Οι Φωτογραφίες του Όγκουστ Στρίντμπεργκ

Οι celestographs του August Strindberg (1849 – 1912)

Ο August Strindberg ο σπουδαίος αυτός δραματουργός είναι γνωστός στο πλατύ κοινό για τα θεατρικά του έργα. Λίγοι ξέρουν ότι ασχολήθηκε και πειραματίστηκε με την ζωγραφική   και με την φωτογραφία για μια μεγάλη περίοδο στην δεκαετία του 1890. Στην ζωγραφική αλλά κυρίως στην φωτογραφία ο Strindberg προσπάθησε να προωθήσει κάποιες ιδέες που ήταν πρωτοποριακές για την εποχή του αλλά δεν φαίνεται να άσκησαν κάποια ιδιαίτερη επίδραση στους σύγχρονούς του καλλιτέχνες.

Όσο αφορά την φωτογραφία είχε την ιδέα ότι θα έπρεπε να γίνεται χωρίς φωτογραφικό φακό στην μηχανή γιατί θεωρούσε ότι ο φακός παραμόρφωνε την φυσική πραγματικότητα, οπότε οι υπάρχουσες φωτογραφικές συσκευές και μηχανές δεν του άρεσαν.  Έτσι χρησιμοποίησε φωτογραφικές μηχανές pinhole (τρύπα καρφίτσας) χωρίς φακό που τις έφτιαχνε μόνος του από κουτιά πούρων ή άλλα αντίστοιχα αντικείμενα. Όπως ούτε αυτό το φωτογραφικό αποτέλεσμα τον ικανοποίησε και έτσι έφτασε κάποια στιγμή να τοποθετεί φωτοευαίσθητα χαρτιά στο περβάζι κάποιου παράθυρου ή και κατευθείαν στο έδαφος. Στην συνέχεια επειδή κυρίως το έκανε την νύχτα προσπαθώντας να καταγράψει τον νυχτερινό έναστρο ουρανό που το φως είναι λιγοστό τοποθετούσε τα φωτοευαίσθητα χαρτιά μέσα σε λεκάνες με το υγρό του εμφανιστή, θεωρώντας ότι έτσι αυξάνει την ευαισθησία τους.

Το αποτέλεσμα που έπαιρνε σε αυτούς τους πειραματισμούς είναι σαν τις φωτογραφίες που σας παρουσιάζω σε αυτό το άρθρο σήμερα. Ο ίδιος θεωρούσε ότι με αυτό τον τρόπο, σε αυτές τις σκούρες σε γήινα χρώματα φωτογραφίες, είχε καταγράψει αστέρια. Το ότι μπορεί  αυτό το αποτέλεσμα να οφείλονται στα σταγονίδια της νυχτερινής δροσιάς, τη σκόνη ή πιθανή μόλυνση στα υγρά της εμφάνισης δεν του πέρναγε καθόλου από το μυαλό. Ήταν τόσο σίγουρος ότι τα φωτογραφικά του αποτελέσματα που τα ονόμασε celestographs  (ουρανογράμματα) θα μπορούσαν να είναι σημαντικά βοηθήματα για την επιστήμη που τα έστειλε σε ένα διάσημο γάλλο αστρονόμο της εποχής τον Nicolas Camille Flammarion (1842-1925). Δεν έλαβε ποτέ καμία απάντηση προφανώς επειδή ο Flammarion θα θεώρησε αυτή την φωτογραφική μέθοδο για την καταγραφή του ουρανού, εντελώς παράλογη.

Πραγματικά σαν  βοήθημα για την  επιστήμη  της αστρονομίας ή σαν ρεαλιστικές αναπαραστάσεις της φύσης, αυτές οι φωτογραφίες είναι φυσικά άχρηστες.  Όμως φωτογραφίες για να συνοδεύσουν τις μυστικιστικές αναζητήσεις του Strindberg ή μόνο και μόνο από την εικαστική πειραματική τους πλευρά μπορούμε να τις θεωρήσουμε ενδιαφέρουσες. Για μένα δείχνουν την δύναμη που έχει η φωτογραφία να επηρεάζει ανθρώπους  του πνεύματος που βρίσκονται σε κάθε είδους αναζητήσεις και να τους φέρνει κοντά της.