Category Archives: Φωτογραφική Τεχνική

Μικρά μαθήματα φωτογραφικής τεχνικής. Πως χρησιμοποιούμε τον φωτογραφικό εξοπλισμό

H Αμερικάνικη Φωτογραφική Αργκό

Φωτογραφική Αργκό στην αγγλική γλώσσα

Στις μέρες της παγκοσμιοποίησης και με δεδομένη την διάδοση των κάθε είδους πληροφοριών με τεράστια ταχύτητα χάρη στο ίντερνετ, έχω παρατηρήσει ότι αρκετές εκφράσεις που στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν μόνο οι αμερικάνοι φωτογράφοι – η αμερικάνικη φωτογραφική αργκό δηλαδή – πλέον τις χρησιμοποιούν όλο και περισσότεροι φωτογράφοι σε όλο τον κόσμο.

Για αυτό αποφάσισα να σας παραθέσω ορισμένες από αυτές τις εκφράσεις/ λέξεις μαζεμένες ώστε να ξέρετε τι σημαίνουν και να μπορείτε να τις μεταφράσετε σωστά όταν τις συναντήσετε, για να βγάζει νόημα και η φράση μέσα στην οποία μπορεί να υπάρχουν, γιατί αν τις μεταφράσετε κατά λέξη συνήθως δεν έχουν κάποιο νόημα σχετικό με την φωτογραφία.

Glass Όρος που έχει αντικαταστήσει τη λέξη Lens (Φακός). Καλά, κακά, ποιοτικά, γρήγορα γυαλιά.

H Αμερικάνικη Φωτογραφική Αργκό

Fast/Slow: Όροι που αναφέρονται σε ένα φακό. Γρήγορος αν έχει φωτεινό ανοικτότερο διάφραγμα (Π.χ. f1.4), αργός αν έχει κλειστότερο (Π.χ. f5,6).

Chimping Όρος που περιγράφει το κοίταγμα των φωτογραφιών στην οθόνη της φωτογραφικής μηχανής. Μάλλον από τους ήχους ευχαρίστησης που βγάζουν οι φωτογράφοι όταν θαυμάζουν τις φωτογραφίες τους.

Pixel Peeper Η παρατήρηση των φωτογραφιών στον υπολογιστή σε μεγάλη μεγέθυνση που θέλει να εκφράσει ότι η μεγάλη σχολαστικότητα είναι σε βάρος της φωτογραφικής ουσίας.

Golden Hour Η χρυσή ώρα μετά την ανατολή και πριν την δύση του ήλιου. Μπορείτε να βρείτε αυτόν τον όρο και σαν Magic Hour. Μια φορά που έχουν δίκιο οι αμερικάνοι.

Blue Hour Άλλη μια διάσημη φωτογραφική ώρα. Πριν την ανατολή και μετά την δύση. Από τον γαλλικό όρο l’heure bleue.

H Αμερικάνικη Φωτογραφική Αργκό

Spray and Pray Όταν τραβάς πάρα πολλές φωτογραφίες χωρίς να φροντίζεις τις λήψεις σου ιδιαίτερα και ελπίζεις ότι στις τόσες κάποια θα είναι καλή.

Uncle Bob Ο συγγενής με την φωτογραφική μηχανή που υπάρχει σε κάθε γάμο, βάπτιση και κοινωνική εκδήλωση που μπαίνει μπροστά στον φωτογράφο και δεν τον αφήνει να κάνει την δουλειά του.

Prime Ο φακός σταθερής εστιακής απόστασης. Ο σταθερός φακός.

Nifty fifty Ο σταθερός νορμάλ φακός συνήθως ο f1,8 με εξαιρετική σχέση τιμής απόδοσης . 35mm στις crop, 50mm στις full frame.

Bokeh Παρόλο που είναι γιαπωνέζικος όρος για τις εκτός εστίασης περιοχές της φωτογραφίας, οι αμερικάνοι του έδωσαν μια παραπάνω σημασία και τον έκαναν να μας αφορά όλους

Blown Out Όταν καίγονται οι φωτεινές περιοχές της φωτογραφίας. Όταν χάνουμε τις λεπτομέρειες στα “άσπρα”.

Grip and Grin Οι φωτογραφίες και οι φωτογραφίσεις όπου οι άνθρωποι κάνουν χειραψία και χαμογελούν προς την φωτογραφική μηχανή. Φωτογραφίσεις κοινωνικών εκδηλώσεων, απονομές, εγκαίνια κλπ.

Sharp Χαρακτηρισμός φακών και φωτογραφιών. Οι φακοί με μεγάλη ευκρίνεια και οι καλά εστιασμένες με πλούσιες λεπτομέρειες φωτογραφίες.

Soft Το αντίθετο του Sharp. Οι φακοί με όχι τόσο καλή ευκρίνεια και οι φωτογραφίες που είναι ελαφρά εκτός εστίασης.

Noisy Χαρακτηρισμός για φωτογραφία που έχει έντονο ψηφιακό θόρυβο. Μπορεί να χαρακτηρίζει και φωτογραφική μηχανή που δεν τα καταφέρνει πολύ καλά σε υψηλές ρυθμίσεις ευαισθησίας ISO.

Raw Αυτή η σύντομη λέξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί με πολλούς τρόπους. Εμάς μας ενδιαφέρει γιατί είναι τα περίφημα πρωτότυπα ψηφιακά αρχεία εικόνας της φωτογραφικής μηχανής.  Παρόλο που σημαίνει και σεξ χωρίς προφυλακτικό.

Frame Είναι ένας από τους παλιότερους όρους που έχει καθιερωθεί και έχει περάσει και σε άλλες γλώσσες. Το κάδρο. Το πλαίσιο να σημαίνει και πράγματα για το περιεχόμενο, ενώ πλέον σημαίνει και την ίδια την φωτογραφία.

Κουνημένες φωτογραφίες

Κουνημένες φωτογραφίες

Το πιο συνηθισμένο λάθος που βλέπω στις φωτογραφίες των μαθητών μου αλλά και σε αυτές που μου στέλνουν οι φίλοι μου στο facebook για να τους πω την γνώμη μου, είναι ότι οι φωτογραφίες τους είναι κουνημένες.  Έτσι τις λέμε στην κοινή φωτογραφική γλώσσα. Αλλά κουνημένη φωτογραφία σημαίνει για τις συγκεκριμένες συνθήκες της φωτογράφισης, κυρίως την απόσταση της εστίασης και την εστιακή απόσταση του φακού, ότι χρησιμοποιήσαμε πιο χαμηλή ταχύτητα έκθεσης από ότι έπρεπε, πιο χαμηλή ταχύτητα φωτοφράχτη.

κουνημένη φωτογραφία

Κουνημένη φωτογραφία λόγω ακατάλληλης ταχύτητας φωτοφράχτη

Για τις κουνημένες φωτογραφίες, για τις φωτογραφίες που είχαν χαμηλότερη ταχύτητα έκθεσης από αυτή που θα τις έκανε ακούνητες φταίει ότι κουνιέται η φωτογραφική μηχανή την στιγμή της λήψης. Κουνιέται τόσο που αυτό το κούνημα να είναι εμφανές στο φωτογραφικό αποτέλεσμα. Μπορεί στο κούνημα να έχει συμβάλλει ότι ήμασταν βιαστικοί την στιγμή της λήψης, ότι ήμασταν κουρασμένοι, ότι το χέρι μας έτρεμε λίγο παραπάνω. Σημασία έχει ότι για οποιοδήποτε λόγο και να έχει κουνηθεί η μηχανή, δεν καταφέραμε με την ταχύτητα που χρησιμοποιήσαμε να βγει σταθερή η φωτογραφία και κανονικά θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε τρίποδο.

σταθερή φωτογραφία

Η προηγούμενη φωτογραφία με την κατάλληλη ταχύτητα φωτοφράχτη

Συστήματα σταθεροποίησης της φωτογραφίας

Οι φωτογραφικές εταιρείες έχουν προσπαθήσει να μας βοηθήσουν με αυτό το συνηθισμένο πρόβλημα και έτσι έχουν φτιάξει συστήματα σταθεροποίησης που τα έχουν ενσωματώσει στους φακούς, αλλά και στις μηχανές. Για παράδειγμα το VR  (Vibration Reduction) στους φακούς της Nikon ή το IS (Image Stabilizer) στους φακούς της Canon. Ενώ άλλη φιλοσοφία έχει ακολουθήσει η Sony που ενσωματώνει ένα σύστημα σταθεροποίησης που το ονομάζει SteadyShot (SS),  στα σώματα των φωτογραφικών  μηχανών, ενώ το αντίστοιχο σύστημα της Pentax ονομάζεται Shake Reduction (SR). Η αλήθεια είναι ότι όλα αυτά τα συστήματα βοηθάνε τις φωτογραφίες να είναι πιο σταθερές και με μικρότερες ταχύτητες φωτοφράχτη, όμως δεν θα πρέπει ποτέ να ξεχνάμε να χρησιμοποιούμε όσο το δυνατόν πιο γρήγορες ταχύτητες φωτοφράχτη που να μας δίνουν μια ασφάλεια.

Ταχύτητα ασφαλείας στην φωτογραφία

Ποιές είναι όμως αυτές οι ταχύτητες ασφαλείας; Παλιότερα την εποχή της αναλογικής φωτογραφίας υπήρχε ένας πρακτικός κανόνας για να είναι οι φωτογραφίες μας όσο το δυνατόν πιο σταθερές . Αυτός ο κανόνας ήταν να χρησιμοποιούμε ταχύτητα ίση ή μεγαλύτερη από την εστιακή απόσταση του φακού . Για παράδειγμα χρησιμοποιούσαμε φακό 50mm; ταχύτητες 1/60 και πάνω ήταν αρκετές ώστε να μην είναι οι φωτογραφίες μας κουνημένες. Αν τώρα χρησιμοποιούσαμε ένα ζουμ 70mm-200mm, ταχύτητες από 1/250 και πάνω μας εξασφάλιζαν  τις σταθερές φωτογραφίες. Μπορείτε και στις μέρες της ψηφιακής φωτογραφίας να χρησιμοποιούμε αυτόν τον πρακτικό κανόνα. Απλά πρέπει να έχετε στο μυαλό σας ότι στις crop φωτογραφικές μηχανές η εστιακή απόσταση του φακού πολλαπλασιάζεται και ότι τα συστήματα σταθεροποίησης μας επιτρέπουν γενικά πιο αργές ταχύτητες φωτοφράχτη.

Χειροκίνητη εστίαση-Manual Focus (MF)

Χειροκίνητη εστίαση, την χρειαζόμαστε;

Εκτός από τα διάφορα προγράμματα και δυνατότητες που δίνουν οι σύγχρονες ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές όσο αφορά την αυτόματη εστίαση (Autofocus), όλες μας δίνουν την δυνατότητα να εστιάσουμε και χειροκίνητα. Στην χειροκίνητη εστίαση είτε τη ρυθμίσουμε από τον φακό, είτε από το σώμα της φωτογραφικής μας μηχανής, αυτό που έχουμε να κάνουμε είναι να περιστρέψουμε το δαχτυλίδι της εστίασης στον φακό μέχρι το επιθυμητό επίπεδο που θέλουμε να είναι εστιασμένο στην φωτογραφία μας.

Χειροκίνητη εστίαση

Μπορούμε να επιλέξουμε τον τρόπο εστίασης στον φακό ή στο σώμα της μηχανής

Που θα μας χρειαστεί όμως η χειροκίνητη εστίαση; Πρώτα από όλα θα μας χρειαστεί στις περιπτώσεις που η φωτογραφική μας μηχανή δεν μπορεί καθόλου να εστιάσει ή στις περιπτώσεις που δυσκολεύεται και καθυστερεί. Εκεί δεν το συζητάμε, η πρώτη επιλογή μας είναι να γυρίσουμε τις ρυθμίσεις στην χειροκίνητη εστίαση και να εστιάσουμε εμείς με τα χεράκια μας και τα ματάκια  μας. Η χειροκίνητη εστίαση πιστέψτε με δεν είναι εύκολη. Αλλά με λίγη εξάσκηση θα τα καταφέρετε πολύ καλά. Την εξάσκηση την θεωρώ απαραίτητη ειδικά για τους νεότερους φωτογράφους που πιθανότατα δεν έχουν πιάσει ποτέ στα χέρια τους μια φωτογραφική μηχανή που εστίαζε μόνο  χειροκίνητα.

Χειροκίνητη εστίαση

Μπορούμε να επιλέξουμε τον τρόπο εστίασης από το μενού της μηχανής

Οι φωτογραφικές περιπτώσεις και τα φωτογραφικά θέματα που πιθανά θα χρειαστούν την χειροκίνητη εστίαση είναι αρκετά. Σας παραθέτω μερικά από αυτά για να είστε υποψιασμένοι αν η μηχανή σας δυσκολεύεται να εστιάσει.

Χαμηλός φωτισμός. Γενικά σε χαμηλές φωτιστικές συνθήκες η μηχανή σας είναι πιθανό να δυσκολευτεί να εστιάσει. Τότε είναι η στιγμή να χρησιμοποιήσετε την χειροκίνητη εστίαση.

Ομοιόμορφες επιφάνειες. Όταν φωτογραφίζετε μεγάλες ομοιόμορφες επιφάνειες που δεν έχουν ιδιαίτερα έντονα στοιχεία με ικανή αντίθεση ώστε η φωτογραφική μηχανή να εστιάσει άμεσα και με άνεση, τότε είναι η στιγμή να δοκιμάσετε την χειροκίνητη εστίαση.

Αντανακλάσεις μέσα από τζάμια ή καθρέπτες. Ειδικού τύπου φωτογράφιση που χρειάζεται και ειδικού τύπου εστίαση. Αν η μηχανή δεν εστιάζει εκεί που θέλετε ή δεν εστιάζει καθόλου είναι η στιγμή της χειροκίνητης εστίασης.

Μακροφωτογραφία. Όσο πιο κοντά εστιάζουμε στα αντικείμενα τόσο πιο δύσκολο είναι να εστιάσουμε ακριβώς στο σημείο που θέλουμε. Αν παρόλες τις προσπάθειες  δεν μπορείτε να εστιάσετε αυτόματα εκεί που θέλετε σε κοντινές αποστάσεις,  πρέπει να δοκιμάστε χειροκίνητα.

Πορτραίτα. Τα πορτραίτα είναι το είδος της φωτογραφίας που θα χρειαστούμε πιο συχνά μικρό βάθος πεδίου και με μεγάλη αυστηρότητα θα επιλέξουμε το σημείο που θα εστιάσουμε.  Αν η αυτόματη εστίαση αδυνατεί να μας βοηθήσει, θα το κάνει σίγουρα η χειροκίνητη εστίαση.

Κινούμενα θέματα. Όταν τα φωτογραφικά μας θέματα κινούνται, είναι προτιμότερο να τα περιμένουμε σε ένα σημείο που έχουμε εστιάσει χειροκίνητα εκ των προτέρων παρά να προσπαθούμε να τα εστιάσουμε ενώ κινούνται. Σ ε κάθε περίπτωση κάνουμε αυτό που θα μας δώσει τα καλύτερα αποτελέσματα.

Πανοραμική Φωτογραφία – Panoramic Photography

Πανοραμική Φωτογραφία

Ένα ξεχωριστό είδος φωτογραφίας με μεγάλη δημοτικότητα τις μέρες της ψηφιακής φωτογραφίας είναι η πανοραμική φωτογραφία. Όλο και περισσότερες συσκευές, κινητά και φωτογραφικές μηχανές διαθέτουν λογισμικό που σας επιτρέπει να ενώσετε πολλές φωτογραφίες ώστε να δημιουργήσετε μια πανοραμική φωτογραφία, ενώ ταυτόχρονα τα προγράμματα επεξεργασίας μας επιτρέπουν αυτές τις ενωμένες φωτογραφίας μας επιτρέπουν να τις παρουσιάσουμε με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.

Πανοραμική Φωτογραφία

Πανοραμική φωτογραφία 360 ° Χ 180 °

Πανοραμική φωτογραφία μπορούμε να ονομάσουμε οποιαδήποτε φωτογραφία πλησιάζει ή και ξεπερνάει το οπτικό πεδίο που διαθέτει η ανθρώπινη όραση, δηλαδή περίπου από 160 ° έως 75 ° ενώ η αναλογία των πλευρών της πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 2:1 και μπορούν να φτάσουν και σε πολύ μεγαλύτερες αναλογίες 5:1 ή και 10:1. Ενώ αντίστοιχα οι γωνίες λήψεις μπορούν να φτάσουν μέχρι πανοραμικές φωτογραφίες 360 ° Χ 180 ° οι οποίες χρησιμοποιούνται για την δημιουργία εικονικών περιηγήσεων (Virtual Tours).

Ο όρος Πανοραμικός δημιουργήθηκε από τον Robert Barker έναν άγγλο ζωγράφο τον 18ο αιώνα για να περιγράψει μεγάλες ζωγραφικές απεικονίσεις που συνήθως περικύκλωναν τον θεατή και φιλοξενούνταν σε ειδικά κτίρια που ονομάζονταν κυκλοράματα. Τέτοιου είδους θεάματα ήταν πολύ δημοφιλή πριν την εφεύρεση της φωτογραφίας και μην ξεχνάμε ότι ένας από τους πρωτοπόρους της φωτογραφίας ο Louis-Jacques-Mandé Daguerre, ήταν και ο εφευρέτης- δημιουργός του Διοράματος.

360 ° Χ 180 °

Πανοραμική φωτογραφία 360 ° Χ 180 ° παρουσιασμένη με το εφέ Litlle Planet

Η πανοραμική φωτογραφία προέκυψε από την ανάγκη του φωτογράφου να συμπεριλάβει πολλά περισσότερα από αυτά που μπορούσε να δείξει μια απλή φωτογραφία τραβηγμένη με έναν ευρυγώνιο φακό. Στην αρχή αυτό έγινε με την ένωση ή παράθεση πολλών φωτογραφιών μαζί, ενώ την εποχή της αναλογικής φωτογραφίας το βάρος είχε δοθεί στην κατασκευή πανοραμικών φωτογραφικών μηχανών.

Στην εποχή μας τα περισσότερα για την δημιουργία πανοραμικών φωτογραφιών τα κάνει το λογισμικό των ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών και τα προγράμματα επεξεργασίας. Υπάρχουν και ειδικές ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές, αλλά και ειδικές πανοραμικές κεφαλές για κάποιον που θέλει να δημιουργήσει ποιοτικές εικονικές περιηγήσεις, αλλά για την δημιουργία μιας πανοραμικής φωτογραφίας αρκεί μια οποιαδήποτε ψηφιακή φωτογραφική μηχανή.

Αυτό είναι ένα εισαγωγικό άρθρο για την Πανοραμική Φωτογραφία. Θα ακουλουθήσουν κι άλλα που θα αναλύουν τις επιμέρους τεχνικές, καθώς και την δημιουργία εικονικών περιηγήσεων.

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Φωτογραφικοί φακοί για μακροφωτογραφία

Για την μακροφωτογραφία είναι απαραίτητο ο φωτογραφικός σου εξοπλισμός να σου προσφέρει μεγάλη μεγέθυνση, Αυτό όπως έχω εξηγήσει σε προηγούμενη ανάρτηση μου μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, αλλά ο πιο βολικός και αυτός που δίνει τα καλύτερα αποτελέσματα είναι ένας φακός μάκρο. Φωτογραφικούς φακούς μάκρο κατασκευάζουν όλες οι εταιρείες, αλλά την καλύτερη φήμη την έχουν οι φακοί που κατασκευάζουν οι εταιρείες που  κατασκευάζουν και τις φωτογραφικές μηχανές. Υπάρχουν και ανεξάρτητοι κατασκευαστές που διαθέτουν φακούς μάκρο όπως η Tokina, η Tamron και η Sigma, αλλά δεν θα ασχοληθώ μαζί τους σε αυτή την ανάρτηση.

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Ένας καλός φωτογραφικός φακός μάκρο προσφέρει μεγέθυνση 1:1 και επειδή είναι ένας φακός που για να το καταφέρει αυτό εστιάζει πάρα πολύ κοντά πρέπει να μας δίνει ένα περιθώριο, μια απόσταση σε σχέση με το θέμα μας για διάφορους πρακτικούς λόγους, κυρίως για να έχουμε τον χώρο ώστε να φωτίσουμε σωστά και  για να μην είμαστε πάρα πολύ κοντά στα έντομα που τυχόν φωτογραφίζουμε. Για αυτό καλύτεροι είναι οι φακοί με μεγαλύτερες εστιακές αποστάσεις τουλάχιστον 100mm (για φωτογραφικές μηχανές full frame). Οι εταιρείες όπως μπορείτε πολύ εύκολα να διαπιστώσετε έχουν και φακούς μάκρο με μικρότερες εστιακές αποστάσεις, αλλά δεν σας τους προτείνω καθόλου παρόλο που κοστίζουν λιγότερα χρήματα.

Έτσι στους φακούς που σας παρουσιάζω σήμερα έχω επιλέξει να είναι τουλάχιστον πάνω από τα 100mm η εστιακή τους απόσταση. Ξεκινάω με έναν αγαπημένο μου τον

Nikon AF-S Micro Nikkor 105mm f/2.8G IF-ED VR

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Είναι ένας από τους καλύτερους φακούς για μακροφωτογραφία που έχουν κατασκευαστεί ποτέ. Παρόλο που για φωτογραφικές μηχανές full frame δεν τον θεωρώ ιδανικό, για φωτογραφικές μηχανές crop είναι μια χαρά. Μην σας μπερδεύει ότι η Nikon για ιστορικούς λόγους ονομάζει Micro τους μάκρο φωτογραφικούς της φακούς.

Nikon AF Micro-NIKKOR 200mm f/4D IF-ED

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Ένας φακός μάκρο με την ιδανική εστιακή απόσταση. Η ποιότητα του είναι εξαιρετική. Δυστυχώς η Nikon δεν έχει παρουσιάσει έναν φακό καινούργιας σχεδίασης και έτσι βολευόμαστε με αυτόν τον φακό από το 1993.

Canon EF 100mm f/2.8 Macro USM

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Ένας φθηνός και εξαιρετικός φακός μάκρο από την Canon  (γύρω στα 500 ευρώ την Άνοιξη του 2017) όποιος θέλει λίγο καλύτερη ποιότητα πρέπει να πληρώσει τα παραπάνω χρήματα και να πάει στον επόμενο

Canon EF 100mm f/2.8L IS USM Macro

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Ένας ακόμη φακός με το κόκκινο σιρίτι και τον χαρακτηρισμό L (Luxury) από την Canon. Αντίστοιχος του Nikon AF-S Micro Nikkor 105mm f/2.8G IF-ED VR σε φωτογραφική ποιότητα.

Canon EF 180mm f/3.5L USM Macro

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Ο ιδανικός μάκρο φακός από την Canon όχι μόνο για την εστιακή του απόσταση και την ποιοτική κατασκευή του. Αν τον χρησιμοποιήσετε ποτέ θα διαπιστώσετε ότι είναι ένας φακός με μεγάλη οξύτητα και ευκρίνεια

Sony 100mm f/2.8 Alpha A-Mount Macro

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Η Sony δυστυχώς διαθέτει μόνο αυτόν τον φακό που διαθέτει τα μίνιμουμ χαρακτηριστικά που ζητάω από έναν φακό μάκρο και μόνο για τις φωτογραφικές μηχανές της σειράς Α.

Pentax-D FA 100mm f/2.8 WR Macro

Φωτογραφικοί φακοί μάκρο

Ένας αξιόλογος φακός μάκρο από την Pentax που και αυτή δυστυχώς δεν διαθέτει μεγάλη ποικιλία με μάκρο φακούς προς το παρόν. Ένας ελαφρύς ( ο πιο ελαφρύς σε αυτή την κατηγορία) και αδιάβροχος φακός με εξαιρετική απόδοση.

Μακροφωτογραφία

Μακροφωτογραφία ή Φωτογραφία Μάκρο

Η Μακροφωτογραφία είναι ένας ιδιαίτερος κλάδος της φωτογραφίας που μπορεί να τον συναντήσετε με διάφορα ονόματα που είναι όλα αντιδάνεια από την αγγλική γλώσσα. Έτσι θα συναντήσετε την μακροφωτογραφία να την αναφέρουν σαν μακροσκοπική φωτογραφία ή φωτομακρογραφία  ή μακρογραφία. Μακροφωτογραφία λοιπόν ή φωτογραφία μάκρο, είναι η φωτογραφία πολύ μικρών αντικειμένων ή ζωντανών οργανισμών σε αναλογίες μεγέθυνσης ίσης και μεγαλύτερης από το φυσικό μέγεθος. Δηλαδή σε αναλογίες μεγαλύτερες από 1:1.

Μακροφωτογραφία

Η Μακροφωτογραφία είναι δυνατή με την χρήση ειδικών φακών που ονομάζονται Μάκρο ή Μίκρο (Macro  – Micro), που συνήθως μας προσφέρουν την αναλογία μεγέθυνσης 1:1 στο φιλμ ή στον ψηφιακό αισθητήρα χωρίς πρόσθετα εξαρτήματα, παρόλο που θα συναντήσουμε και φακούς με αυτόν τον χαρακτηρισμό που δεν φτάνουν αυτή την αναλογία.

Μακροφωτογραφία

Μάκρο φωτογραφικός φακός από την Canon

 Μεγάλη μεγέθυνση στην φωτογραφία μπορούμε να πετύχουμε και με την χρήση διαφόρων τεχνικών, μεθόδων και εξοπλισμού. Ανάμεσα τους θα συναντήσουμε τα φίλτρα close-up που αυξάνουν την μεγεθυντική ικανότητα του φακού πάνω στον οποίο προσαρμόζονται, τις φυσούνες και τα δακτυλίδια-σωλήνες επέκτασης καθώς και τα δαχτυλίδια αντιστροφής των φακών. Για το καθένα από αυτά και για τον τρόπο που τα αξιοποιούμε φωτογραφικά θα αναφερθώ σε ξεχωριστές αναρτήσεις.

Μακροφωτογραφία

Ψηφιακή φωτογραφική μηχανή με προσαρμοσμένο επάνω στο φακό ring flash

Στην μακροφωτογραφία μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τεχνητό, φυσικό ή μικτό φωτισμό, ενώ ένα αξεσουάρ που θα δείτε να χρησιμοποιούν οι φωτογράφοι συχνά είναι φωτιστικά ή φλας δαχτυλίδια που προσαρμόζονται επάνω στον φωτογραφικό φακό. Μακροφωτογραφία μπορούμε να ονομάσουμε και τις κάθε είδους επιστημονικές φωτογραφίσεις που γίνονται με μικροσκόπια.

Κανονικός Φωτογραφικός Φακός (Νορμάλ)

Κανονικός Φακός – Normal Lens

Κανονικό ή Νορμάλ ονομάζουμε στην φωτογραφία τον φακό που η εστιακή του απόσταση και η γωνία λήψης σε σχέση με το μέγεθος του αισθητήρα ή του φιλμ που καλύπτει, παράγει μια εικόνα με προοπτική που θυμίζει αυτή του ανθρώπινου ματιού. Οι κανονικοί φακοί είναι το μέτρο στην φωτογραφία καθώς φακοί με μεγαλύτερη εστιακή απόσταση είναι οι τηλεφακοί, ενώ φακοί με μικρότερη εστιακή απόσταση είναι οι  ευρυγώνιοι.

Κανονικός Φωτογραφικός Φακός (Νορμάλ)

Έχουμε σαν δεδομένο ότι κανονικό θεωρούμε τον φακό που η εστιακή του απόσταση σε mm είναι ίση ή κοντινή με την  διαγώνιο του φωτογραφικού κάδρου του φιλμ ή του αισθητήρα που θα χρησιμοποιήσουμε.  Έτσι την εποχή του φιλμ είχαμε την παρακάτω λίστα

Φιλμ 135, 35mm 24 × 36 mm διαγώνιος 43.3 mm πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο 50mm

Φιλμ 120/220, 6 × 6 56 × 56 mm διαγώνιος 79.2 mm πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο 80 mm

Φιλμ 120/220, 6 × 7 56 × 68 mm διαγώνιος 88.1 mm πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο 90 mm

Φιλμ 10X12,5 93 × 118 mm  διαγώνιος 150.2 mm πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο 150 mm

Κανονικός Φωτογραφικός Φακός (Νορμάλ)

Στην ψηφιακή φωτογραφία η διαγώνιος εξαρτάται από το μέγεθος του αισθητήρα, οπότε η λίστα μας διαμορφώνεται αλλιώς

Αισθητήρας 1″ 9.6 × 12.8 mm διαγώνιος 16.0 mm Πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός  ο 16 mm

Αισθητήρας 4/3″ 13.5 × 18.0 mm διαγώνιος22.5 mm Πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο 23 mm

Αισθητήρας APS-C 15.1 × 22.7 mm διαγώνιος 27.3 mm Πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο 27 mm

Αισθητήρας DX 15.8 × 23.7 mm διαγώνιος 28.4 mm Πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο 28 mm

Αισθητήρας Full Frame 24 × 36 mm διαγώνιος 43.3 mm Πιο συνηθισμένος νορμάλ φακός ο  50 mm

Βέβαια ειδικά στις full frame (24Χ36), είτε στο φιλμ, είτε στις ψηφιακές έχουμε δει και νορμάλ φακούς σε άλλες εστιακές αποστάσεις, 45mm, 55mm, αλλά και 58mm (δεν θα ξεχάσω ποτέ τον Helios 44Μ-4 58mm f2 που είχα για χρόνια σαν νορμάλ στις Ζενίτ μου).

Κανονικός Φωτογραφικός Φακός (Νορμάλ)

Στην κατηγορία των κανονικών φακών όλες η εταιρείες φροντίζουν να διαθέτουν στην γκάμα τους φακούς που είναι ποιοτικοί από άποψη σχεδίασης και κατασκευής, αλλά και προσιτοί από άποψη τιμής. Τέτοιοι φακοί είναι συνήθως οι 35mm f1.8 για τις crop και οι 50mm f1.8 για τις full frame φωτογραφικές μηχανές. Ακολουθούν οι 50mm f1.4 για τις full frame που είναι ακριβότεροι ενώ σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχουν και πιο φωτεινοί αλλά και πολύ πιο ακριβοί όπως ο Canon EF 50mm f/1.2L USM (ενώ για ένα μικρό διάστημα είχε κυκλοφορήσει και ο ο Canon EF 50mm f/1 L USM) . Ένα ευχάριστο αποτέλεσμα των διαφορετικών μεγεθών στους αισθητήρες μετατρέπει τους νορμάλ φακούς για τις full frame σε εξαιρετικούς φακούς πορτραίτου για τις crop φωτογραφικές μηχανές (75mm στις Nikon, 80mm στις Canon).

Κανονικός Φωτογραφικός Φακός (Νορμάλ)

Οι κανονικοί φακοί έχουν το πλεονέκτημα της ποιότητας και του φωτεινότερου πιο ανοιχτού διαφράγματος που μαζί με την λογική τιμή που συνήθως του βρίσκουμε είναι φακοί που δεν πρέπει να λείπουν από καμία φωτογραφική τσάντα. Η πολιτική των εταιρειών να δίνουν πακέτο τις φωτογραφικές μηχανές με φακούς ζουμ  και η ευκολία που δίνουν οι φακοί ζουμ στον φωτογράφο έχουν κάνει κανονικούς φακούς (κακώς), να μην είναι τόσο δημοφιλείς. Κατά την άποψη μου ένας σταθερός κανονικός φακός πέρα από το ότι μαθαίνει στον φωτογράφο τι σημαίνει φωτογραφική ποιότητα, του μαθαίνει επίσης να κινείται και να μην τα κάνει όλα ακίνητος με το ζουμάρισμα. Για αυτό η συμβουλή μου είναι να αγοράσετε ένα νορμάλ φακό, έστω και τον πιο φθηνό.

Φωτογραφικοί φακοί Fisheye (μάτι ψαριού)

Φακοί Fisheye

Οι φωτογραφικοί φακοί fisheye είναι μια ειδική κατηγορία φακών με εξαιρετικά μεγάλη γωνία λήψης. Ο όρος fisheye επινοήθηκε το 1906 από τον Αμερικανό φυσικό Robert W. Wood. Η μεγάλη γωνία λήψης, το τεράστιο βάθος πεδίου, αλλά και η παράξενη προοπτική με τις μεγάλες παραμορφώσεις, ειδικά όταν στρέφεις την φωτογραφική μηχανή, έχουν κάνει τους φακούς fisheye αρκετά δημοφιλείς και έτσι όλες οι φωτογραφικές εταιρείες φροντίζουν να περιλαμβάνουν τουλάχιστον έναν στην σειρά των φακών τους, ενώ fisheye διαθέτουν και ανεξάρτητοι κατασκευαστές. Στις μέρες μας οι φακοί fisheye έχουν φανεί εξαιρετικά χρήσιμοι στην δημιουργία πανοραμικών φωτογραφιών αλλά και εικονικών περιηγήσεων 360 μοιρών.

Φωτογραφικοί φακοί Fisheye (μάτι ψαριού)

Πανοραμική φωτογραφία 160Χ360 μοίρες που μπορεί να αποτελέσει την βάση για την δημιουργία εικονικής περιήγησης

Στους φακούς fisheye σημαντικό ρόλο παίζει η γωνία λήψης, ενώ η εστιακή απόσταση εξαρτάται κυρίως από το μέγεθος (φορμά) του φιλμ ή του ψηφιακού αισθητήρα που θα χρησιμοποιηθούν. Κατά καιρούς έχουν κατασκευαστεί φωτογραφικοί φακοί fisheye με τεράστια γωνία λήψης (για παράδειγμα ο Nikon 6mm f2,8 220μοίρες γωνία λήψης), αλλά συνήθως οι fisheye φακοί χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες που η γωνία λήψης είναι κοντά στις 180 μοίρες αλλά με διαφορετικό τρόπο η κάθε μια. Η πρώτη κατηγορία είναι φακοί με τουλάχιστον 180 μοίρες γωνία και οριζόντια και κάθετα που το φωτογραφικό είδωλο που παράγουν  είναι ένας κύκλος στο κέντρο του κάδρου. Η  δεύτερη κατηγορία είναι φακοί με γωνία λήψης  180 μοίρες αλλά διαγώνια με αποτέλεσμα με το φωτογραφικό τους είδωλο να καλύπτουν όλο το κάδρο. Ενώ μια τρίτη κατηγορία fisheye φωτογραφικών φακών είναι οι ζουμ fisheye με ρυθμιζόμενες εστιακές αποστάσεις και γωνίες λήψης.

Φωτογραφικοί φακοί Fisheye (μάτι ψαριού)

Κυκλικοί Φωτογραφικοί φακοί Fisheye

Μια από τις δύο κατηγορίες φακών fisheye είναι οι κυκλικοί με γωνία λήψη τουλάχιστον 180 μοίρες και κάθετα και οριζόντια με αποτέλεσμα να παράγουν μια εικόνα που δεν καλύπτει όλο το φωτογραφικό κάδρο ούτε στις crop ούτε στις full frame φωτογραφικές μηχανές. Η εικόνα που παράγεται από τους κυκλικούς fisheye είναι μια κυκλική εικόνα στο κέντρο του κάδρου με το υπόλοιπο γύρω-γύρω να είναι μαύρο. Ένας τέτοιος φακός για παράδειγμα είναι ο Sigma 8mm F3.5 EX DG Circular Fisheye. Αυτού του είδους οι φακοί fisheye  έχουν το πλεονέκτημα ότι χρειάζονται λιγότερες λήψεις για να δημιουργηθεί μια εικονική περιήγηση 180Χ360.

Φωτογραφικοί φακοί Fisheye πλήρους κάδρου

Η δεύτερη μεγάλη κατηγορία φακών fisheye και η πιο δημοφιλής είναι οι φακοί που καλύπτουν όλο το κάδρο με εικόνα. Αυτοί οι φακοί συνήθως έχουν 180 μοίρες γωνία λήψης στην διαγώνιο ενώ κάθετα και οριζόντια οι γωνίες λήψης είναι μικρότερες (κάθετα 94 μοίρες και οριζόντια 147 μοίρες για έναν 15mm fisheye). Αυτοί οι φωτογραφικοί φακοί fisheye έχουν μεγαλύτερη χρησιμότητα αφού μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για άλλα θέματα εκτός από την δημιουργία εικονικών περιηγήσεων. Χαρακτηριστικό παραδείγματα τέτοιου φακού είναι ο Nikon AF DX Fisheye-Nikkor 10.5mm f/2.8G ED που μάλιστα έχει σχεδιαστεί για τις σύγχρονες crop ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές.

Φωτογραφικοί φακοί Fisheye (μάτι ψαριού)

Φωτογραφικοί φακοί fisheye ζουμ

Ναι το είδαμε και αυτό. Την εποχή της ψηφιακής φωτογραφίας μας προέκυψαν και φακοί fisheye ζουμ που προσπαθούν όπως κάνουν πάντα οι ζουμ φακοί να καλύψουν πολλές φωτογραφικές ανάγκες. Τρεις εταιρείες* διαθέτουν προς το παρόν κάτι τέτοιο, η Canon , η Pentax και η Tokina με τον Canon EF 8–15mm f/4L Fisheye USM να είναι ο πιο δημοφιλής καθώς έχει το εξαιρετικό χαρακτηριστικό να είναι κυκλικός fisheye για τα full frame μοντέλα της Canon, ενώ καλύπτει όλο το κάδρο με 180 μοίρες γωνία λήψης στην διαγώνιο στις crop φωτογραφικές μηχανές.

Φωτογραφικοί φακοί Fisheye (μάτι ψαριού)

 

 

*Τον Μάιο του 2017 η Nikon ανακοίνωσε και αυτή τον δικό της Nikon AF-S FISHEYE NIKKOR 8-15mm f/3.5-4.5E ED που έχει σχεδόν τα ίδια χαρακτηριστικά με τον φακό της Canon

Καμπυλότητα Πεδίου – Σφάλματα Φωτογραφικών Φακών

Καμπυλότητα Πεδίου – Field Curvature

H καμπυλότητα πεδίου που είναι γνωστή και σαν καμπυλότητα πεδίου Petzval (από το όνομα του διάσημου Ούγγρου μαθηματικού, φυσικού και εφευρέτη Joseph Petzval), είναι ένα σφάλμα των φωτογραφικών φακών που εξαιτίας του όταν φωτογραφίζουμε επίπεδες επιφάνειες αυτές δεν καταγράφονται με απόλυτη ευκρίνεια σε όλη την επιφάνεια του φιλμ ή του αισθητήρα αλλά έχουν ανομοιομορφία όσο αφορά την καταγραφή τους επειδή δεν εστιάζονται σαν επίπεδο αλλά σαν τμήμα της επιφάνειας μιας σφαίρας, με αποτέλεσμα την μείωση της ποιότητας της εικόνας.

Καμπυλότητα Πεδίου - Σφάλματα Φωτογραφικών Φακών

Η καμπυλότητα πεδίου είναι πιο εμφανής όσο μεγαλύτερη είναι η ανάλυση του ψηφιακού αισθητήρα έτσι η διόρθωση αυτού του σφάλματος στους φακούς που χρησιμοποιούνται στην ψηφιακή φωτογραφία είναι ακόμη πιο σημαντική. Όπως συμβαίνει και με άλλα σφάλματα των φωτογραφικών φακών που βελτιώνονται όταν χρησιμοποιούμε πιο κλειστά διαφράγματα, το ίδιο συμβαίνει και με την καμπυλότητα πεδίου. Δυστυχώς η καμπυλότητα πεδίου δεν μπορεί να διορθωθεί με κάποιο πρόγραμμα επεξεργασίας εικόνας όπως γίνεται με την χρωματική εκτροπή ή με τις παραμορφώσεις.

Σφαιρική Εκτροπή – Σφάλματα Φωτογραφικών Φακών

Σφάλμα Σφαιρικής Εκτροπής – Spherical Aberration

Το σφάλμα σφαιρικής εκτροπής είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα σφάλματα των φωτογραφικών φακών και αυτό που ευθύνεται κυρίως για την μείωση της φωτογραφικής ποιότητας στα ανοιχτά διαφράγματα.  Το σφάλμα της σφαιρικής εκτροπής οφείλεται στην καμπυλότητα των στοιχείων των φωτογραφικών φακών. Στους φακούς που παρουσιάζουν σφαιρική εκτροπή οι φωτεινές ακτίνες που περνάνε από διαφορετικά σημεία του φακού (αξονικές και παραξονικές ακτίνες),  εστιάζονται και σε διαφορετικά σημεία (διαφορετικές εστίες).

Σφαιρική Εκτροπή - Σφάλματα Φωτογραφικών Φακών

Το σφάλμα σφαιρικής εκτροπής διορθώνεται σε πολύ μεγάλοι βαθμό όταν ο φωτογραφικός φακός αποτελείται από διορθωμένα οπτικά στοιχεία που παρουσιάζουν ελάχιστο σφαιρικό σφάλμα και ονομάζονται φακοί  βέλτιστου σχήματος (αυτό όσο αφορά την κατασκευή τους), αλλά διορθώνεται και σε αρκετά μεγάλο βαθμό όταν κλείνουμε το διάφραγμα και είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους που προτιμάμε τα μεσαία διαφράγματα των φακών για μέγιστη φωτογραφική ποιότητα.