Eugene, Clarence H. White, Alvin Langdon Coburn, J. Craig Annan, Hill & Adamson, Baron Adolf de Meyer, Heinrich Kühn, George Seeley, Paul Strand, Robert Demachy, Gertrude Käsebier και η Anne Brigman, σύνολο 14 άτομα. Ενώ οι υπόλοιπες 116 φωτογραφίες από άλλους 39 φωτογράφους. Πρώτα από όλα γελάω με την τοποθέτηση των Hill & Adamson στους φίλους του Stieglitz, γιατί δείχνει παντελή άγνοια για τα βασικά της φωτογραφίας. Από την άλλη με ενθουσιάζει τόσο πολύ που το Camera Work κατάφερε να βρει και να δημοσιεύσει το έργο 53 καλλιτεχνών φωτογράφων εκείνη την δύσκολη περίοδο, που όλα τα υπόλοιπα είναι περιττά.

Camera Work Περιοδικό Φωτογραφίας

Το εξώφυλλο του βιβλίου Alfred Stieglitz: Camera Work: A Pictorial Guide.

Τα τεύχη του Camera Work όπως καταλαβαίνεται έχουν αποκτήσει και συλλεκτική αξία. Ο Alfred Stieglitz είχε μια πρακτική να καταστρέφει τα τεύχη που δεν είχαν πουληθεί πράγμα που ανέβαζε την αξία των παλιών τευχών. Τέλος πάντων ένα πλήρες σετ των 50 τευχών έχει πουληθεί την σύγχρονη εποχή για $398,500, ενώ το 1978 ο εκδοτικός οίκος Dover Art Collections έβγαλε ένα βιβλίο που περιλαμβάνει όλες τις εικόνες από το Camera Work με αναλυτική περιγραφή και λεπτομέρειες για το κάθε έργο,  με τίτλο Alfred Stieglitz: Camera Work: A Pictorial Guide.

Tokyo Compression – Michael Wolf – Φωτογραφικό λεύκωμα

Tokyo Compression –  Φωτογραφικό λεύκωμα

Tokyo Compression - Michael Wolf -  Φωτογραφικό λεύκωμα

Ο Michael Wolf είναι ένας πολύ γνωστός και βραβευμένος φωτογράφος που κάποια στιγμή βαρέθηκε τις αναθέσεις αποστολών από περιοδικά και αποφάσισε να ασχοληθεί μόνο με προσωπικό καλλιτεχνικό έργο. Το φωτογραφικό του λεύκωμα Tokyo Compression εκδόθηκε το 2010. Από τότε έχουν γίνει και διάφορες άλλες εκδόσεις πάντα με περιεχόμενο τις φωτογραφίες που τράβηξε σε έναν συγκεκριμένο σταθμό του μετρό του Τόκιο.

Tokyo Compression - Michael Wolf -  Φωτογραφικό λεύκωμα

Αυτή η δουλειά του Michael Wolf είναι από το είδος της φωτογραφίας που με εκπλήσσει, ειδικά κάθε φορά που σκέφτομαι ότι δύσκολα μπορεί να με συγκινήσει ένα φωτογραφικό έργο του 21ου αιώνα. Να όμως μια ακόμη σπουδαία δουλειά που μαζί με το υπόλοιπο έργο του κατατάσσει τον Michael Wolf στο πάνθεον των πολύ μεγάλων φωτογράφων.

Tokyo Compression - Michael Wolf -  Φωτογραφικό λεύκωμα

Η ιδέα του ήρθε αρκετά χρόνια πριν με αφορμή ένα ρεπορτάζ που τον είχε στείλει να κάνει το περιοδικό Stern στην Ιαπωνία και είχε κάποιες φωτογραφίες στο αρχείο του που έδειχναν ανθρώπους στριμωγμένους στο παράθυρο ενός συρμού του μετρό στο Τόκιο. Κάποια στιγμή μπόρεσε να ξεκινήσει να φωτογραφίζει πάνω σε αυτή την ιδέα, αφού με δυσκολία ξαναβρήκε τον συγκεκριμένο σταθμό φωτογράφιζε για 4 συνεχόμενα χρόνια για ένα μήνα την κάθε φορά μια συγκεκριμένη ώρα το πρωί που ήταν και η ώρα της μεγάλης αιχμής.

Tokyo Compression - Michael Wolf -  Φωτογραφικό λεύκωμα

Το τρένο σταματούσε για λιγότερο από 30 δευτερόλεπτα σε αυτόν τον σταθμό και τρένα έφταναν κάθε περίπου ένα λεπτό την ώρα της μεγάλης κίνησης. Οι άνθρωποι στις φωτογραφίες του Wolf φαίνονται κουρασμένοι, θλιμμένοι ή και σαν να κοιμούνται. Βέβαια ο ίδιος έχει πει σε συνεντεύξεις του ότι αρκετοί έκλειναν τα μάτια τους αν καταλάβαιναν ότι τους φωτογράφιζε. Εμένα αρέσει πολύ κι ό τύπος που του κάνει την χαρακτηριστική κίνηση με το δάχτυλο.

Tokyo Compression - Michael Wolf -  Φωτογραφικό λεύκωμα

 

Η πρώτη αεροφωτογραφία 1860

Η πρώτη αεροφωτογραφία στη Βοστώνη το 1860

Σήμερα την εποχή των drones έχει την πλάκα του να σκεφτούμε ότι η πρώτη αεροφωτογραφία της προκοπής τραβήχτηκε πάνω από την πόλη του Σικάγου το 1860 και την τράβηξε ο θαρραλέος  James Wallace Black από ένα αερόστατο σε ύψος 600 μέτρων.

Στην λεζάντα όταν δημοσίευσε την φωτογραφία έγραψε: “Η Βοστόνη, όπως τη βλέπουν ο αετός και η αγριόχηνα”

Πριν 40 Χρόνια η Pentax ME

Διαφήμιση της Pentax στην Ελλάδα

Πριν από 40 ακριβώς χρόνια είχαμε την άνοιξη του ειδικού φωτογραφικού τύπου με 2 δύο περιοδικά. Το ένα, το Φωτο τεστ, δεν μακροημέρευσε αλλά έπαιξε τον ρόλο του στον ανταγωνισμό. Το άλλο,  το περιοδικό Φωτογραφία,  υπήρξε μακροβιότερο και έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της φωτογραφίας στην Ελλάδα. Αλλά σήμερα θέλω να σας θυμίσω αυτή την διαφήμιση της Pentax που έτρεξε στην Ελλάδα το 1977.

Το Φθινόπωρο του 1977 δημοσιεύεται αυτή η διαφήμιση για την σχετικά καινούργια τότε Pentax ΜΕ που είχε κυκλοφορήσει το 1976. Το παράξενο για μένα και για πολλούς ήταν οτι αυτή η SLR δεν είχε δυνατότητα ρύθμισης της ταχύτητας εκτός από τις  1/100 (ταχύτητα συγχρονισμού) και την Β (BULB). Η μηχανή δούλευε μόνο με προτεραιότητα διαφράγματος, πριν από 40 ολόκληρα χρόνια. Στην διαφήμιση παρουσιάζεται με το μοτέρ προώθησης του φιλμ που της έδινε 1,5 καρέ το δευτερόλεπτο. Σε κάποιο άρθρο διάβασα ότι η Pentax με αυτή την μηχανή αντέγραψε την Nikon, αλλά δεν έχουν δίκιο. H Nikon ακολούθησε ασθμαίνοντας την Pentax με μια μηχανή με το ίδια γράμματα και τα ίδια σχεδόν χαρακτηριστικά, την Nikon EM,  3 χρόνια μετά το 1979.

To Kαρβέλι – Φωτογραφικό Λεύκωμα

“The Bread Book” – Kenneth Josephson

Το καρβέλι

Το ” Βιβλίο του Ψωμιού” μπορεί να μην ήταν το πρώτο λεύκωμα εννοιολογικής φωτογραφίας, αλλά ήταν το πρώτο που τυπώθηκε σαν απάντηση κριτική σε αντίστοιχα φωτογραφικά λευκώματα του καιρού του. Σύμφωνα με τον φωτογράφο,  καθηγητή φωτογραφίας και πρωτοπόρο της εννοιολογικής φωτογραφίας Kenneth Josephson, του την είχαν δώσει τα φωτογραφικά λευκώματα του Duane Michals που υποτίθεται κουβαλούσαν βαθιά νοήματα έτσι κι αυτός το 1973 έβγαλε το “The Bread Book” που δεν είχε κανένα απολύτως νόημα. Ήταν ένα καρβέλι ψωμί φόρμας κομμένο σε 10 φέτες και φωτογραφημένες όλες οι φέτες από την μπροστινή και από την πίσω πλευρά.

Το καρβέλι

Στο εξώφυλλο ήταν η πρώτη φέτα και στο οπισθόφυλλο η τελευταία, αλλά μπορούσες να το κοιτάξεις και από πίσω προς τα μπρός και τις φέτες στις εσωτερικές σελίδες με όποια σειρά ήθελες. Το βιβλίο δεν προκάλεσε την αίσθηση που ήθελε η ο δημιουργός του είναι η αλήθεια και παρόλο που κόστιζε μόλις 2-3 δολαρια, έκαναν χρόνια να εξαντληθούν τα 1800 λευκώματα της πρώτης έκδοσης. Κάποια στιγμή πριν από μερικά χρόνια βγήκε μια νέα αριθμημένη έκδοση 250 λευκωμάτων με υπογραφή του φωτογράφου για να καλύψουν την όποια μικρή ζήτηση (βέβαια στις μέρες μας κάνει στο Amazon 28 δολάρια  και η παλιά έκδοση σε άψογη κατάσταση 55 δολάρια).

Το καρβέλι

Πιστεύω ότι το “The Bread Book” είναι ένα από τα σημαντικότερα φωτογραφικά λευκώματα στην ιστορία της φωτογραφίας, μόνο και μόνο για την παιχνιδιάρικη διάθεση του και είναι ιδανικό στο να θυμίζει σε εμάς τους φωτογράφους να μην παίρνουμε τον εαυτό μας πολύ στα σοβαρά. Τώρα βέβαια κάποια φωτογραφικά λευκώματα του Duane Michals μ’αρέσουν πολύ, αλλά τι να κάνουμε σε αυτό τον πόλεμο των λευκωμάτων δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει νικητής και νικημένος.

Γυναίκες Φωτογράφοι τον 19ο αιώνα

Γυναίκες Φωτογράφοι τον 19ο αιώνα

Με αυτό το πρώτο άρθρο εγκαινιάζω μια καινούργια στήλη/κατηγορία στο blog μου που θα αφορά τις γυναίκες φωτογράφους. Υπάρχει αυτή η ανάγκη να αναφέρονται οι γυναίκες φωτογράφοι ξεχωριστά; Ναι για να τις θυμίζουμε αυτές και το έργο τους και για να φέρουμε στην επιφάνεια ακόμη περισσότερα ονόματα σημαντικών γυναικών φωτογράφων.

Ναι υπήρξαν, υπάρχουν και θα εξακολουθήσουν φυσικά να υπάρχουν σπουδαίες γυναίκες φωτογράφοι. Ακόμη όμως και στο εξειδικευμένο κοινό της φωτογραφίας είναι γνωστά μόνο λίγα ονόματα γυναικών φωτογράφων που άσκησαν έντονη επίδραση στην εξέλιξη της φωτογραφίας και που άφησαν ένα σπουδαίο φωτογραφικό έργο.

Δεν είναι πολλές οι αναφορές στην ιστορία της φωτογραφίας σε γυναίκες φωτογράφους. Αν παραθέσω μερικά ονόματα που είναι τα πιο δημοφιλή, πιθανότατα θα δοκιμαστούν και οι δικές σας γνώσεις για την ιστορία της φωτογραφίας, αλλά δυστυχώς είναι αλήθεια παρόλο που υπάρχουν αρκετές σημαντικές γυναίκες φωτογράφοι, σπάνια αναφέρονται στις ιστορίες της φωτογραφίας εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις. Για να δούμε συνήθως ποιες συναντάμε και ποιες ξεχνάμε μόνο για τα πρώτα- πρώτα χρόνια της φωτογραφίας τον 19ο αιώνα.

Από την περίοδο των πρωτοπόρων της φωτογραφίας οι περισσότεροι ιστορικοί ξεχνάνε ένα σπουδαίο πρόσωπο. Την γυναίκα και ενθουσιώδη βοηθό του Talbot σε όλους τους φωτογραφικούς του πειραματισμούς, την Constance Fox Talbot  (1811-1880). Δυστυχώς μετά από τόσα χρόνια που έχουν περάσει από εκείνες τις πρώτες μέρες των πειραματισμών με την φωτογραφία ο ρόλος της δεν πιστεύω ότι έχει διερευνηθεί όπως θα της άξιζε. Πουθενά δεν θα δείτε να αναφέρεται το όνομα της πρώτης ξαδέρφης του Talbot. Η Emma-Thomasina Talbot με τις γνώσεις για την φωτογραφική διαδικασία που είχε αποκτήσει από τον ξάδερφο της, πιθανότατα ενέπνευσε τον άντρα της John Dillwyn-Llewelyn, ώστε να ασχοληθεί με την φωτογραφία.

Η πρώτη που συνήθως αναφέρουν οι ιστορίες της φωτογραφίας όλο και πιο πολύ, είναι η Anna Atkins (1799-1871) που ανήκε στον φιλικό κύκλο των πρωτοπόρων της φωτογραφίας Talbot και Hershel και είναι η πρώτη που δημοσίευσε ένα βιβλίο/λεύκωμα με φωτογραφίες και μάλιστα με την μέθοδο της Κυανοτυπίας.

Μια από τις πιο γνωστές φωτογραφίες της Julia Margaret Cameron με τίτλο ” Sadness”

Συνήθως οι ιστορίες της φωτογραφίας αναφέρουν την Julia Margaret Cameron (1815-1879). Είναι μάλλον η φωτογράφος που αναφέρεται πιο συχνά και όχι μόνο για τον 19ο αιώνα. Παρόλα αυτά δεν είμαι σίγουρος ότι αναδεικνύεται πλήρως το πόσο σημαντική προσωπικότητα υπήρξε και όχι μόνο στον χώρο της φωτογραφίας. Καμιά αναφορά δεν γίνεται όμως στην Clementina Hawarden (1822-65) που μάλιστα στον κύκλο της υπήρξε η φήμη ότι τα χημικά της φωτογραφίας ήταν υπεύθυνα για τον πρόωρο θάνατο της.

Η πρώτη γυναίκα επαγγελματίας φωτογράφος στην Γαλλία, η Geneviève Élisabeth Disdéri (1817–1878), μπορεί να άνοιξε μαζί με τον άντρα της το φωτογραφικό στούντιο στην Βρέστη, αλλά όταν εκείνος έφυγε για το Παρίσι το 1847, συνέχισε να το λειτουργεί μόνη της.

Στην Γερμανία η πρώτη επαγγελματίας φωτογράφος ήταν η Bertha Beckmann (1815–1901). Εκείνη άνοιξε μαζί με τον σύζυγο της το φωτογραφικό της στούντιο το 1843 στη Λειψία, αλλά συνέχισε να το λειτουργεί μετά το θάνατο του το 1847. Ενώ πρωτοπορος υπήρξε και η Emilie Bieber (1810–1884) που άνοιξε ένα φωτογραφικό στούντιο στο Αμβούργο το 1852.

Αυτοπορτραίτο της Bertha Wehnert Beckmann

Η δασκάλα Sarah Louise Judd (1802–1886) ήταν πιθανότητα η πρώτη επαγγελματίας φωτογράφος στις ΗΠΑ, μιας και στην Μινεσότα εκτός από τα σχολεία που ίδρυσε τραβούσε και δαγεροτυπίες . Στην Ελβετία από τις πρώτες γυναίκες επαγγελματίες υπήρξε η Alwina Gossauer (1841–1926). Δεν θα βρείτε σε καμιά ιστορία της φωτογραφίας την Δανέζα Thora Hallager (1821–1884). Ταξίδεψε στο Παρίσι για να μάθει από κοντά τα μυστικά της Δαγεροτυπίας και ήδη από το 1857 άνοιξε το δικό της στούντιο.

Μια χώρα που οι γυναίκες φωτογράφοι διέπρεψαν πολύ πιο γρήγορα και σε μεγαλύτερο βαθμό από τις υπόλοιπες χώρες ήταν η Σουηδία.  Η Brita Sofia Hesselius (1801–1866) ήταν η πρώτη επαγγελματίας φωτογράφος στην χώρα της. Η Maria “Marie” Kinnberg  (1806-1858), έγινε επαγγελματίας  φωτογράφος το 1951, ενώ η φεμινίστρια, ζωγράφος, λιθογράφος, χαράκτρια, δημιουργός χαρτών και ποιήτρια Sofia Carolina Ahlbom (1803 – 1868), ανάμεσα στα άλλα ασχολήθηκε και με την φωτογραφία. Στην Σουηδία υπήρξαν τα πρώτα χρόνια της φωτογραφίας πάνω από 15 γυναίκες επαγγελματίες φωτογράφοι με κάποιες από αυτές να λογαριάζονται μαζί με τους κορυφαίους άντρες συναδέρφους τους. Ανάμεσα τους οι Hilda Sjölin,Rosalie Sjöman, Caroline von Knorring, Anna Hwass και οι Bertha Valerius και  η μαθήτρια της Selma Jacobsson που υπήρξαν επίσημες φωτογράφοι της βασιλικής αυλής.

Παρόλα τα τόσα ονόματα που έχω αναφέρει μέχρι τώρα. Δεν έχουν τελειώσει οι γυναίκες φωτογράφοι που στα μέσα του 19ου αιώνα και αργότερα ασχολήθηκαν με αυτό το νέο μέσο κάνοντας το επάγγελμα, είτε το αξιοποίησαν για καλλιτεχνικούς λόγους. Με όλες αυτές και με τις υπόλοιπες γυναίκες φωτογράφους, από τα πρώτα χρόνια της φωτογραφίας μέχρι σήμερα θα ασχοληθώ σε επόμενα άρθρα μου.

William Eggleston’s Guide, έκθεση και φωτογραφικό λεύκωμα

William Eggleston’s Guide, έκθεση και φωτογραφικό λεύκωμα

William Eggleston's Guide

William Eggleston’s Guide, ήταν ο τίτλος της πρώτης ατομικής έκθεσης με έγχρωμες φωτογραφίες που παρουσίασε το μουσείο μοντέρνας τέχνης της Νέας Υόρκης,
από τις 25 Μαίου του 1976 μέχρι την 1 Αυγούστου του 1976. Τον ίδιο τίτλο είχε και το φωτογραφικό λεύκωμα που συνόδευε την έκθεση. Ένα ιστορικό φωτογραφικό λεύκωμα καθώς μετά από αυτό ο κόσμος της τέχνης θα άρχισε να ασχολείται πιο σοβαρά με την έγχρωμη φωτογραφία.

William Eggleston's Guide

Η έκθεση περιελάμβανε 75 φωτογραφίες του William Eggleston και ήταν σε επιμέλεια του διευθυντή του φωτογραφικού τμήματος του MOMA, John Szarkowski, ενώ το βιβλίο περιελάμβανε 48 φωτογραφίες. Σπουδαιότερο για μένα παραμένει ακόμη και σήμερα , όχι μόνο για ιστορικούς λογους, το κείμενο του Szarkowski με το οποίο παρουσίαζε την έκθεση και την έκδοση, μιας και το θεωρώ ένα από το σημαντικότερα κείμενα για την σύγχρονη φωτογραφία (εδώ μπορείτε να το βρείτε ολόκληρο http://www.egglestontrust.com/guide_intro.html ).

William Eggleston's Guide

Η έκθεση και η έκδοση σίγουρα έκαναν αίσθηση. Η υποδοχή δεν ήταν από όλους θετική. Για παράδειγμα ο Hilton Hilton Kramer των New York Times έγραψε ότι  “Ο  κύριος Szarkowski μιλάει για τις φωτογραφίες του κυρίου  Eggleston ως «τέλειες». Τέλειες? Τελείως μπανάλ, ίσως. Εξαιρετικά βαρετές, σίγουρα”. Όμως δεν είχε δίκιο. Η τόλμη του John Szarkowski δικαιώθηκε. Το σίγουρο  είναι ότι αυτές οι πρώτες έγχρωμες φωτογραφίες του William Eggleston που εκτέθηκαν και εκδόθηκαν με τόσο επίσημο τρόπο, προανήγγειλαν το μέλλον, προανήγγειλαν την εποχή μας και την κυριαρχία της χρήσης του χρώματος ως αναπόσπαστο στοιχείο της  φωτογραφικής σύνθεσης.

William Eggleston's Guide

Η έγχρωμη φωτογραφία και το διάταγμα του 1954

Η έγχρωμη φωτογραφία και το  διάταγμα του 1954

Η Kodak ήταν πιο γνωστή και ιστορική φωτογραφική εταιρεία. Ακόμη και τα πρώτα χρόνια της ψηφιακής φωτογραφίας η Kodak είχε την δύναμη να οδηγεί τις εξελίξεις. Όμως μέσα σε λίγα χρόνια, ξαφνικά λες και έμεινε από ιδέες και εκεί που ήταν πάντα οδηγός, έμεινε πίσω να μην μπορεί καν να ακολουθήσει. Τα χρόνια της παντοκρατορίας της Kodak η εταιρεία σε πρακτικό επίπεδο προσπαθούσε να είναι μονοπώλιο στον χώρο της φωτογραφίας και από την άλλη η αμερικάνικη κυβέρνηση με τις υπηρεσίες της προσπαθούσε με ότι όπλα είχε να μειώσει τις επιπτώσεις στην αγορά, από αυτές τις πρακτικές της Kodak.

Η Kodak to 1942 παρουσίασε το πρώτο έγχρωμο αρνητικό φιλμ, το Kodacolor. Το φιλμ πουλιόταν με προπληρωμένη την εμφάνιση του. Η μέθοδος εμφάνισης αυτού του πρώτου φιλμ ήταν η C-22 που αργότερα εξελίχθηκε στην διάσημη C-41. Η ουσία ήταν ότι καθώς η Kodak είχε το 90% της αγοράς του έγχρωμου φιλμ, με αυτό τον τρόπο είχε και το 90% της υπηρεσίας εμφάνισης του, πράγμα που η κυβέρνηση θεώρησε (και ήταν) μονοπωλιακή πρακτική και έτσι είχαμε μήνυση και μετά από διαπραγματεύσεις το διάταγμα του 1954. Το διάταγμα αυτό που έπαψε να ισχύει το 1995,  ανάγκαζε την Kodak να σταματήσει αυτή την πρακτική, δηλαδή να πουλάει τα φιλμ με ενσωματωμένη την τιμή της επεξεργασίας της εμφάνισης και την ανάγκαζε επίσης να διαθέσει την τεχνολογία της εμφάνισης C-22 στους ανταγωνιστές της.

Τα φιλμ μετά το 1955 που αναφέρουν ότι η τιμή δεν περιλαμβάνει την εμφάνιση

Η Kodak στην πολύχρονη ιστορία της είχε υποστεί και άλλα αντιμονοπωλιακά  διατάγματα (όπως για παράδειγμα αυτό που την ανάγκασε να πουλήσει την Graflex). Όμως πιστεύω ότι αυτό το τόσο σοφό διάταγμα του 1954 έπαιξε πολύ σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη της έγχρωμης φωτογραφίας. Ο σπουδαιότερος λόγος είναι ότι μπαίνοντας και άλλοι παίκτες στο παιχνίδι της εξέλιξης των υπηρεσιών εμφάνισης  των έγχρωμων φιλμ και της εκτύπωσης των φωτογραφιών, αυτές έγιναν πολύ φθηνότερες για το πλατύ κοινό και έτσι είχαμε μέσα σε μια 20ετία πραγματική έκρηξη στην εξέλιξη της έγχρωμης φωτογραφίας,  και αργότερα το 1972 με την καθιέρωση της C-41 και την πληθώρα των νέων φιλμ που ήταν και πιο γρήγορα και με πολύ καλύτερα αποτελέσματα.